Topaz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Topaz
Topaz-166621.jpg Topaz-137556.jpg
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny Al2SiO4(OH, F)2 – zasadowy fluorokrzemian glinu
Twardość w skali Mohsa 8
Przełam muszlowy
Łupliwość doskonała ({001})
Pokrój kryształu długie, do krótkich pryzmatycznych
Układ krystalograficzny rombowy, mmm (2/m 2/m 2/m)
Gęstość minerału 3,4 do 3,6 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa bezbarwny (gdy brak zanieczyszczeń innymi metalami), niebieski, brązowy, pomarańczowy, żółty, zielony, różowy, malinowy
Rysa biała
Połysk szklisty
Współczynnik załamania nα = 1,606–1,629
nβ = 1,609–1,631
nγ = 1,616–1,638
Inne dwójłomność δ = 0,010
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy chemicznego znaczenia słowa Topaz. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Topazminerał z gromady krzemianów. Minerał rozpowszechniony w wielu rejonach świata.

Nazwa pochodzi od gr. τοπάζιος (topázios) = poszukiwać i nawiązuje do pomarańczowo-złotej barwy i blasku szlachetnych odmian tego minerału.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Tworzy kryształy słupkowe, niemal izometryczne, także beczułkowate (znanych jest ok. 150 różnych jego postaci). Występuje w skupieniach zbitych, ziarnistych słupkowych i pręcikowych. Jest kruchy i przezroczysty, charakteryzuje się ogromnym bogactwem barw. To bardzo twardy, ciężki i rzadko spotykany minerał.

W zależności od zabarwienia, wykształcenia i pochodzenia bywa określany różnymi nazwami regionalnymi, zwyczajowymi, handlowymi i gemmologicznymi: t. sherry, hiacynt, t. imperial, t. szlachetny, t. syberyjski, t. safiras, t. royal, t. Peredell, t. taurydzki, szafir brazylijski, szafir wodny, rubin brazylijski, diament niewolników, pyknit.
Często zawiera domieszki żelaza, chromu, wanadu, tytanu. Okazy niebieskie i żółtopomarańczowe wykazują niekiedy efekt kociego oka.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje w kwaśnych skałach magmowych: granitach, pegmatytach, w skałach kontaktowych: grejzenach. Współwystępuje z turmalinem, kasyterytem, fluorytem, muskowitem[1].

Miejsca występowania to głównie: Brazylia – Minas Gerais (kryształy kilkadziesiąt cm i o wadze 150 –300kg: największy okaz znaleziono w 1986 r. mierzy 2x1,8m i waży 5 ton), Sri Lanka, Pakistan, Ural, Nigeria i Madagaskar, Mozambik – (znaleziono kryształ 1m wysokości i ważył 2,5 t.), Indie, Japonia, Rosja, Czechy, Niemcy, Norwegia – (żółty kryształ o wadze 80 kg), Ukraina.

W Polsce występuje w Górach Izerskich, Karkonoszach oraz okolicach Strzegomia i Strzelina .

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Jest stosowany przy produkcji materiałów ogniotrwałych i ściernych
  • bardzo atrakcyjny kamień kolekcjonerski
  • stosowany w jubilerstwie – stosuje się szlif fasetkowy.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Topaz w Biblii

Topaz jest wymieniany jako jeden z kamieni pektorału Aarona (Wj 28:17, Wj 39:10). W Apokalipsie Św. Jana stanowi ozdobę dziewiątej warstwy fundamentu Nowego Jeruzalem (Ap 21:20).

Przypisy

  1. mindat.org Topaz (ang.) [dostęp:2011-05-31]
Wikimedia Commons
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło topaz w Wikisłowniku