To jest dobry artykuł

USS Mercy (AH-4)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
USS Mercy (ID-1305)
USS Mercy (AH-4)
USS Mercy (AH-4)
Historia
Stocznia William Cramp & Sons, Filadelfia
Wodowanie marzec 1907
 US Navy
Wejście do służby WL: przed październikiem 1907[1]
US Army: 2 czerwca 1917
US Navy:24 stycznia 1918
Wycofanie ze służby WL: 2 czerwca 1917[2]
US Army: 27 września 1917
US Navy:23 marca 1914
Los okrętu sprzedany na złom 16 marca 1939
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 9450 ton
Długość 131,0 m
Szerokość 15,3 m
Zanurzenie 7,1 m
Prędkość 15 węzłów
Załoga 420 załogi + (po 1918) 500 pacjentów
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wcześniejsza nazwa SS "Saratoga"
USAT "Saratoga"

USS Mercy (ID-1305), później (AH-4)okręt szpitalny United States Navy z okresu I wojny światowej. Był pierwszym okrętem amerykańskim noszącym tę nazwę. Wcześniej znany jako SS "Saratoga"parowiec Ward Line służący na linii Nowy JorkHawana, uważany w swoim czasie za najszybszy statek parowy w przybrzeżnym handlu[3]. Przed służbą w barwach US Navy pełnił także rolę jednostki transportowej dla United States Army pod nazwą USAT "Saratoga". Ten okres zakończył kolizją w pobliżu Staten Island[3].

W czasie służby w US Navy "Mercy" odbył cztery transatlantyckie podróże do Francji, przewożąc do Stanów Zjednoczonych prawie dwa tysiące rannych. Po zakończeniu I wojny światowej bazował w Filadelfii i na krótko w 1924 był odstawiony do rezerwy. Wycofany ze służby w 1934, został wypożyczony Federal Emergency Relief Administration, skreślony z listy w 1938 i zezłomowany w 1939.

SS "Saratoga"[edytuj | edytuj kod]

"Saratoga" został zwodowany w marcu 1907 w stoczni William Cramp and Sons w Filadelfii dla Ward Line. Statek wszedł do służby tego samego roku i pływał na linii pomiędzy Nowym Jorkiem a Hawaną, gdzie służył przez kolejne dziesięć lat. Był uznawany za jeden z najszybszych statków parowych w handlu przybrzeżnym[3].

Krótko po wejściu do służby nowy liniowiec w czasie sztormu został staranowany przez trzymasztowy szkuner. "Saratoga" płynął z Hawany z prędkością 16 węzłów, gdy o godzinie 01:00 29 października 1907 żaglowiec wbił się w niego, obcierając ćwierć jego lewej burty. Uszkodzenia na liniowcu były minimalne, ale szkuner stracił część ożaglowania[1].

W marcu 1911 kapitan "Saratogi", Cleveland Downs, został aresztowany w Nowym Jorku pod zarzutem okrucieństwa wobec zwierząt, ponieważ transportowane na statku żywe żółwie były nieodpowiednio przechowywane, tj. ze związanymi płetwami i do góry nogami. Downs twierdził, że jest to standardowa procedura i wnioskował o odrzucenie zarzutów[4]. Także innego kapitana statku spotkały problemy z prawem: w czerwcu 1912 Frank L. Miller został aresztowany przez szeryfa w Nowym Jorku i zmuszony do zapłacenia 2500 dolarów odszkodowania w związku z cywilnym oskarżeniem go przez byłego członka załogi o bezprawne uwięzienie. Aresztowanie kapitana opóźniło wyjście statku w rejs o dwie godziny[5].

16 marca 1912 "Saratoga" stał w odległości kilkuset jardów od krążownika pancernego USS "Maine", gdy ten po podniesieniu z dna był ponownie zatapiany, tym razem w Zatoce Meksykańskiej. Z pokładu statku pasażerowie i załoga obserwowali tonięcie jednostki, której pierwotne zatonięcie stało się bezpośrednim pretekstem do wybuchu konfliktu hiszpańsko-amerykańskiego[6].

