Socjonika

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Socjonika (słowo powstałe z połączenia ang. societyspołeczeństwo i bionicsbionika) – teoria międzyludzkich stosunków psychologicznych, rozumianych jako wymiana informacji i działań.

U jej podstaw leży przede wszystkim model funkcjonowania psychiki (zwany modelem A od nazwiska litewskiej socjolog Aušry Augustinavičiūtė – twórczyni socjoniki). Socjoniczna koncepcja działania psychiki to połączenie koncepcji przedstawionych w Typach psychologicznych Carla Gustava Junga, freudowskiej teorii świadomości, przedświadomości i nieświadomości, oraz hipotezy metabolizmu energetyczno-informacyjnego Antoniego Kępińskiego. Z przyjętego modelu psychiki wynika socjoniczna klasyfikacja typów psychologicznych oraz teoria relacji między nimi. Teoria powstała w latach 70. XX wieku.

Kluczowym pojęciem socjoniki jest typ informacyjnego metabolizmu (socjotyp). Jest to o sposób wymiany informacji pomiędzy człowiekiem i jego otoczeniem. Jest on niezmienny, uwarunkowany genetycznie. Charakteryzuje się on specyficznym układem 8 funkcji psychicznych wzorowanych na Jungowskich, jednak zmienionych przez Augustinavičiūtė. Nazewnictwo podstawowych dychotomii jest podobne jak u Junga – wyróżnia się więc opozycje:

W 1991 założono w Kijowie Międzynarodowy Instytut Socjoniki.

Model A[edytuj | edytuj kod]

Elementy informacyjne[edytuj | edytuj kod]

Aušra Augustinavičiūtė stworzyła model opierający się na 8 elementach informacyjnych (nazwany na cześć twórczyni modelem A). Najczęściej oznacza się je przy pomocy symboli graficznych lub dwuliterowych skrótów. Wyróżniamy następujące elementy:

  • Socionics symbol Ne.svg Neintuicja ekstrawertyczna (intuicja możliwości)
  • Socionics symbol Ni.svg Niintuicja introwertyczna (intuicja czasu)
  • Socionics symbol Se.svg Sesensoryka ekstrawertyczna (silna wola)
  • Socionics symbol Si.svg Sisensoryka introwertyczna (sensoryka odczuć)
  • Socionics symbol Te.svg Telogika ekstrawertyczna (logika biznesowa)
  • Socionics symbol Ti.svg Tilogika introwertyczna (logika relacji)
  • Socionics symbol Fe.svg Feetyka ekstrawertyczna (etyka emocji)
  • Socionics symbol Fi.svg Fietyka introwertyczna (etyka relacji)

Element informacyjny jest podstawową jednostką funkcjonalną procesu metabolizmu informacyjnego.

Funkcje[edytuj | edytuj kod]

Każdy element spełnia pewną funkcję (rolę) w procesie przemiany informacji, odmienną w przypadku każdego socjotypu. Takich funkcji jest 8 i wyróżnione są kolejno:

  1. Funkcja programowa – najsilniejsza z funkcji. Jest to pryzmat przez który patrzy się na rzeczywistość. Przez funkcję programową odbierane są informacje z otoczenia.
  2. Funkcja kreatywna – przetwarza, uzupełnia i wzbogaca informacje z funkcji programowej.
  3. Funkcja roli – stanowi dobre narzędzie w kontaktach międzyludzkich, ale na krótki czas. Rozwijana jest do tego stopnia, by w uproszczony sposób, na miarę potrzeb, wykonywać swoje zadania.
  4. Funkcja czuła, PoLR (ang.: Point or Place of Least Resistance) – najsłabsza z funkcji. Informacje przez nią przetworzone są niepewne. Uwagi dotyczące tej funkcji są odbierane jako drażniące.
  5. Funkcja sugestywna – przez funkcję sugestywną informacje są podświadomie wyszukiwane i odbierane z otoczenia, a jeśli to niemożliwe, jest to negatywnie odczuwane.
  6. Funkcja aktywacyjna – informacje odbierane przy pomocy tej funkcji bywają niezrozumiałe, ale są uważane za interesujące.
  7. Funkcja ignorująca – odruchowo operuje informacjami z funkcji programowej i je uzupełnia.
  8. Funkcja demonstracyjna – odruchowo operuje informacjami z funkcji kreatywnej i uzupełnia je o odniesienia w swojej dziedzinie.


