Tlenek ołowiu(II)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tlenek ołowiu(II)
Tlenek ołowiu(II)
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny PbO
Masa molowa 223,20 g/mol
Wygląd czerwony lub żółty proszek
Minerały litargit, masykot
Identyfikacja
Numer CAS 1317-36-8
PubChem 14827[2]
Podobne związki
Podobne związki PbO2, Pb3O4
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Tlenek ołowiu(II), PbO – nieorganiczny związek chemiczny, tlenek ołowiu na II stopniu utlenienia.

Znane są dwie odmiany tlenku ołowiu[3][4][5]:

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Czerwoną odmianę tetragonalną można otrzymać przez wdmuchiwanie powietrza do roztopionego ołowiu, w temperaturze powyżej temperatury topnienia PbO, a następnie powolne ochłodzenie[6]:

2Pb + O2 → 2PbOtetr

Żółta odmiana rombowa powstaje jako produkt termicznego rozkładu azotanu lub węglanu ołowiu w temp. 300–350 °C. Nie następuje przejście w odmianę tetragonalną, gdyż szybkość przemiany w tej temperaturze jest zbyt niska[6]:

2Pb(NO3)2 → 2PbOromb + 4NO2↑ + O2
PbCO3 → PbOromb + CO2

PbO wraz z Pb3O4 są produktami rozkładu termicznego ditlenku ołowiu, PbO2 (temp. >344 °C)[7].

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Związek ten nie rozpuszcza się w wodzie, ma właściwości amfoteryczne i roztwarza się w kwasach i alkaliach[5]:

PbO + 2H+ → Pb2+ + H2O
PbO + 2OH → [PbO2]2− + H2O

PbO dobrze rozpuszcza się w wodnych roztworach octanu ołowiu(II)[6]:

PbO + Pb(CH3COO)2 + H2O → 2 Pb(CH3COO)OH

albo:

PbO + Pb(CH3COO)2 + H2O → Pb(CH3COO)2·Pb(OH)2

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Jest stosowany do produkcji szkła ołowiowego, jako surowiec barwiący do produkcji farb, a także do wyrobu kitu[4], oraz do otrzymywania innych związków chemicznych ołowiu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Tlenek ołowiu(II) - karta charakterystyki (pol.). Merck, 2010-11-07. [dostęp 2013-01-21].
  2. Tlenek ołowiu(II) – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. CRC Handbook of Chemistry and Physics. Wyd. 83. Boca Raton: CRC Press, 2003, s. 4-36.
  4. 4,0 4,1 Encyklopedia PWN - ołowiu(II) tlenek. [dostęp 2013-01-20].
  5. 5,0 5,1 Encyklopedia techniki CHEMIA. Warszawa: WNT, 1965.
  6. 6,0 6,1 6,2 Adam Bielański: Podstawy chemii nieorganicznej. Wyd. 6. T. 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 773, 782-783, 785. ISBN 978-83-01-16282-5.
  7. M. Baudler: Lead(II) oxide. W: Georg Brauer (red.): Handbook of Preparative Inorganic Chemistry. T. 1. New York • London: Academic Press, 1963, s. 758.