26 października 1914 w godzinach 19:30 do 21:00 "Saratoga" płynął w odległości 40 mil morskich na północ od Virginia Capes (i 240 mil morskich na południe od latarniowca "Scotland", gdy pasażerowie i załoga widzieli błyski i słyszeli coś, co uznali za odgłos dział dużego kalibru. Doszli do wniosku, że są świadkami bitwy morskiej. Spekulacje w tym czasie skupiły się na konfrontacji pomiędzy niemieckim krążownikiem SMS "Karlsruhe" (który topił brytyjskie statki w rejonie Atlantyku i Karaibów) oraz brytyjskim krążownikiem HMS "Essex" lub HMS "Suffolk". W prasie sugerowano jednak, że "Saratoga" była jedynie świadkiem ćwiczeń artyleryjskich US Navy[7][8]

W czasie służby jako liniowiec pasażerki "Saratoga" przewoził sporo znanych pasażerów pomiędzy Nowym Jorkiem i portami karaibskimi. Mario García Menocal płynął z Hawany do Nowego Jorku w "sprawie osobistej" po przegranych wyborach na stanowisko prezydenta Kuby w 1908[9]. W 1913 Cipriano Castro, były prezydent Wenezueli (1899-1909) płynął do Hawany w celach zdrowotnych. Artykuł w The New York Times spekulował, że w ramach przygotowań do próby odzyskania władzy w Wenezueli (co ostatecznie nigdy nie nastąpiło), Castro ma zamiar spotkać się w Hawanie z towarzyszami i "zawodowymi rewolucjonistami"[10]. W lutym 1914 kardynał Farley, rzymskokatolicki arcybiskup Nowego Jorku w latach 1902 – 1918, płynął na pokładzie statku w podróż na Bahamy[11].

23 maja 1917 "Saratoga" i SS "Havana" (jego siostrzany statek z Ward Line) zostały zarekwirowane przez rząd amerykański. 2 czerwca po powrocie z ostatniej komercyjnej podróży na Kubę, statek został przekazany United States Army do służby transportowej[2][12].

USAT "Saratoga"[edytuj | edytuj kod]

Po zarekwirowaniu parowiec został przekazany Armii 2 czerwca 1917 i stał się armijnym transportowcem USAT "Saratoga"[2]. Został w szybkim tempie przerobiony do pełnienia obowiązków transportowca wojska i stał się członkiem pierwszego amerykańskiego konwoju z żołnierzami płynącego do Francji w czasie I wojny światowej[13]. Konwój przepłynął koło Ambrose Light rankiem 14 czerwca 1917, kierując się w stronę Brestu[14]. "Saratoga" za współtowarzyszy podróży miał transportowce Armii: "Havana", USAT "Tenadores" i USAT "Pastores", krążownik USS "Seattle" (ACR-11), transportowiec/krążownik pomocniczy USS "DeKalb" (ID-3010), niszczyciele USS "Wilkes" (DD-67), USS "Terry" (DD-25), USS "Roe" (DD-24) oraz przerobiony jacht USS "Corsair" (SP-159)[13][a]

"Mercy" wpływa do Nowego jorku z rannymi żołnierzami po sztormowej transatlantyckiej podróży, 12 grudnia 1918

22 czerwca o godzinie 22:15 w odległości około 850 mil morskich od Brestu grupa, w której płynął "Saratoga", została zaatakowana przez okręty podwodne. Dwie torpedy przeszły w pobliżu "Havany", a dwie kolejne – przed i za "DeKalb". Jednostki eskorty nie uzyskały kontaktu z U-Bootami, a konwój, rozproszony przez alarm, dołączył dopiero następnego ranka[15]. Grupa, zaniepokojona aktywnością okrętów podwodnych wroga w pobliżu Brestu, zmieniła kurs do Saint-Nazaire, gdzie dotarła 25 czerwca[16].