1 2
4 3
6 5
7 8

Funkcje są przedstawiane schematycznie jako układ pól ponumerowanych w charakterystyczny sposób (jak po prawej). Taka numeracja wyznacza kierunek przepływu informacji, który odbywa się w dwóch kręgach. Wyróżnia się:

  • Krąg mentalny – funkcje 1, 2, 3, 4
  • Krąg witalny – funkcje 5, 6, 7, 8

W takim układzie istnieją też układy dwóch funkcji nazywane blokami. Są to (oznaczone kolorami):

     Blok ego – funkcje silne i cenione

     Blok super-ego – funkcje słabe i niecenione

     Blok super-id – funkcje słabe i cenione

     Blok id – funkcje silne i niecenione


Socjotypy[edytuj | edytuj kod]

Po odpowiednim rozmieszczeniu symboli elementów w takich polach można otrzymać model A socjotypu. Typów powstałych przez dobór ośmiu funkcji jest 16.

ILE
Socionics symbol Ne.svg Socionics symbol Ti.svg
Socionics symbol Fi.svg Socionics symbol Se.svg
Socionics symbol Fe.svg Socionics symbol Si.svg
Socionics symbol Ni.svg Socionics symbol Te.svg
SEI
Socionics symbol Si.svg Socionics symbol Fe.svg
Socionics symbol Te.svg Socionics symbol Ni.svg
Socionics symbol Ti.svg Socionics symbol Ne.svg
Socionics symbol Se.svg Socionics symbol Fi.svg
ESE
Socionics symbol Fe.svg Socionics symbol Si.svg
Socionics symbol Ni.svg Socionics symbol Te.svg
Socionics symbol Ne.svg Socionics symbol Ti.svg
Socionics symbol Fi.svg Socionics symbol Se.svg
LII
Socionics symbol Ti.svg Socionics symbol Ne.svg
Socionics symbol Se.svg Socionics symbol Fi.svg
Socionics symbol Si.svg Socionics symbol Fe.svg
Socionics symbol Te.svg Socionics symbol Ni.svg
EIE
Socionics symbol Fe.svg Socionics symbol Ni.svg
Socionics symbol Si.svg Socionics symbol Te.svg
Socionics symbol Se.svg Socionics symbol Ti.svg
Socionics symbol Fi.svg Socionics symbol Ne.svg
LSI
Socionics symbol Ti.svg Socionics symbol Se.svg
Socionics symbol Ne.svg Socionics symbol Fi.svg
Socionics symbol Ni.svg Socionics symbol Fe.svg
Socionics symbol Te.svg Socionics symbol Si.svg
SLE
Socionics symbol Se.svg Socionics symbol Ti.svg
Socionics symbol Fi.svg Socionics symbol Ne.svg
Socionics symbol Fe.svg Socionics symbol Ni.svg
Socionics symbol Si.svg Socionics symbol Te.svg
IEI
Socionics symbol Ni.svg Socionics symbol Fe.svg
Socionics symbol Te.svg Socionics symbol Si.svg
Socionics symbol Ti.svg Socionics symbol Se.svg
Socionics symbol Ne.svg Socionics symbol Fi.svg
SEE
Socionics symbol Se.svg Socionics symbol Fi.svg
Socionics symbol Ti.svg Socionics symbol Ne.svg
Socionics symbol Te.svg Socionics symbol Ni.svg
Socionics symbol Si.svg Socionics symbol Fe.svg
ILI
Socionics symbol Ni.svg Socionics symbol Te.svg
Socionics symbol Fe.svg Socionics symbol Si.svg
Socionics symbol Fi.svg Socionics symbol Se.svg
Socionics symbol Ne.svg Socionics symbol Ti.svg
LIE
Socionics symbol Te.svg Socionics symbol Ni.svg
Socionics symbol Si.svg Socionics symbol Fe.svg
Socionics symbol Se.svg Socionics symbol Fi.svg
Socionics symbol Ti.svg Socionics symbol Ne.svg
ESI
Socionics symbol Fi.svg Socionics symbol Se.svg
Socionics symbol Ne.svg Socionics symbol Ti.svg
Socionics symbol Ni.svg Socionics symbol Te.svg
Socionics symbol Fe.svg Socionics symbol Si.svg
LSE
Socionics symbol Te.svg Socionics symbol Si.svg
Socionics symbol Ni.svg Socionics symbol Fe.svg
Socionics symbol Ne.svg Socionics symbol Fi.svg
Socionics symbol Ti.svg Socionics symbol Se.svg
EII
Socionics symbol Fi.svg Socionics symbol Ne.svg
Socionics symbol Se.svg Socionics symbol Ti.svg
Socionics symbol Si.svg Socionics symbol Te.svg
Socionics symbol Fe.svg Socionics symbol Ni.svg
IEE
Socionics symbol Ne.svg Socionics symbol Fi.svg
Socionics symbol Ti.svg Socionics symbol Se.svg
Socionics symbol Te.svg Socionics symbol Si.svg
Socionics symbol Ni.svg Socionics symbol Fe.svg
SLI
Socionics symbol Si.svg Socionics symbol Te.svg
Socionics symbol Fe.svg Socionics symbol Ni.svg
Socionics symbol Fi.svg Socionics symbol Ne.svg
Socionics symbol Se.svg Socionics symbol Ti.svg


