Václav Hanka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Václav Hanka
Vaclav Hanka.jpg
Data i miejsce urodzenia 10 czerwca 1791, Hořiněves
Data i miejsce śmierci 12 stycznia 1861, Praga
Dziedzina sztuki językoznawca, pisarz, pedagog
Ważne dzieła Rękopis królowodworski, Rękopis zielonogórski
Dom rodzinny Václava Hanki
Grób Hanki na Cmentarzu Wyszehradzkim

Václav Hanka (bądź według rosyjskiego wzoru Váceslav Váceslavič) (ur. 10 czerwca 1791 w Hořiněves, zm. 12 stycznia 1861 w Pradze) – czeski pisarz, językoznawca i pedagog akademicki.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu gimnazjum w Hradec Králové (1809) rozpoczął studia teologiczne w Pradze. W latach 1813–1814 studiował prawo w Wiedniu.

16 września 1817 roku ogłosił odkrycie XIII/XIV-wiecznego rękopisu. Miejscem znaleziska miała być wieża kościelna w mieście Dvůr Králové nad Labem. Rękopis został opublikowany w 1818 pod tytułem Rękopis królowodworski. Podejrzewano, że to sam Hanka był jego autorem, wspólnie z Josefem Lindą. Na temat rękopisu wydał kilka prac. Ci sami autorzy byli twórcami innej mistyfikacjiRękopisu zielonogórskiego. Pochodzący rzekomo z IX wieku rękopis miał zostać odnaleziony pod koniec 1818 roku na zamku Zelená Hora koło Nepomuka[1].

Od 1819 roku pracował w Czeskim Muzeum, a w 1822 roku został jego bibliotekarzem.

W wyniku językoznawczego sporu z Františkiem Palackým, Hanka przeprowadził reformę ortografii języka czeskiego (wprowadził v zamiast w, au zamiast ou). Zasady ortograficzne wywodził z założeń opracowanych przez Josefa Dobrovského, u którego studiował filologię.

W 1848 roku został wykładowcą slawistyki na Uniwersytet Karola w Pradze. W tym samym roku został wybrany do dwunastoosobowego Komitetu Przygotowawczego Zjazdu Słowiańskiego[2].

Zmarł 12 stycznia 1861 roku w Pradze.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Poezja[edytuj | edytuj kod]

  • Dvanáctero písní,
  • Hankovy písně (1815) – poszerzone wydanie Dvanáctero písní.

Literatura naukowa[edytuj | edytuj kod]

  • Stará pověst o Strojmírovi a Griseldě,
  • Sbírka nejdávnějších latinsko–českých slovníků,
  • Přehled pramenů právních v Čechách,
  • Mluvnice čili soustava českého jazyka podle Josefa Dobrovského,
  • Slovanská mluvověda,
  • Petrohradská legenda o svatém Václavu,
  • České mince korunovační.

Manuskrypty[edytuj | edytuj kod]

  • Rękopis królowodworski (1817) – wspólnie z Josefem Lindą,
  • Rękopis zielonogórski (1818 publikacja 1822) – wspólnie z Josefem Lindą.

Przekłady[edytuj | edytuj kod]

  • Krátká historie slovanských národů,
  • Prostonárodní srbská Musa do Čech převedenou – nieprecyzyjny przekład serbskich piosenek,
  • Dějiny české v kamenopisně vyvedených obrazech (1824),
  • Krakováčky, aneb písně národní polské.

Przypisy

  1. J. Skowronek, M. Tanty, T. Wasilewski: Słowianie południowi i zachodni VI – XX wiek. s. 241.
  2. J. Skowronek, M. Tanty, T. Wasilewski: Słowianie południowi i zachodni VI – XX wiek. s. 280.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • F. Gabriel: Hankova aféra s Májovým snem. Praga: 1932.
  • J. Kočí: České národní obrození. Praga: 1978.
  • J. Skowronek, M. Tanty, T. Wasilewski: Słowianie południowi i zachodni VI – XX wiek. Wyd. 1. Warszawa: Książka i Wiedza, 2005. ISBN 83-05-13401-6.
  • J. Strzelczyk: Mity, podania i wierzenia dawnych Słowian. Poznań: Rebis, 2007. ISBN 978-83-7301-973-7.