Po powrocie do Stanów Zjednoczonych "Saratoga" załadował 1200 pasażerów w Hoboken 30 lipca. W ramach przygotowań do rejsu do Francji następnego dnia, transportowiec przeszedł na kotwicowisko w Tompkinsville (Staten Island). Wśród pasażerów na pokładzie były pielęgniarki z Army's Base Hospital No. 8. By uniknąć panującego upału wiele pielęgniarek wróciło do swoich kabin po lunchu, by pozbyć się ciężkich wełnianych uniformów[17]. Około 13:30 na kotwicowisku lewa burta "Saratogi" został staranowana przez SS "Panama" z Panama Steamship Company po tym, jak obsługa maszynowni tego statku źle zrozumiała rozkazy z mostka. Siła uderzenia spowodowała naruszenie nitowania w pobliżu linii wodnej[18]; powstała 30-stopowa wyrwa. Statek zaczął nabierać przechyłu prawie natychmiast, wkrótce został wydany rozkaz opuszczenia pokładu. Pasażerowie, w tym pielęgniarki, często nie w pełni ubrane, zgłosili się do wyznaczonych łodzi ratowniczych, a statek został ewakuowany w uporządkowany sposób[17]. Bliskość brzegu i duża liczba małych jednostek w pobliżu pozwoliła na ewakuację wszystkich członków załogi i pasażerów. "Panama" odniósł jedynie powierzchowne zniszczenia, "Saratoga" podniósł kotwicę i został odholowany w pobliże stoczni Morse Dry Dock & Repair Company, gdzie osadzono go na płyciźnie[3]. Pasażerowie ze statku zostali zebrani z jednostek ratowniczych i załadowani na pokład USAT "Finland"[17][19] i dopłynęli do Francji 6 sierpnia[20][b].

USS "Mercy"[edytuj | edytuj kod]

27 września 1917 US Navy nabyła "Saratogę" od Departamentu Wojny. 30 października 1917 rozpoczęła się jego konwersja na okręt szpitalny w New York Navy Yard (Brooklyn). Jednostka weszła do służby 24 stycznia 1918 jako USS "Mercy". Statek wraz z USS "Comfort" (AH-3) (dawnym kompanem z Ward Line "Havana") były pierwszymi okrętami szpitalnymi obsadzanymi także przez kobiety pielęgniarki. Obie jednostki zostały wyposażone w najnowsze wyposażenie z dziedziny chirurgii, techniki rentgenowskiej i mogły pomieścić 500 pasażerów każdy[21].

"Mercy" został przydzielony do Floty Atlantyku i operował w rejonie Chesapeake Bay, z Yorktown (Wirginia) jako portem macierzystym, obsługując rannych na wojnie: transportował ich ze statków i okrętów do szpitali położonych na lądzie. W październiku 1918 popłynął do Nowego Jorku by dołączyć do Służby Krążowniczej i Transportowej (ang. Cruiser and Transport Service). 3 listopada okręt szpitalny opuścił Nowy Jork i wyruszył w swoją pierwszą z czterech podróży do Francji. Do 25 marca 1919 przewiózł 1977 rannych[22].

"Mercy" i USS "Relief" (AH-1) widziane na kotwicowisku w Guantánamo Bay na Kubie w kwietniu 1917. Zwraca uwagę brak oznaczeń szpitalnych na obu jednostkach.

Po I wojnie światowej, przez kolejne 15 lat "Mercy" służył w pobliżu wschodniego wybrzeża USA bazując w Filadelfii. W lipcu 1920 otrzymał oznaczenie "AH-4"[22].

Od 1 grudnia 1924 do 1 września 1925 pozostawał w rezerwie w Philadelphia Navy Yard. 25 listopada przeszedł do ograniczonej służby (ang. reduced commission), do pełnej służby wrócił 1 września 1926[22]. Na początku 1927 "Mercy" został pomalowany na biało bez oznaczeń szpitalnych, ale do czasu wizyty w 1931 w Vancouver oznaczenia zostały przywrócone[23].

