William Herschel

Z Wikipedii

William Herschel, właściwie Friedrich Wilhelm Herschel (ur. 15 listopada 1738 r. w Hanowerze, Niemcy, zm. 25 sierpnia 1822 r. w Windsorze) – syn Izaaka i Anny Herschel, słynny astronom, konstruktor teleskopów i kompozytor, znany z wielu odkryć astronomicznych, a szczególnie z odkrycia Urana.

Od najmłodszych lat uczył się gry na skrzypcach i oboju. W wieku 15 lat wstąpił do orkiestry pułku gwardii hanowerskiej, a w 1757 roku wyjechał z bratem do Anglii, gdzie pracował jako muzyk. Tam też w roku 1793 otrzymał obywatelstwo angielskie i przyjął imię William, którego odtąd używał jako jedynego. W 1766 roku został organistą w Octagon Chapel, w miejscowości Bath, a następnie objął stanowisko głównego dyrygenta orkiestry.

Cały czas rozwijał swoje zainteresowania astronomiczne, a od 1773 roku zaczął kupować i konstruować teleskopy. Zbudował teleskop o średnicy 120 cm. Jako miłośnik astronomii próbował szlifować zwierciadła. W 1772 roku do Anglii przybyła jego siostra Caroline, która pomagała mu w pracach astronomicznych (samodzielnie odkryła 8 komet m.in. kometę Enckego). W 1774 sporządził 5-ciostopowy teleskop i wszystkie noce poświęcił na obserwacje nieba. Za pomocą własnych urządzeń 13 marca 1781 roku odkrył planetę Uran, którą na cześć króla Anglii – Jerzego III, nazwał Georgium Sidus. Była to pierwsza nowa planeta odkryta od czasów starożytnych. W roku 1782 król Jerzy III powołał go na stanowisko osobistego astronoma królewskiego oraz dał mu pensję roczną 200 funtów na dalsze badania. W 1783 odkrył ruch własny systemu słonecznego, zaś rok później 1784 stwierdził skończone rozmiary galaktyki. Kontynuując badania nowej planety w roku 1787 odkrył 2 księżyce Urana.

Jego zaawansowane technicznie teleskopy umożliwiły mu odkrycie w 1789 roku szóstego i siódmego księżyca Saturna (Enceladus oraz Mimas) oraz obliczenie wysokości gór na Księżycu. Stworzył i wydał listę ponad 850 gwiazd podwójnych i wielokrotnych oraz opublikował pierwszy katalog mgławic, których odkrył 2500. W roku 1803 zaobserwował istnienie względnego ruchu gwiazd-składników układów podwójnych. Najwięcej odkryć dokonał Herschel w dziedzinie astronomii gwiazd stałych. Z badań swych wyprowadził Herschel wiele ważnych wniosków, dotyczących budowy Wszechświata i kształtu Drogi Mlecznej. Pod koniec swojego życia otrzymał angielski tytuł szlachecki "Sir". Jest autorem przeszło 70 prac, drukowanych w Philosophical Transactions (1780-1818). Zbiór jego dzieł wydano jako Scientific Papers (Londyn, 1912, 2 tomy).

Na jego cześć jedna z planetoid została nazwana 2000 Herschel. Jego syn, John Herschel także został sławnym astronomem.

14 maja 2009 roku, Europejska Agencja Kosmiczna (ESA), wysyła na orbitę największy w historii badań kosmosu teleskop (zwierciadło o średnicy 3,5 metra), nazwany właśnie imieniem tego słynnego astronoma. Śledzić misję, a zarazem spuściznę Williama Herschela można na oficjalnej stronie programu: The European Space Agency's Herschel Space Observatory