Gartz (Oder)
| Gartz (Oder) | |||
|
|||
| Państwo |  Niemcy |
||
| Kraj związkowy | Brandenburgia | ||
| Powierzchnia | 61,69 km² | ||
| Wysokość | 6 m n.p.m. | ||
| Populacja (31.12.2011) • liczba ludności • gęstość |
2 472 40 os./km² |
||
| Nr kierunkowy | 03332 | ||
| Kod pocztowy | 16307 | ||
| Tablice rejestracyjne | UM | ||
Plan Gartz_in_UM.png) |
|||
|
Położenie na mapie Brandenburgii
  Gartz (Oder)
|
|||
|
Położenie na mapie Niemiec
 Gartz (Oder)
|
|||
 53°12′N 14°23′E / 53.2, 14.383333333333Na mapach: 53°12′N 14°23′E / 53.2, 14.383333333333 |
|||
| Strona internetowa | |||
Gartz (Oder)[1] (pol. Gardziec Odrzański[2] lub Grodzisk[3], także Hradyszcze[4]) - miasto w Niemczech, w kraju związkowym Brandenburgia, w powiecie Uckermark, siedziba urzędu Gartz (Oder) nad Odrą Zachodnią, przy granicy z Polską. Liczba mieszkańców wynosi około 2,5 tys. Nazwa miasta wywodzi się od lechickiego słowa "gard" <* GORD czyli "gród obronny".
Spis treści |
Położenie [edytuj]
Miasto Gartz jest położone przy drodze krajowej nr 2 w pobliżu Międzynarodowego Parku Dolina Dolnej Odry, 30 km na południe od Szczecina. 6 km na południe od miasta rzeka Odra dzieli się na dwa ramiona Odrę Wschodnią i Zachodnią. Zachodni nurt płynie wzdłuż wschodniej granicy miasta będąc równocześnie granicą pomiędzy Republiką Federalną Niemiec a Polską. Ze względu na rozlewiska Odry nie ma tu przejścia granicznego. Na drugim brzegu Odry znajduje się teren Elektrowni Dolna Odra w Nowym Czarnowie. W Gartz do Odry uchodzi niewielka rzeka Salveibach.
Podział administracyjny [edytuj]
W skład Gartz (Oder) wchodzą następujące dzielnice: Gartz (Oder), Friedrichsthal, Geesow, Geesow Bahnhof, Hohenreinkendorf, Beatenhof, Freudenfeld, Heinrichshofer Ausbau, Salveymuhle 2, Salveymuhle 3.
Kalendarium [edytuj]
- 1124 r. - pierwsza wzmianka historyczna;
- 1249 r. - Barnim I nadaje miastu prawa miejskie na prawie magdeburskim;
- 1325 r. - Gartz przystępuje do Hanzy;
- 1502 r. - tymczasowa siedziba księcia pomorskiego Bogusława X Wielkiego i jego żony, Anny Jagiellonki;
- 1630 r. - podczas Wojny Trzydziestoletniej miasto ulega zniszczeniu;
- 1648 r. - po śmierci Książąt Pomorskich oraz w wyniku pokoju westfalskiego Gartz znalazło się na terenach, które podczas Wojny Północnej były szwedzkim lennem;
- 1659 r. - kolejne zniszczenie miasta podczas Potopu Szwedzkiego;
- 1713 r. - liczne zniszczenia zabudowy podczas Wojny Północnej;
- 1720 r. - Gartz znajduje się w Prusach, należy do Zachodniego Pomorza; w prowincji Pomorze miasto znajduje się do 1945 roku;
- 1818-1939 r. miasto należy do powiatu Randow;
- 1939-1945 r. Gartz należy do powiatu Greifenhagen;
- 1945 r. - miasto po zakończeniu II wojny Światowej jest poważnie uszkodzone, rozpoczyna się odbudowa. Wskutek postanowień poczdamskich miasto znajduje się w kraju związkowym Meklemburgii-Pomorzu Przednim;
- 1952 r. - Gartz znajduje się w nowo utworzonym okręgu Frankfurt nad Odrą;
- 1992 r. - Gartz i 20 pobliskich gmin po reformie administracyjnej jest obsługiwane przez biuro w Gartz;
- 1993 r. - zakończenie reformy administracyjnej, Gartz należy do powiatu Uckermark.
Obiekty zabytkowe i historyczne [edytuj]
- Kościół św Szczepana zbudowany na przełomie XIII i XIV wieku w stylu gotyckim, murowany. Zniszczony w 1945 r., zachowany chór i transept. Pozostawiony w formie trwałej ruiny.
- Dawny kościół Ducha Świętego wybudowany w XIII wieku przy szpitalu miejskim, gotycki. Odbudowany po zniszczeniach wojennych pełni dziś rolę galerii i sali koncertowej.
- Średniowieczne mury miejskie z Bramą Szczecińską (Stettiner Tor), Wieżą Bocianią i Basztą Prochową krytą niebieskim dachem.
Muzeum Miasta Gartz z wystawą o historii miasta od XVIII wieku do dziś.
Komunikacja [edytuj]
Drogi [edytuj]
Miasto położone przy drodze krajowej nr 
, która jest przedłużeniem polskiej drogi krajowej nr 13.
Kolej [edytuj]
Najbliższa stacja kolejowa znajduje się w oddalonym o 7 km Tantow na linii kolejowej Berlin - Szczecin. Do 1945 r. czynna była także linia Tantow - Gartz (Oder) ze stacją pośrednią w Geeskow.
Woda [edytuj]
Nad Odrą znajduje się molo z przystanią pasażerską, z której odpływają statki wycieczkowe w rejsy spacerowe po Odrze. Planowana jest organizacja szlaku wodnego Berlin - Szczecin - Bałtyk.
Współpraca międzynarodowa [edytuj]
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Urzędowa forma nazwy jest dwuczłonowa, przy czym drugi wyraz zapisywany jest w nawiasie; potocznie nazwę skraca się do samego Gartz.
- ↑ Mapa Polski 1:500 000 Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1947 [1]
- ↑ S. Kozierowski, 1934. Atlas nazw geograficznych Słowiańszczyzny Zachodniej. Poznań: Nauka i Praca. mapa
- ↑ W. Dzwonkowski, 1918. Prahistorja ziem polskich. Słowiańszczyzna pierwotna. Początki polskiej kultury i organizacji. Warszawa; mapa
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
|||||||||||||||||
![[1]](http://www.mapywig.org/m/wig500k/MAPA_POLSKI_1_500_000_SZCZECIN_1.jpg){kind=link}
