Touriga nacional

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Touriga nacional
‘Touriga Nacional’
Gatunek winorośl właściwa
(Vitis vinifera)
Inne nazwy mortagua, touriga fina
Pochodzenie Portugalia
Ważne regiony uprawy Portugalia (Douro)
Identyfikator VIVC 12594
Przeznaczenie owoców wino
Kolor skórki czerwonoczarny
Liść krzewu touriga nacional

Touriga nacional – czerwona odmiana winorośli, pochodząca z Portugalii[1] i uważana za najszlachetniejszą z miejscowych odmian[2][3][4].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Krzewy są odporne, plenne i rosną bujnie, przez co wymagają silnego przycinania[5]. Grona są niewielkie, z jagodami o grubej i twardej skórce[2]. Mały udział soku w jagodach zapewnia skoncentrowany smak i aromat oraz wysoką zawartość garbników[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Touriga nacional była entuzjastycznie opisywana już w XIII wieku[2]. Prawdopodobnie pochodzi z portugalskiego regionu Dão, gdzie krzewy są najbardziej zróżnicowane pod względem fenotypu[5]. Pod koniec XIX wieku niemal zmonopolizowała winnice z gronami o ciemnej skórce w regionie[5]. Udział spadł do ok. 5% w 1986, co przypisywano niskiej plenności i słabym podkładkom[5]. W tym czasie naukowcy podejmowali już próby odnowienia zainteresowania tourigą i zaproponowali sposoby zaradzenia mankamentom, które okazały się skuteczne[5]. Dzięki badaniom DNA na początku XXI wieku udało się ustalić, że touriga franca, popularna w regionie Douro jest krzyżówką tourigi nacional ze szczepem marufo[5]. Badania stwierdziły również bliskie pokrewieństwo między tourigą nacional a szczepem tinta barroca[6]. Wśród innych spokrewnionych odmian wymienia się odmiany touriga fêmea i rufete[5].

A.J.Antcliff z tourigi nacional i sultaniye wyhodował w 1965 odmianę tarrango, uprawianą na ograniczoną skalę w Australii[7].

Wina[edytuj | edytuj kod]

Touriga nacional cieszy się opinią najlepszej z podstawowych odmian w produkcji win porto, zwłaszcza tych o najwyższej jakości[8][3][5]. Dużym uznaniem cieszą się także wytwarzane z niej wina stołowe m.in. w regionach Douro, Beira, Ribatejo, Terras do Sado i Trás-os-Montes[2][9]. Cechują się one intensywnym czarno-czerwonym kolorem, złożonym i intensywnym bukietem oraz wysokim poziomem garbników i potencjałem starzenia[2][3][5][8]. Dobrze nadają się do dojrzewania w beczkach[5]. Poziom alkoholu jest wysoki[4].

Odmiana jest oferowana zarówno w winach typu cuvée, jak i jako wino odmianowe[5].

Rozpowszechnienie[edytuj | edytuj kod]

Na większą skalę odmiana jest uprawiana tylko w kraju swojego pochodzenia[5]. W Portugalii w 2010 roku szczepem było obsadzonych 7268 ha winnic, z czego na region Douro przypadało 1440 ha[5]. Obszar upraw znacząco wzrósł i objął tereny w południowej części kraju, nawet Algarve[2][5].

Tourigę nacional zaczęto sadzić w sąsiedniej Hiszpanii (Priorat)[2][5]. Pewną popularność zyskała również w winnicach Nowego Świata: australijskich, południowoafrykańskich, w Stanach Zjednoczonych, Nowej Zelandii oraz w Argentynie i Brazylii[5].

W Stanach Zjednoczonych regulacje prawne nie rozróżniają szczepów touriga nacional i touriga franca[5]. Największe uprawy leżą w dolinie rzeki San Joaquin w Kalifornii. Również australijscy winiarze używają po prostu nazwy touriga, przy czym w większości przypadków chodzi o odmianę touriga nacional[5]. W RPA zarejestrowano w 2008 roku 87 ha winnic obsadzonych szczepem, głównie w Karru[5][10]. W wymienionych krajach z owoców touriga powstają zarówno wina stołowe, jak i wzmacniane wina w stylu porto[5][11]. W Stanach Zjednoczonych stosuje się dla takich win nazwę port i jest to zgodne z tamtejszym prawem[11].

Synonimy[edytuj | edytuj kod]

Najważniejszymi synonimami touriga nacional są: azal espanhol, carabuñera, mortagua (w Dão), mortagua preto, różne warianty nazwy touriga: touriga, tourigo, touriga fina, tourigo antiguo i tourigo do dão[5].

Inne to: bical tinto, preto mortagua, tinta mortagua, toiriga, touriga femea, tourigao, tourigo nacional, touringa, touriva i turiga[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 Touriga nacional w bazie danych Instytutu Uprawy Winorośli Geilweilerhof (ang.). [dostęp 9 października 2012].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Joachim Krieger: Portugalia. W: André Dominé: Wino. Wyd. 2. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk, 2009, s. 664–665. ISBN 978-83-7626-712-8. (pol.)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Stevenson 2005 ↓, s. 335.
  4. 4,0 4,1 Hugh Johnson, Jancis Robinson: Wielki atlas świata win. Buchmann, 2008, s. 23. ISBN 978-83-7670-164-6. (pol.)
  5. 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 5,12 5,13 5,14 5,15 5,16 5,17 5,18 5,19 5,20 Jancis Robinson, Julia Harding, José Vouillamoz: Wine Grapes. HarperCollinsPublishers, 2012, s. 1070-1071. ISBN 978-0-06-220636-7. (ang.)
  6. F. Leal, I. Castro, H. Guedes-Pinto, O. Pinto-Carnide i inni. Characterization of Portuguese grapevine cultivars using random amplified polymorphic dna markers. „Acta Horticulturae”. 652. s. 53 (ang.). [dostęp 9 października 2012]. 
  7. Jancis Robinson, Julia Harding, José Vouillamoz: Wine Grapes. HarperCollinsPublishers, 2012, s. 1037. ISBN 978-0-06-220636-7. (ang.)
  8. 8,0 8,1 Stevenson 2005 ↓, s. 42.
  9. Stevenson 2005 ↓, s. 330-333.
  10. Hugh Johnson, Jancis Robinson: Wielki atlas świata win. Buchmann, 2008, s. 23. ISBN 978-83-7670-164-6. (pol.)
  11. 11,0 11,1 Karen MacNeil: The Wine Bible. Nowy Jork: Workman Publishing, 2001, s. 658. ISBN 978-1-56305-434-1. (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tom Stevenson: The Sotheby's Wine Encyclopedia. Wyd. 4. Londyn: Dorling Kindersley, 2005. ISBN 0-7566-1324-8. (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]