SS General von Steuben
| Steuben | |
 |
|
| Data wodowania | 1922 |
| Data zatonięcia | 10 lutego 1945 |
| Wcześniejsze imiona | München, General von Steuben |
| Typ | statek pasażerski |
| Stocznia | AG Vulcan Stettin |
| Armator | Norddeutscher Lloyd, Kriegsmarine |
| Bandera |  III Rzesza |
| Długość całkowita (L) | 168 m |
| Szerokość (B) | 19,8 m |
| Prędkość maks. | 16 w |
| Liczba śrub napędowych | 2 |
SS Steuben – niemiecki statek pasażerski, a w czasie II wojny światowej transportowiec wojska. Jego zatopienie przez okręt podwodny było jedną z największych katastrof morskich w historii.
Spis treści |
Historia [edytuj]
Parowiec "Steuben" – jeszcze jako "München" – zwodowany został w 1922 w szczecińskiej stoczni Vulcan. Miał prawie 14.700 BRT i 168 m długości całkowitej. Pierwotnie pływał pod znakiem bremeńskiego armatora Norddeutscher Lloyd jako statek pasażerski. W dniu 11 lutego 1931 roku niemal do szczętu spłonął w nowojorskim porcie. Został następnie wyremontowany w stoczni w Nowym Jorku i przebudowany na wycieczkowiec. Otrzymał nowe imię "General von Steuben" – na cześć pruskiego oficera Friedricha Wilhelma von Steuben, który walczył w szeregach armii Jerzego Waszyngtona w amerykańskiej wojnie o niepodległość. W roku 1938 nazwę statku skrócono do nazwiska (Steuben). W 1939 zaczął pełnić funkcje wojskowe. Stał się okrętem-bazą, na którym szkolili się niemieccy marynarze. Pod koniec wojny – w 1944 – zmienił funkcję. Zaczął być stosowany jako statek szpitalny i transportowy.
Zatopienie [edytuj]
W swój ostatni rejs wyruszył z Piławy (dziś Bałtijsk w Prusach Wschodnich) do Swinemuende (Świnoujście) 9 lutego 1945. Był eskortowany przez torpedowiec T 196, okręt pomocniczy TF-10 (poławiacz torped). Wytropiony został przez sowiecki okręt podwodny S-13 dowodzony przez kpt. 3 rangi (odpowiednik kmdr ppor.) Aleksandra Marineskę. Trafiony został u wybrzeży Polski w dniu 10 lutego 1945 o godzinie 0:50 dwiema torpedami. Pierwsza z nich uderzyła na wysokości pomostu a druga w kotłownię. Powstała ogromna panika. Nie było żadnej możliwości zorganizowania ewakuacji i ratunku. Po 3 minutach kotły zaczęły eksplodować a statek stanął w płomieniach. Po 5 minutach statek już był położony na prawej burcie. W tych warunkach załoga nie była w stanie spuścić łodzi ratunkowych z powodu braku czasu a ponadto dlatego, że żurawiki były pokryte lodem i były zamarznięte. Po 7 minutach Steuben zatonął. Torpedowiec T 196 uratował łącznie około 300 osób, gdzie ponad połowę stanowili żołnierze. Steuben zatonął 10 dni po Gustloffie.
Bliźniakiem "Steubena" był SS "Stuttgart" – statek, który służył m.in. w charakterze wycieczkowca pod znakami Kraft durch Freude (KdF) a podczas wojny stał się jednostką szpitalną (podobnie, jak początkowo MS "Wilhelm Gustloff"). W tym też charakterze został zatopiony w dniu 9 października 1943 roku w Gdyni (zwanej wtedy Gotenhafen), trafiony alianckimi bombami podczas wielkiego nalotu na port i tamtejsze instalacje Kriegsmarine. Na "Stuttgarcie" spłonęły setki (a może ponad tysiąc) rannych[1]. Płonący statek został wyholowany na redę portu i tam zatopiony pociskami dozorowca "Munin".
Dane po odbudowie [edytuj]
- długość: 168 m
- tonaż: ponad 14 666 BRT
- prędkość: 15 węzłów
Wrak [edytuj]
- pozycja: na północ od Ławicy Słupskiej, 54°41' N 16°51' E
- głębokość zalegania na dnie 71,5 m
- minimalna głębokość nad wrakiem 50 m
Na wraku, będącym mogiłą wojenną, jak również w promieniu 500 m od niego zabronione jest nurkowanie[2]
Inne [edytuj]
Wraki transportowców zatopionych w czasie ewakuacji niemieckich uciekinierów w 1945 r. z Prus Wschodnich na zachód:
- MS "Goya" – zginęło ok. 6800 osób
- MS "Wilhelm Gustloff" – zginęło ok. 10000 osób
Wraki transportowców zatopionych wraz z więźniami niemieckich obozów koncentracyjnych:
- SS Cap "Arcona" – zginęło ok. 4300 osób (więźniowie niemieckich obozów koncentracyjnych Stutthof i Neuengamme)
- SS "Thielbek" – zginęło ok. 2800 osób (więźniowie niemieckich obozów koncentracyjnych Stutthof i Neuengamme)
Ostatni rejs, zatopienie i wyprawy nurkowe na wrak opisane są w książce Marcina Jamkowskiego "Duchy z głębin Bałtyku. Gustloff, Steuben, Goya" z 2010
Przypisy
- ↑ Źródło: artykuł pt. "I umilkł krzyk", zam. w Dzienniku Bałtyckim w styczniu/lutym 2007 roku
- ↑ Urząd Morski w Gdyni - serwis aktów prawnych. umgdy.gov.pl.
