Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ratownicy WOPR w Pobierowie, 2006

Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (WOPR) – polska organizacja skupiająca ratowników wodnych. WOPR jest specjalistycznym stowarzyszeniem o zasięgu ogólnokrajowym, powstałym na podstawie zarządzenia nr 74 Przewodniczącego Głównego Komitetu Kultury Fizycznej z dnia 11 kwietnia 1962 roku, uzyskało osobowość prawną 9 października 1967 roku na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych. Zostało włączone do systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego ustawą z dnia 8 września 2006 roku[1].

WOPR jest członkiem International Life Saving – międzynarodowej organizacji zrzeszającej ratowników.

Działalność WOPR jest współfinansowana ze środków Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Dzień Ratownika jest obchodzony 29 czerwca.

Stopnie zawodowe określone przez Ministra Spraw Wewnętrznych[2][3][edytuj | edytuj kod]

Obowiązuje od 2012 roku.

  1. Ratownik wodny — rozumie się przez to osobę posiadającą wiedzę i umiejętności z zakresu ratownictwa i technik pływackich oraz inne kwalifikacje przydatne w ratownictwie wodnym i spełniającą wymagania określone w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. Nr 191, poz. 1410, z późn. zm.3)), zatrudnioną lub pełniącą służbę w podmiocie uprawnionym do wykonywania ratownictwa wodnego lub będącą członkiem tego podmiotu;
  2. Instruktor ratownictwa wodnego -ratownik wodny plus uprawnienia do szkoleń i egzaminowania.
    Plaża w Ustce. Stanowisko "Perła"

Stopnie w WOPR[edytuj | edytuj kod]

Ratownik WOPR na plaży w Dziwnówku, 2006

W WOPR obowiązują następujące stopnie ratownicze i instruktorskie oraz związane z nimi uprawnienia (po reformie w 2009):

Ochotnicze[edytuj | edytuj kod]

  • Młodszy Ratownik WOPR – uprawniony jest od 12 roku życia do pracy na kąpieliskach, pływalniach krytych i odkrytych, pod nadzorem ratownika zawodowego. Nie uprawnia do pracy w charakterze zarobkowym.
  • Ratownik WOPR – uprawniony jest od 16 roku życia do pracy na kąpieliskach, pływalniach otwartych i krytych, podczas imprez na wodach, koloniach i obozach młodzieżowych, pod nadzorem ratownika starszego stopniem. Uprawniony do prowadzenia szkoleń podstawowych dla członków WOPR.

Zawodowe[edytuj | edytuj kod]

  • Ratownik Wodny Pływalni – uprawniony jest do samodzielnej pracy i kierowania zespołem ratowników na pływalniach otwartych i krytych.
  • Ratownik Wodny Śródlądowy – uprawniony jest do samodzielnej pracy i kierowania zespołem ratowników na kąpieliskach śródlądowych.
  • Ratownik Wodny Morski – uprawniony jest do samodzielnej pracy i kierowania zespołem ratowników na kąpieliskach morskich.
  • Starszy Ratownik Wodny – jest to najwyższy stopień ratowniczy. Obligatoryjnie posiada wszystkie stopnie zawodowe (RWP, RWS, RWM).

Instruktorskie[edytuj | edytuj kod]

  • Młodszy Instruktor WOPR- uprawniony do pracy w ratownictwie oraz do asystowania przy prowadzeniu kursów szkoleniowych do stopnia Ratownika WOPR włącznie.
  • Instruktor WOPR – wymagany stopień ratowniczy Starszego Ratownika WOPR. Uprawniony do pracy w ratownictwie oraz do prowadzenia kursów szkoleniowych do stopnia Starszego Ratownika WOPR włącznie.
  • Instruktor-Wykładowca WOPR – uprawniony do pracy w ratownictwie oraz do prowadzenia kursów szkoleniowych wszystkich stopni.

Minimalne normy zatrudnienia ratowników wodnych[edytuj | edytuj kod]

Ustala się minimalne wymagania dotyczące liczby ratowników wodnych zapewniających stałą kontrolę wyznaczonego obszaru wodnego[4]:

  1. w przypadku kąpielisk:
    • śródlądowych na każde 100 m linii brzegowej – jeden ratownik wodny od strony lądu i jeden ratownik wodny od strony lustra wody, przebywający na łodzi lub platformie umożliwiającej obserwację i umieszczonej poza strefą dla umiejących pływać,
    • nadmorskich na każde 100 m linii brzegowej – trzyosobowe zespoły ratowników wodnych, w tym co najmniej jeden ratownik wodny od strony lustra wody;
  2. w miejscach przeznaczonych do kąpieli – dwóch ratowników wodnych;
  3. w przypadku pływalni:
    • dysponującej nieckami basenowymi o długości do 25 m – jeden ratownik wodny,
    • dysponującej nieckami basenowymi o długości 25-50 m – dwóch ratowników wodnych,
    • dysponującej nieckami basenowymi o długości powyżej 50 m – trzech ratowników wodnych;
  4. w przypadku innych obiektów dysponujących nieckami basenowymi o łącznej powierzchni powyżej 100 m² i głębokości ponad 0,4 m w najgłębszym miejscu lub głębokości powyżej 1,2 m – co najmniej jeden ratownik wodny.

