UKF

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Fale metrowe (UKF, fale ultrakrótkie), ang. VHF (Very high frequency) – zakres fal radiowych (pasmo radiowe) o częstotliwości od 30 do 300 MHz, co odpowiada długości fali od 10 metrów do 1 metra.

Ten zakres fal przeciętnemu człowiekowi kojarzy się najbardziej (przez co potocznie bywa błędnie utożsamiany na wyłączność) z radiodyfuzją UKF.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Rodzime określenie to skrótowiec od nazwy "Ultra Krótkie Fale". W użyciu są też nazwy pełne: fale ultrakrótkie bądź fale metrowe. Nazwy te odnoszą się do długości fal z tego zakresu. Odpowiednikiem w języku angielskim jest VHF – akronim (skrótowiec) od nazwy Very High Frequency ("bardzo wysoka częstotliwość"), która to nazwa opisuje ich częstotliwość.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Fale ultrakrótkie używane są zwłaszcza do łączności na mniejsze odległości. W tym zakresie działają telewizja naziemna, radiofonia, sieć pagerowa oraz różne systemy łączności lokalnej – np. w lotnictwie, policji, innych służbach, radiu taxi i wielu innych. Na częstotliwościach 50-52 MHz; 70,1-70,3; 144-146 MHz w Regionie I (w tym w Polsce)znajdują się pasma przeznaczone dla krótkofalowców. Stacje radiowe modulowane częstotliwościowo przesyłają dodatkowe informacje RDS.

Pasmo II[edytuj | edytuj kod]

Powszechne zastosowanie tego pasma opiera się o radiofonię analogową z zakresu częstotliwości między 87,5 MHz - 108 MHz jako UKF-FM (standard CCIR). Do 31.12.1999 roku w Polsce wykorzystywano przedział 65,5 MHz - 74,0 MHz UKF-FM (standard OIRT). Po tej dacie nastąpił administracyjny zakaz emisji sygnału radiofonicznego w starym zakresie.[1]

Pasmo III[edytuj | edytuj kod]

Przeznaczone jest zarówno do transmisji cyfrowego radia i telewizji w Europie i Ameryce Północnej. Mieści się w przedziale 174 MHz - 230 MHz.

Radio[edytuj | edytuj kod]

Częstotliwości mogą zostać wykorzystane dla radia cyfrowego np. Digital Audio Broadcasting i są podzielone po kilka bloków, które razem tworzą jeden kanał.

Blok Częstotliwość
5A 174.928 MHz
5B 176.640 MHz
5C 178.352 MHz
5D 180.064 MHz
6A 181.936 MHz
6B 183.648 MHz
6C 185.360 MHz
6D 187.072 MHz
7A 188.928 MHz
7B 190.640 MHz
7C 192.352 MHz
7D 194.064 MHz
8A 195.936 MHz
8B 197.648 MHz
8C 199.360 MHz
8D 201.072 MHz
9A 202.928 MHz
9B 204.640 MHz
9C 206.352 MHz
9D 208.064 MHz
10A 209.936 MHz
10B 211.648 MHz
10C 213.360 MHz
10D 215.072 MHz
10N 210.096 MHz
11A 216.928 MHz
11B 218.640 MHz
11C 220.352 MHz
11D 222.064 MHz
11N 217.088 MHz
12A 223.936 MHz
12B 225.648 MHz
12C 227.360 MHz
12D 229.072 MHz
12N 224.096 MHz
13A 230.784 MHz
13B 232.496 MHz
13C 234.208 MHz
13D 235.776 MHz
13E 237.488 MHz
13F 239.200 MHz

Telewizja[edytuj | edytuj kod]

Szerokość kanału jest różna i waha się od 6 MHz dla Ameryki Północnej, 7 MHz dla Europy (bez Irlandii) i 8 MHz w Irlandii.

Ameryka Północna[edytuj | edytuj kod]

Dla Ameryki Północnej (6 MHz) przedziały przedstawiono poniżej:

Kanał Przedział częstotliwości
7 174-180 MHz
8 180-186 MHz
9 186-192 MHz
10 192-198 MHz
11 198-204 MHz
12 204-210 MHz
13 210-216 MHz
Europa[edytuj | edytuj kod]

Dla Europy (7 MHz) przedziały wyglądają następująco:

Kanał Przedział częstotliwości
5 174-181 MHz
6 181-188 MHz
7 188-195 MHz
8 195-202 MHz
9 202-209 MHz
10 209-216 MHz
11 216-223 MHz
12 223-230 MHz

Radiofonia, utożsamianie i błędy w nazewnictwie[edytuj | edytuj kod]

Obecnie w Europie i większości państw świata radiofonie korzystają z pasma UKF nadając programy w zakresie częstotliwości 87,5-108 MHz (tzw. pasmo CCIR albo pasmo górne), w Japonii radiofonia UKF wykorzystuje pasmo 76-92 MHz, w dawnych państwach socjalistycznych (poza NRD i Jugosławią) przez kilkadziesiąt lat (od około połowy lat 60. do mniej więcej końca XX w.) używany był zakres 65,5-74 MHz (tzw. pasmo OIRT lub pasmo dolne; w zakresie pasma górnego zostały umieszczone kanały telewizyjne nr 4 i 5).

Na podstawie międzynarodowych ustaleń w radiofonii na falach ultrakrótkich wykorzystuje się transmisję z modulacją częstotliwości (FM), natomiast na falach długich, średnich i krótkich – z modulacją amplitudy (AM). W wielu krajach, zwłaszcza tych, w których radiofonia oprócz UKF nadaje wyłącznie na falach średnich, dla zakresu ultrakrótkofalowego powszechnie używane jest określenie FM, jako przeciwieństwo AM określającego fale średnie. Określenie to jest jednak nieprawidłowe, bowiem opisuje ono sposób modulacji fali nośnej (stosowany w różnych zakresach fal), a nie sam zakres fal (pasmo).

Historia zastosowania[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze stałe transmisje na zakresie UKF miały miejsce w latach 30. XX wieku i były związane z wprowadzeniem telewizji. Od lat 50. i 60. następuje masowy rozwój radiofonii UKF, przede wszystkim w krajach rozwiniętych i krajach bloku sowieckiego, choć w Australii i Nowej Zelandii pierwsze licencje na transmisję w tym zakresie zaczęto wydawać dopiero w latach 80. W Polsce pierwszą stacją nadającą na UKF-ie była przedwojenna Eksperymentalna Stacja Telewizyjna. 1 października 1954 roku uruchomiono pierwszą polską stację radiofoniczną UKF – mieściła się ona w Warszawie i nadawała na częstotliwości 97,6 MHz[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło UKF w Wikisłowniku

Przypisy

  1. Wyłączone nadajniki (pol.). dziennikpolski24.pl. [dostęp 2013-06-23].
  2. Radio Polska – historia (pol.). [dostęp 22 maja 2009].