Skrzynka pocztowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy urządzenia. Zobacz też: skrzynka poczty elektronicznej.
Skrzynka pocztowa w Polsce
Skrzynka pocztowa w Irlandii

Skrzynka pocztowa, nadawcza skrzynka pocztowa[1] – zamykane pudło, najczęściej o kształcie zbliżonym do prostopadłościanu, choć poczty niektórych krajów używają także innych konstrukcji – obecnie najczęściej wykonane ze stali w celu zapobieżenia wandalizmom i kradzieży, w którego górnej części jednego lub dwóch boków umieszczone są szczeliny umożliwiające wrzucanie do środka listów i kartek pocztowych. Skrzynki takie są przez pracowników poczty regularnie opróżniane (w małych miejscowościach co kilka dni, w większych skupiskach ludzkich co parę godzin) z wrzuconych do nich przesyłek (pracownicy poczty dysponują specjalnymi kluczami, umożliwiającymi im otwieranie zamknięć skrzynek), które następnie przewożone są do pocztowych sortowni i dalej do adresatów.

Pierwsze publiczne skrzynki pocztowe w Polsce zainstalowano w Warszawie w 1842 (tylko na listy wysyłane na koszt odbiorcy). Do końca XX wieku w Polsce stosowano trzy rodzaje skrzynek pocztowych: do przesyłek zamiejscowych (malowane na czerwono), do przesyłek miejscowych (malowane na zielono), do przesyłek lotniczych (malowane na granatowo)[2].

Skrzynki pocztowe zawieszane są trwale na ścianach budynków lub ustawiane na chodnikach. Oznaczane są zazwyczaj w sposób standardowy w całym kraju – kształtem, kolorem i symbolami poczty (np. w Polsce[3] i Wielkiej Brytanii – na czerwono, w Szwecji, Szwajcarii i Niemczech – na żółto, w Estonii – na pomarańczowo). Za czasów Cesarstwa Niemieckiego skrzynki pocztowe poczty niemieckiej były niebieskie. W USA, gdzie nie ma monopolu pocztowego, kształty i kolory skrzynek pocztowych są bardziej zróżnicowane. Ze względu na odmienności konstrukcyjne skrzynek w Wielkiej Brytanii w brytyjskim angielskim różne rodzaje skrzynek poczty Zjednoczonego Królestwa mają różne nazwy: wolno stojące w kształcie słupków – pillar box, montowane do ściany – wall box, montowane do latarni – lamp box.

Zazwyczaj na skrzynce znajduje się informacja, jak często skrzynka jest opróżniana lub kiedy będzie opróżniona najbliższym razem. Czasem jest to w formie tabliczki z nazwą dnia tygodnia, w którym przewiduje się następne opróżnienie skrzynki (jeśli odbywa się to nie częściej niż raz dziennie o stałej porze). W Niemczech informacja o terminach opróżniania skrzynek znajduje się zazwyczaj w specjalnej tabelce przytwierdzonej do skrzynki, przy czym dużym, z daleka widocznym czerwonym kółkiem oznaczane są skrzynki opróżniane także w niedziele.

Jako uzupełnienie skrzynek pocztowych w niektórych krajach używane są specjalne automaty do sprzedaży znaczków pocztowych.

Według danych z 31 grudnia 2009 r. w Polsce było 47,6 tys. czynnych nadawczych skrzynek pocztowych, z czego 61,6% na obszarach wiejskich[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 24 września 2003 r. w sprawie nadawczych skrzynek pocztowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 177, poz. 1730).
  2. Tadeusz Hampel (red.): Encyklopedia filatelistyki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1993, s. 509. ISBN 83-01-11373-1.
  3. Do lat 90. Poczta Polska stosowała również skrzynki pocztowe koloru zielonego, przeznaczone do wrzucania korespondencji miejscowej (tzn. w obrębie miasta). Obecnie skrzynki takie wyszły już z użycia, wraz ze zmianą taryfy pocztowej, niegdyś różnicującej opłaty za doręczenia przesyłek miejscowych i zamiejscowych.
  4. Łączność - wyniki działalności w 2009 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-09-16, s. 40. ISSN 1506-798X.