Václav Hanka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Václav Hanka
Vaclav Hanka.jpg
Data i miejsce urodzenia 10 czerwca 1791, Hořiněves
Data i miejsce śmierci 12 stycznia 1861, Praga
Dziedzina sztuki językoznawca, pisarz, pedagog
Ważne dzieła Rękopis królowodworski, Rękopis zielonogórski
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Dom rodzinny Václava Hanki
Grób Hanki na Cmentarzu Wyszehradzkim

Václav Hanka (bądź według rosyjskiego wzoru Váceslav Váceslavič) (ur. 10 czerwca 1791 w Hořiněves, zm. 12 stycznia 1861 w Pradze) – czeski pisarz, językoznawca i pedagog akademicki.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu gimnazjum w Hradec Králové (1809) rozpoczął studia teologiczne w Pradze. W latach 1813–1814 studiował prawo w Wiedniu.

16 września 1817 roku ogłosił odkrycie XIII/XIV-wiecznego rękopisu. Miejscem znaleziska miała być wieża kościelna w mieście Dvůr Králové nad Labem. Rękopis został opublikowany w 1818 pod tytułem Rękopis królowodworski. Podejrzewano, że to sam Hanka był jego autorem, wspólnie z Josefem Lindą. Na temat rękopisu wydał kilka prac. Ci sami autorzy byli twórcami innej mistyfikacjiRękopisu zielonogórskiego. Pochodzący rzekomo z IX wieku rękopis miał zostać odnaleziony pod koniec 1818 roku na zamku Zelená Hora koło Nepomuka[1].

Od 1819 roku pracował w Czeskim Muzeum, a w 1822 roku został jego bibliotekarzem.

W wyniku językoznawczego sporu z Františkiem Palackým, Hanka przeprowadził reformę ortografii języka czeskiego (wprowadził v zamiast w, au zamiast ou). Zasady ortograficzne wywodził z założeń opracowanych przez Josefa Dobrovského, u którego studiował filologię.

W 1848 roku został wykładowcą slawistyki na Uniwersytet Karola w Pradze. W tym samym roku został wybrany do dwunastoosobowego Komitetu Przygotowawczego Zjazdu Słowiańskiego[2].

Zmarł 12 stycznia 1861 roku w Pradze.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Poezja[edytuj | edytuj kod]

  • Dvanáctero písní,
  • Hankovy písně (1815) – poszerzone wydanie Dvanáctero písní.

Literatura naukowa[edytuj | edytuj kod]

  • Stará pověst o Strojmírovi a Griseldě,
  • Sbírka nejdávnějších latinsko–českých slovníků,
  • Přehled pramenů právních v Čechách,
  • Mluvnice čili soustava českého jazyka podle Josefa Dobrovského,
  • Slovanská mluvověda,
  • Petrohradská legenda o svatém Václavu,
  • České mince korunovační.

Manuskrypty[edytuj | edytuj kod]

  • Rękopis królowodworski (1817) – wspólnie z Josefem Lindą,
  • Rękopis zielonogórski (1818 publikacja 1822) – wspólnie z Josefem Lindą.

Przekłady[edytuj | edytuj kod]

  • Krátká historie slovanských národů,
  • Prostonárodní srbská Musa do Čech převedenou – nieprecyzyjny przekład serbskich piosenek,
  • Dějiny české v kamenopisně vyvedených obrazech (1824),
  • Krakováčky, aneb písně národní polské.

Przypisy

  1. J. Skowronek, M. Tanty, T. Wasilewski: Słowianie południowi i zachodni VI – XX wiek. s. 241.
  2. J. Skowronek, M. Tanty, T. Wasilewski: Słowianie południowi i zachodni VI – XX wiek. s. 280.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • F. Gabriel: Hankova aféra s Májovým snem. Praga: 1932.
  • J. Kočí: České národní obrození. Praga: 1978.
  • J. Skowronek, M. Tanty, T. Wasilewski: Słowianie południowi i zachodni VI – XX wiek. Wyd. 1. Warszawa: Książka i Wiedza, 2005. ISBN 83-05-13401-6.
  • J. Strzelczyk: Mity, podania i wierzenia dawnych Słowian. Poznań: Rebis, 2007. ISBN 978-83-7301-973-7.