Wilżyna rozłogowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wilżyna rozłogowa
Ononis repens Sturm.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad dwuliścienne właściwe
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Rodzaj wilżyna
Gatunek wilżyna rozłogowa
Nazwa systematyczna
Ononis repens L.
Sp. pl. 2:717. 1753
Synonimy
  • Ononis procurrens Wallr.
  • Ononis spinosa subsp. procurrens (Wallr.) Briq.
  • Ononis maritima Dumort.
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwiaty

Wilżyna rozłogowa (Ononis repens L.) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny bobowatych. Występuje w środkowej i zachodniej Europie. W Polsce objęta ochroną.

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Występuje w środkowej i zachodniej Europie, na północy sięga do Wielkiej Brytanii i krajów skandynawskich, na wschodzie do Polski i zachodniej Ukrainy, na południu do Bułgarii, krajów byłej Jugosławii, północnych Włoch i Hiszpanii[2]. W Polsce występuje nierzadko w części północno-zachodniej (na zachód od dolnej Wisły, na północ od Noteci oraz na Ziemi Lubuskiej), rzadko na Dolnym Śląsku[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina z rozłogami, leżąca lub podnosząca się o długości pędów do 40, rzadko do 60 cm.
Łodyga
Kosmato ogruczolona dookoła, bezbronna lub z nielicznymi i dość miękkimi cierniami. Zakorzenia się u nasady, poza tym leży lub podnosi się.
Liście
Ulistnienie skrętoległe, liście podłużnie eliptyczne, na szczycie zaokrąglone, rzadziej wycięte. W dotyku lepkie, ale nie cuchnące.
Kwiaty
Motylkowe, wyrastające w kątach liści pojedynczo, rzadziej po dwa, zwykle oddalone od siebie, rzadko tworzące luźne i krótkie grona. Kielich ogruczolony o ostrych ząbkach do trzech razy dłuższych od rurki. Korona różowa z żagielkiem dłuższym od skrzydełek.
Owoc
Jajowaty, żółtawobrązowy strąk krótszy od kielicha, w nim ukryty. Nasiona brodawkowate.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina lub półkrzew. Kwitnie od czerwca do lipca (czasem do września). Rośnie na murawach, przydrożach i na skrajach lasów[4]. Tworzy mieszańce z wilżyną ciernistą[5].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Nieprzerwanie od 2004 roku roślina podlega w Polsce częściowej ochronie gatunkowej, status ochronny został utrzymany w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin[6][7]. Jest zagrożona poprzez bezpośrednie niszczenie oraz eutrofizację siedlisk[5].

Przypisy

  1. P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-03].
  2. Taxon: Ononis repens L. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-03].
  3. Adam Zając, Maria (red.) Zając: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001. ISBN 83-915161-1-3.
  4. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  5. 5,0 5,1 Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
  6. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną (Dz. U. z 2004 r. Nr 168, poz. 1764).
  7. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz. U. z 2014 r. Nr 0, poz. 1409).