Sosna Jeffreya
| Sosna Jeffreya | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Rząd | sosnowce |
| Rodzina | sosnowate |
| Rodzaj | sosna |
| Gatunek | sosna Jeffreya |
| Nazwa systematyczna | |
| Pinus jeffreyi Balf. A. Murray bis, Bot. Exped. Oregon. 8: 2 plates. 1853. |
|
| Mapa zasięgu | |
 |
|
| Kategoria zagrożenia | |
|
|
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Sosna Jeffreya (Pinus jeffreyi Balf.) – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Sosna Jeffreya występuje w południowo-zachodniej części Ameryki Północnej: Meksyk (Baja California) i USA (Kalifornia, Nevada, Oregon). Krewniaczka najpospolitszej z północnoamerykańskich sosen – sosny żółtej.
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
- Pokrój
- Duże drzewo iglaste o koronie stożkowatej, regularnej, słabo rozgałęzionej.
- Pień
- Dorasta przeważnie do 45 m wysokości, chociaż są okazy osiągające 61 m. W środkowej Europie osiąga 30 m. Kora o zabarwieniu czerwonobrązowym do prawie czarnego, łuskowata. Pędy w pierwszym roku pokryte nalotem.
- Liście
- Igły zebrane w pęczki po 3, niebieskawozielone lub szarozielone, długości 12–22(25) cm, szerokości ok. 1,5-2 mm, grube, sztywne i zaostrzone.
- Szyszki
- Jajowate, duże, osiągają 35 cm (w Polsce do 20 cm), jasnobrązowe. Nasiona długości 10–12 mm z dużym skrzydełkiem (15–25 mm). Tarczki łusek z kolcem, skierowanym do wewnątrz.
- Gatunki podobne
- Sosna żółta - bywa z nią mylona, choć istnieją sprawdzone metody rozróżniania tych drzew iglastych. Można je rozróżnić po szyszkach. Ostre zakończenie łuski jest u sosny żółtej skierowane na zewnątrz, podczas gdy łuski sosny Jeffreya mają je skierowane do środka. Różnią się też zapachem pnia drzewa - sosna Jeffreya pachnie wanilią, sosna żółta ma woń drzewa iglastego.
[edytuj] Biologia i ekologia
Liście pozostają na drzewie (2)4–6(7) lat. Szyszki nasienne dojrzewają w ciągu 2 lat, uwalniają nasiona i opadają wkrótce potem.
Preferuje obszary górskie, na których lato jest suche i ciepłe a zima chłodna. Rośnie na wysokości 1000–2000 m, a na południowych krańcach obszaru występowania nawet na 1800–3000 m. Ma niewielkie wymagania glebowe, jest odporna na suszę.
[edytuj] Systematyka i zmienność
Synonimy: Pinus deflexa Torrey, P. jeffreyi var. deflexa (Torrey) Lemmon, P. ponderosa var. jeffreyi (Balfour) Vasey, P. ponderosa ssp. jeffreyi (Balfour) Murray, P. jeffreyi var. baja-californica Silba.
Pozycja gatunku w obrębie rodzaju Pinus[3]:
- podrodzaj Pinus
- sekcja Trifoliae
- podsekcja Ponderosae
- gatunek P. jeffreyi
- podsekcja Ponderosae
- sekcja Trifoliae
Tworzy naturalne mieszańce z Pinus coulteri i P. ponderosa na terenie wspólnego występowania[4].
[edytuj] Zastosowanie
W Europie Środkowej, w tym w Polsce często sadzona w parkach jako drzewo ozdobne.
Przypisy
- ↑ P. F. Stevens: PINACEAE. W: Angiosperm Phylogeny Website [on-line]. 2001–.
- ↑ Conifer Specialist Group (1998): Pinus jeffreyi (ang.). W: IUCN 2009. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2009.1 [on-line]. [dostęp 2010-02-03].
- ↑ Christopher J. Earle: Pinus (ang.). W: Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2010-02-02].
- ↑ Ronald M. Lanner: Conifers of California. Los Olivos: Cachuma Press, 1999.
[edytuj] Bibliografia
- R. Kral. Pinus. „Flora of North America North of Mexico”. Vol. 2, 1993. Flora of North America Editorial Committee (red.). Oxford University Press (ang.). [dostęp 2010-02-03].
- Christopher J. Earle: Pinus jeffreyi (ang.). W: Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2010-02-03].
