Stephen Gray

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stephen Gray
Data i miejsce urodzenia grudzień 1666
Canterbury, Kent (Anglia)
Data i miejsce śmierci 7 lutego 1736
Londyn, Anglia
Miejsce zamieszkania Canterbury, Londyn
Narodowość Anglia
Odznaczenia
Medal Copley'a

Stephen Gray (ur. w grudniu 1666[1] w Canterbury, zm. 7 lutego 1736 w Londynie), angielski barwiarz, astronom amator i naukowiec, który jako pierwszy prowadził systematyczne eksperymenty nad przewodnictwem elektrycznym. Uznawany jest za jednego z ojców elektryczności.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Stephen Gray urodził się w Canterbury w hrabstwie Kent jako syn barwiarza Mathiasa Graya, u którego był terminatorem. Swoje zainteresowania astronomią i naukami przyrodniczymi rozwijał, ucząc się samodzielnie, dzięki wsparciu zamożnych przyjaciół, którzy użyczali mu swych bibliotek i narzędzi naukowych.

Skonstruował własne soczewki i teleskop, przy pomocy którego dokonał kilku drobnych odkryć (głownie w zakresie plam słonecznych), a które miały cieszyły się reputacją precyzyjności jego obserwacji. Niektóre z jego raportów zostały opublikowane przez Towarzystwo Królewskie za pośrednictwem znajomego Henry'ego Hunta. Obserwacje prowadzone do lat 90-tych XVII wieku do 1716 dotoczyły również zaćmień słońca, zaćmień księżyca, Jowisza i wielu innych ciał niebieskich. Część prac trafiło do Johna Flamsteeda, który był pierwszym angielskim astronomem królewskim i budowniczym nowego obserwatorium w Greenwich. Gray wykonał dla Johna Flamsteeda wiele obserwacji i kalkulacji w ramach prób stworzenia szczegółowych gwiazdozbiorów nieba, które miały rozwiązać problem określenia długości geograficznej w nawigacji oceanicznej.

Stephen Gray uczestniczył również w pracach nad drugim angielskim obserwatorium budowanym w Canterbury, które to przedsięwzięcie upadło z powodu złego zarządu Rogera Cotesa (przyjaciela Isaaca Newtona, w wyniku czego Gray powrócił do branży barwiarskiej.

W 1719, dzięki wstawiennictwu Johna Flamsteeda oraz sir Hansa Sloane'a, Gray dotknięty ubóstwem, uzyskał miejsce w Charterhouse w Londynie, gdzie ponownie zaczął eksperymentować z elektrycznością statyczną, za pomocą szklanej rurki jako generatora tarcia.

Osiągnięcia naukowe[edytuj | edytuj kod]

Pewnej nocy w swoim pokoju w Charterhouse, zauważył, że korek w końcu jego rurki wytwarzał siłę przyciągania na małe kawałeczki kartek oraz na plewy, gdy rurka została potarta. Obserwacje te stały się później podstawą twierdzenia, iż "moc elektryczna" może być przenoszona na odległość, z przedmiotu na przedmiot, przy pomocy metali i wilgotnych włókien. Dalsze eksperymenty i obserwacje badawcze przyczyniły się do podziału ciał na przewodniki i izolatory (nazwy zastosowane przez Johna Desaguliers'a).

W 1731 Towarzystwo Królewskie przyznało mu pierwszy Medal Copleya za prace nad przewodnictwem i izolacją elektryczną, a 1732 drugi Medal Copleya za doświadczenia indukcyjne. W roku 1732 został również członkiem Towarzystwa Królewskiego.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • David H. Clark & Stephen H.P. Clark, Newton's Tyranny: The Suppressed Scientific Discoveries of Stephen Gray and John Flamsteed, W. H. Freeman, 2001 ISBN 0-7167-4701-4
  • I. Bernard Cohen, "Neglected Sources for the Life of Stephen Gray (1666 or 1667-1736)," Isis, Vol. 45, No. 1, 1954, str. 41–50.

Przypisy

  1. http://www.sparkmuseum.com/BOOK_GRAY.HTM - data urodzenia nie jest dokładnie znana, przyjmuję się, że był to dzień 26 grudnia 1666, choć niektóre publikacje wskazują na rok 1667

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]