Wielka Sztuczna Rzeka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Wielka Sztuczna Rzeka (ang. The Great Manmade River lub Great Man-made River (GMR)) – sieć rurociągów w Libii dostarczająca wodę z podziemnych warstw wodonośnych na Saharze do miast na wybrzeżu kraju.

Wielka Sztuczna Rzeka
Wielka Sztuczna Rzeka
Państwo  Libia
Typ budynku sieć rurociągów
Rozpoczęcie budowy 1991
Ukończenie budowy w budowie
brak współrzędnych
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Opis[edytuj | edytuj kod]

Wielka Sztuczna Rzeka jest uważana za największą na świecie podziemną sieć rurociągów i największy projekt inżynieryjny, jaki kiedykolwiek został zrealizowany. Składa się na nią 1300 studni o głębokości od 80 do 400 metrów, które dostarczają dziennie łącznie ok. 3 milionów wody pitnej do Trypolisu, Bengazi, Syrty i innych miast Libii. Muammar al-Kaddafi określił projekt mianem ósmego cudu świata[1] [2].

Segmenty, z których jest zbudowany rurociąg mają średnicę 4 m i długość 7 m. Rury składają się z warstw betonu i stalowych płyt[3].

Władze Libii twierdzą ,ze woda przy spożyciu jak w roku 2007 wystarczy na tysiąc lat jednak według niezależnych ekspertów okres ten wynosi tylko od 60 do 100.[4] [5] [6]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Odwierty prowadzone w 1970 r. w południowo-wschodniej Libii w poszukiwaniu ropy naftowej doprowadziły do odkrycia olbrzymich ilości wód głębinowych, których wiek szacuje się na aż 14000 – 38000 lat[7].

Idea Wielkiej Sztucznej Rzeki zrodził się gdy pod koniec lat siedemdziesiątych XX w. roku źródła wody pitnej miasta Bengazi (drugiego co do wielkości w Libii) zostały zanieczyszczone przez wodę morską i nie były już zdatne do picia. Znalezienie nowych źródeł stało się wtedy kwestią priorytetową. Zaczęto więc rozważać czerpanie jej z pokładów znajdujących się pod Saharą lub importowanie z Europy. Wybrano pierwszą opcję jako najtańszą.[8].

Prace projektowe rozpoczęto w 1984. Realizację projektu podzielono na pięć faz. Realizację pierwszej z nich, która wymagała m.in. usunięcia 85 milionów m³ urobku rozpoczęto 28 sierpnia 1991. Faza druga (ochrzczona mianem Pierwsza woda dla Trypolisu) została zakończona 1 września 1996.

Koszty projektu szacowane na ponad 25 miliardów dolarów pokrywane są w całości przez rząd libijski, a władze tego kraju zapewniają, że zostanie on zrealizowany w założonym terminie bez finansowego wsparcia oraz pożyczek ze strony innych krajów[9]. Od 1990 szkolenia inżynierów i techników pracujących przy realizacji projektu prowadzi UNESCO.

Prace przy realizacji projektu mają trwać jeszcze ok. 25 lat, lecz termin ten jest poważnie zagrożony. Setki studni głębinowych będących jego częścią z niewyjaśnionych na razie przyczyn zapadły się lub wyschły.

22 lipca 2011 siły powietrzne NATO zbombardowały fabrykę w Bredze, produkującą elementy rurociągu. Powodem była rzekoma obecność wyrzutni rakiet na terenie zakładu[10].

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

  • 3 października 1983: Powszechny Kongres Ludowy podczas nadzwyczajnej sesji zadecydował, że poprze i sfinansuje projekt. [11] [12]
  • 28 Sierpnia 1984: Muammar Kaddafi położył kamień węgielny pod fabrykę w miejscowości Brega.
  • 28 Sierpnia 1986: Muammar Kaddafi otworzył fabrykę w Bredze.
  • 26 Sierpnia 1989: Muammar Kaddafi położył kamień węgielny pod drugi etap projektu.

Pierwsze dostawy wody[edytuj | edytuj kod]

  • 11 września 1989: do zbiornika Adżdabiji.
  • 28 września 1989: do zbiornika Grand Omar Muktar.
  • 4 września 1991: do zbiornika w Syrcie.
  • 28 sierpnia 1996: do Trypolisu.
  • 28 września 2007: do Gharyan.


Przypisy