Warcisław X

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Warcisław X
książę bardowski
Okres panowania od 1457
do 1478
Poprzednik Barnim VIII (Młodszy)
Następca od 1478 w składzie zjednoczonego Księstwa Pomorskiego
książę rugijski
Okres panowania od 1457
do 1478
Poprzednik Warcisław IX
Następca od 1478 w składzie zjednoczonego Księstwa Pomorskiego
książę wołogoski
Okres panowania od 1474
do 1478
Poprzednik Eryk II
Następca od 1478 w składzie zjednoczonego Księstwa Pomorskiego
Dane biograficzne
Dynastia Gryfici
Urodziny ok. 1435
Śmierć 17 grudnia 1478 w Bardo
Ojciec Warcisław IX
Matka Zofia
Żona Elżbieta, Magdalena
Dzieci Ertmar, Świętobor

Warcisław X (ur. ok. 1435, zm. 17 grudnia 1478 w Bardo[1]) – książę bardowski, rugijski i wołogoski. Młodszy syn Warcisława IX i Zofii.

Życie i panowanie[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci ojca w 1457 otrzymał dzielnice bardowską i rugijską[2], zaś po przejęciu przez brata Eryka II władzy w Księstwie Słupskim, odziedziczonym na mocy testamentu Eryka Pomorskiego w 1459, także dzielnicę wołogoską[3][4].

Był dwukrotnie żonaty. Jego pierwszą małżonką była Elżbieta, córka Jana Alchemika, margrabiego brandenburskiego i Barbary saskiej[5], wdowa po księciu szczecińskim Joachimie Młodszym i matka Ottona III, ostatniego księcia linii szczecińskiej. Małżeństwo to sprawiło, że Warcisław X był krótko opiekunem Ottona III, który jeszcze przed ukończeniem 15. lat przejął sam władzę. Dwaj synowie Warcisława X i Elżbiety, tj. Ertmar i Świętobor zmarli w 1464 podczas tej samej zarazy, w wyniku której zmarł Otton III[6]. Elżbieta została wkrótce porzucona przez męża, z powodu podejmowania politycznych działań na rzecz Brandenburgii, prawdopodobnie w 1465. Po otrzymaniu rozwodu Warcisław poślubił w 1472 Magdalenę, córkę Henryka, księcia meklemburskiego i Małgorzaty brunszwicko–lüneburskiej. To małżeństwo pozostało bezdzietne[1].

Po śmierci Ottona III wraz z bratem przejął Księstwo Szczecińskie po wojnie z Marchią Brandenburską, za cenę niewielkich strat terytorialnych oraz zwierzchnictwa lennego elektora. Faktycznie władzę w tym księstwie sprawował Eryk II. Po śmierci w 1474 Eryka II współdziałał z bratankiem, Bogusławem X. Prowadził wraz z nim dalsze walki z Brandenburgią, m.in. odzyskał wówczas Gardziec i okoliczne tereny[4].

Zmarł w Bardo 17 grudnia 1478. Po jego śmierci władztwo stryja przejął jego bratanek Bogusław X, dokonując zjednoczenia Księstwa Pomorskiego. Warcisława pochowano w klasztorze cysterskim w Neuencamp (Nowopole, obecnie Franzburg)[1][2].

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Barnim VI
ur. w okr. 1365–1372
zm. 22 lub 23 IX 1405
Weronika
ur. w okr. 1367–1374?
zm. 1405 lub przed 22 IX 1408
Eryk IV
ur. ?
zm. 1411
Zofia brunszwicka
ur. ?
zm. ?
         
     
  Warcisław IX
ur. 1395? lub w okr. 1395–1400
zm. 17 IV 1457
Zofia
ur. najwcz. 1374
zm. 1462
     
   
1
Elżbieta
ur. 1425
zm. przed 23 XI 1471?
OO   przed 5 III 1454
Warcisław X
(ur. ok. 1435, zm. 17 XII 1478)
2
Magdalena
ur. 1454
zm. 2 IV 1532
OO   p. 25 lub 26 XI 1472
                   
                   
   1    1            
Świętobor
ur. na przeł. 1456/1457
zm. po 3 V 1464
Ertmar
ur. ok. 1455
zm. po 3 V 1464


Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 379-382.
  2. 2,0 2,1 J. W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 402.
  3. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, 379.
  4. 4,0 4,1 K. Kozłowski, J. Podralski, Gryfici. Książęta Pomorza Zachodniego, s. 61.
  5. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 379-380, 424-426.
  6. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 398, 425-426.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Opracowania[edytuj | edytuj kod]

Literatura dodatkowa (online)[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Barnim VIII
Pommernwappen.jpg książę bardowski
1457-1478
Pommernwappen.jpg Następca
od 1478 w składzie zjednoczonego Księstwa Pomorskiego
Poprzednik
Warcisław IX
Pommernwappen.jpg książę rugijski
1457-1478
Pommernwappen.jpg Następca
od 1478 w składzie zjednoczonego Księstwa Pomorskiego
Poprzednik
Eryk II
Pommernwappen.jpg książę wołogoski
1474-1478
Pommernwappen.jpg Następca
od 1478 w składzie zjednoczonego Księstwa Pomorskiego