  • Wynalazca, Don Kichot – ENTp (ILE) – typ ekstrawertyczny, intuicyjny, logiczny, irracjonalny
  • Mediator, Dumas – ISFp (SEI) – typ introwertyczny, sensoryczny, etyczny, irracjonalny
  • Entuzjasta, Hugo – ESFj (ESE) – typ ekstrawertyczny, sensoryczny, etyczny, racjonalny
  • Analityk, Robespierre – INTj (LII) – typ introwertyczny, intuicyjny, logiczny, racjonalny
  • Dowódca, Żukow – ESTp (SLE) – typ ekstrawertyczny, sensoryczny, logiczny, irracjonalny
  • Poeta, Bradbury – INFp (IEI) – typ introwertyczny, intuicyjny, etyczny, irracjonalny
  • Inspektor, Gorki – ISTj (LSI) – typ introwertyczny, sensoryczny, logiczny, racjonalny
  • Mentor, Hamlet – ENFj (EIE ) – typ ekstrawertyczny, intuicyjny, etyczny, racjonalny
  • Pionier, London – ENTj (LIE) – typ ekstrawertyczny, intuicyjny, logiczny, racjonalny
  • Obrońca, Dreiser – ISFj (ESI) – typ introwertyczny, sensoryczny, etyczny, racjonalny
  • Krytyk, Balzak – INTp (ILI) – typ introwertyczny, intuicyjny, logiczny, irracjonalny
  • Polityk, Cezar – ESFp (SEE) – typ ekstrawertyczny, sensoryczny, etyczny, irracjonalny
  • Psycholog, Sawyer – ENFp (IEE) – typ ekstrawertyczny, intuicyjny, etyczny, irracjonalny
  • Rzemieślnik, Gabin – ISTp (SLI) – typ introwertyczny, sensoryczny, logiczny, irracjonalny
  • Dyrektor, Holmes – ESTj (LSE) – typ ekstrawertyczny, sensoryczny, logiczny, racjonalny
  • Humanista, Dostojewski – INFj (EII) – typ introwertyczny, intuicyjny, etyczny, racjonalny

Kwadry[edytuj | edytuj kod]

Socjotypy należą do kwadr. Jest ich cztery i do każdej należą 4 typy. Są to:

Kwadra Alfa

ENTp (ILE), ISFp (SEI), ESFj (ESE), INTj (LII)

Kwadra Beta

ESTp (SLE), INFp (IEI), ISTj (LSI), ENFj (EIE)

Kwadra Gamma

ENTj (LIE), ISFj (ESI), INTp (ILI), ESFp (SEE)

Kwadra Delta

ENFp (IEE), ISTp (SLI), ESTj (LSE), INFj (EII)

Kwadry Alfa i Gamma oraz Beta i Delta są dla siebie przeciwne, co odzwierciedla się często w postaci słabych relacji pomiędzy typami z tych kwadr.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]