"Mercy" pozostawał w służbie do momentu wynajęcia przez filadelfijski oddział Federal Emergency Relief Administration 23 marca 1934[22]. Zakotwiczony w Girard Point okręt służył jako dom dla do 300 bezdomnych[24]. 20 kwietnia 1938 został skreślony z rejestru, a 16 marca 1939 sprzedano go na złom firmie Boston Iron & Metals Company z Baltimore[22].

Uwagi

  1. "Corsair" nie mógł utrzymać prędkości 15 węzłów i odpadł od konwoju, został zastąpiony przez niszczyciel USS "Fanning" (DD-37) z drugiej grupy statków. (Gleaves, s. 41–2).
  2. Źródła nie są zgodne w tym czy "Saratoga" popłynął w planowaną podróż do Francji następnego dnia. Benson (s. 221) i Dock (s. 497) informują, że pasażerowie z "Saratoga" odpłynęli na "Finland". Z informacji zawartych w Dock (s. 497) i artykułów zarówno z The New York Times (31 lipca 1917, s. 1) i Chicago Daily Tribune (31 lipca 1917, s. 2), wynika, że statek zatonął bądź pozwolono mu zatonąć. Dalsze informacje mówią o tym, że remont będzie wymagał tygodni (ang. take weeks to repair). Z kolei Crowell i Wilson podają, że "Saratoga" wypłynął następnego dnia (s. 416) jako część piątego konwoju amerykańskiego, składającego się jeszcze z: USAT "Pastores", USAT "Tenadores", USAT "Henry R. Mallory", krążownika USS "North Carolina" (ACR-12) i tankowca USS "Arethusa" (AO-7) (s. 603).

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Schooner rams a liner (ang.). W: The New York Times [on-line]. 31 października 1907.
  2. 2,0 2,1 2,2 Crowell i Wilson, s. 316.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Ship collision due to mistaken signal (ang.). W: The New York Times [on-line]. 31 lipca 1917., s.1
  4. For cruelty to turtles (ang.). W: The New York Times [on-line]. 24 marca 1911., s.2
  5. Arrest captain, delay ship (ang.). W: The New York Times [on-line]. 16 czerwca 1912., s. 14
  6. Watched the Maine sink (ang.). W: The New York Times [on-line]. 20 marca 1912., s.2
  7. Sea battle off Virginia Capes (ang.). W: The New York Times [on-line]. 27 października 1914., s.1
  8. Tells of firing at sea (ang.). W: The New York Times [on-line]. 28 października 1914., s.3
  9. Gen. Mario Menocal here (ang.). W: The New York Times [on-line]. 26 listopada 1908. Menocal był później prezydentem Kuby w latach 1913 – 1921.
  10. Castro sails away to Havana friends. W: The New York Times [on-line]. 23 lutego 1913.
  11. Cardinal Farley off to Bahamas. W: The New York Times [on-line]. 8 lutego 1914.
  12. U.S. to requisition ships. „The Washington Post”, 24 maja 1917 (ang.). 
  13. 13,0 13,1 Gleaves, s. 38
  14. Gleaves, s. 41.
  15. Gleaves, s. 42–43.
  16. Gleaves, s. 45.
  17. 17,0 17,1 17,2 Dock ..., s. 496–97.
  18. Steamer rams U. S. transport; troops saved. „Chicago Daily Tribune”, 31 lipca 1917 (ang.). 
  19. Benson, s. 221.
  20. Crowell, Wilson ... s. 603.
  21. Army and Navy notes (ang.). W: The New York Times [on-line]. 13 stycznia 1918.
  22. 22,0 22,1 22,2 22,3 22,4 DANFS: "Mercy" (ang.).
  23. Gary P. Priolo: ID-1305 / AH-4 Mercy (ang.). W: NavSource Online [on-line]. NavSource Naval History, 5 października 2007.
  24. $6,000 missing in relief fund. „The New York Times”, 1935-05-04 (ang.). 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]