Czesi
| Czesi | |
 |
|
| Jan Ámos Komenský • Jan Hus • František Palacký • Jan Evangelista Purkyně • Karol IV • Alfons Mucha • Wratysław II • Bedřich Smetana | |
| Liczebność ogółem | |
| około 12 mln | |
| Regiony zamieszkania | |
 Czechy:6 732 104[1] - 9 246 784[2]  Stany Zjednoczone:1 462 413[3]  Kanada:98 090[4]  Niemcy:20 000-50 000  Słowacja:46 000  Argentyna:38 000  Australia:21 000  Austria:20 000  Szwajcaria:20 000 |
|
| Języki | |
| czeski | |
| Główne religie | |
| ateiści/agnostycy 61%, katolicyzm 26%, protestantyzm 1,2%, husytyzm 1%. | |
| Pokrewne grupy etniczne | |
| Słowianie zachodni(Słowacy, Polacy, Serbołużyczanie, Kaszubi) |
Czesi (czes. Češi) – naród słowiański zamieszkujący głównie obszar Czech i będący jej głównym składnikiem ludnościowym; mniejsze zbiorowości występują także w USA, Kanadzie, Niemczech, Słowacji, Argentynie, Australii, Austrii, Szwajcarii i in. Przynależność do narodu czeskiego deklaruje ok. 12 mln osób.
Czesi posługują się językiem czeskim oraz alfabetem łacińskim (odmiana czeska). 61% Czechów stanowią ateiści bądź agnostycy, a 26% katolicy; ponadto po ok. 1% stanowią protestanci i husyci.
Spis treści |
Grupy etnograficzne [edytuj]
W ramach narodu czeskiego wyróżnia się kilka grup etnograficznych – Chodowie, Pilzniacy, Błociacy, Dulebowie, Góracy, Hanacy, Słowacy Morawscy, Podłężacy, Wałasi i Lachowie[5] (czes. Laši, zamieszkujący Lašsko) – które w przeszłości różniły się zwyczajami i dialektem. Różnice te po II wojnie światowej zaczęła się zacierać, dotąd jednak wiele z nich da się zauważyć.
Etnogeneza [edytuj]
Etnogeneza Czechów rozpoczęła się w X wieku, kiedy doszło do zjednoczenia zachodniosłowiańskich plemion zamieszkujących od V-VI w. obszar Czech właściwych – Czechów, Deczan, Dulebów, Cheban, Lemuzów, Litomierzycy, Łuczan, Pszowian, Siedliczan i Zliczan – pod władzą czeskich Przemyślidów. Po przyłączeniu do tego państwa Moraw na pocz. XI wieku zaczął się formować średniowieczny czeski "naród" obejmujący zjednoczone plemiona czeskie, morawskie i śląskich Gołęszyców. W XIII w. rozpoczęła się niemiecka kolonizacja ziem czeskich, w wyniku której powstało niemieckojęzyczne zachodnie i północne pogranicze (Kraj Sudecki) oraz liczne niemieckie wyspy językowe.
Nowoczesny naród czeski zaczął się kształtować od połowy XIX wieku (Wiosna Ludów). Odrodzenie narodowe pozwoliło, aby w 1918 r. po trzystu latach od faktycznego końca czeskiej państwowości Czechy (Czechosłowacja) powróciły na mapę Europy. Po wysiedleniu Niemców, do którego doszło po II wojnie światowej, Czechy stały się państwem jednolitym etnicznie (Czesi stanowią 94% ludności).
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Wyniku spisu z 2011 (wynik nie uwzględnia mieszanych deklaracji)
- ↑ CIA - The World Factbook - Czech Republic
- ↑ 2004 survey
- ↑ Ethnocultural Portrait of Canada - Select a geography
- ↑ Václav Hubinger, František Honzák, Jiří Polišenský: Národy celého světa (Malé encyklopedie). Praga: Mladá fronta, 1985, s. 69.
Bibliografia [edytuj]
- Jan Patočka: Kim są Czesi?. Kraków: Międzynarodowe Centrum Kultury, 2010, s. 94. ISBN 978-83-89273-73-4.
- Ludmila Fialová, Pavla Horská, Milan Kučera: Dějiny obyvatelstva českých zemí. Praga: Melantrich, 1969 (I. wydanie 1895).
- Tomáš Garrigue Masaryk: Česká otázka. Praga: Mladá fronta, 1998. ISBN 80-204-0720-0.
- Dušan Treštík: Češi a dějiny v postmoderním očistci. Praga: Wydawnictwo Lidové noviny, 2005. ISBN 80-7106-786-5.
- Václav Hubinger, František Honzák, Jiří Polišenský: Národy celého světa (Malé encyklopedie). Praga: Mladá fronta, 1985.