Wyposażenie wyznaczonych obszarów wodnych w sprzęt ratunkowy i pomocniczy, urządzenia sygnalizacyjne i ostrzegawcze oraz sprzęt medyczny, leki i artykuły sanitarne[5][edytuj | edytuj kod]

Na podstawie art. 10 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych (Dz. U. Nr 208, poz. 1240) zarządza się, co następuje:

§ 1. Rozporządzenie określa wymagania dotyczące wyposażenia wyznaczonych obszarów wodnych w sprzęt ratunkowy i pomocniczy, urządzenia sygnalizacyjne i ostrzegawcze oraz sprzęt medyczny, leki i artykuły sanitarne. § 2. 1. Kąpielisko wyposaża się w:

  • 1) ratowniczą łódź motorową – jedna na każde 400 m linii brzegowej;
  • 2) ratowniczą łódź wiosłową – jedna na każde 100 m linii brzegowej;
  • 3) koło ratunkowe z nietonącą linką o długości 25 m lub pasy ratownicze – jedna sztuka na każde 50 m linii brzegowej, umieszczone w pobliżu lustra wody;
  • 4) żerdzie ratunkowe na kąpieliskach posiadających pomosty stałe lub pływające – dwie sztuki;
  • 5) liny asekuracyjne o długości minimum 80 m na kołowrotku lub w zasobniku linowym – jedna na każde 100 m linii brzegowej;
  • 6) tubę głosową elektroakustyczną na każdym stanowisku ratowniczym;
  • 7) tablicę do zamieszczania informacji o temperaturze wody i powietrza, szybkości wiatru oraz wysokości fali;
  • 8) akustyczny sygnał alarmowy typu gwizdek, gong, dzwon lub syrena – po jednej sztuce na każdym stanowisku ratowniczym;
  • 9) środki łączności między stanowiskami ratowniczymi;
  • 10) rzutki ratunkowe – po jednej sztuce dla każdego ratownika wodnego;
  • 11) lornetki – jedna sztuka na każdym stanowisku ratowniczym;
  • 12) zestaw do nurkowania (płetwy, maska, fajka) – po jednym komplecie dla każdego ratownika wodnego;
  • 13) podwyższone stanowiska ratownicze dla ratowników wodnych – jedno na każde 100 m linii brzegowej;
  • 14) maszt wraz z kompletem flag przy każdym stanowisku ratowniczym;
  • 15) sprzęt medyczny, leki i artykuły sanitarne.

& 2.2. Miejsce wykorzystywane do kąpieli wyposaża się w:

  • 1) ratownicze łodzie wiosłowe – jedna na każde 100 m linii brzegowej;
  • 2) koło ratunkowe z linką nietonącą – jedno na każde 50 m linii brzegowej, umieszczone w pobliżu lustra wody;
  • 3) żerdzie ratunkowe – w miejscach wykorzystywanych do kąpieli posiadających pomosty stałe lub pływające – dwie sztuki;
  • 4) linę asekuracyjną o długości minimum 80 m na kołowrotku lub w zasobniku linowym – jedna na każde 100 m linii brzegowej;
  • 5) akustyczny sygnał alarmowy typu gwizdek, gong, dzwon lub syrena – po jednej sztuce na każdym stanowisku ratunkowym;
  • 6) rzutki ratunkowe – po jednej sztuce dla każdego ratownika wodnego;
  • 7) lornetkę – jedna sztuka;
  • 8) zestaw do nurkowania (płetwy, maska, fajka) – po jednym komplecie dla każdego ratownika wodnego;
  • 9) maszt wraz z kompletem flag;
  • 10) sprzęt medyczny, leki i artykuły sanitarne.

& 2.3. Pływalnię wyposaża się w:

  • 1) koła ratunkowe z linką lub pasy ratownicze – dwa na pływalniach o długości niecki do 50 m i cztery na pływalniach o długości powyżej 50 m;
  • 2) żerdzie o długości co najmniej 4 m – dwie na pływalniach o długości niecki do 50 m oraz cztery na pływalniach o długości powyżej 50 m;
  • 3) akustyczny sygnał alarmowy typu gwizdek, gong, dzwon lub syrena – po jednej sztuce na każdym stanowisku ratunkowym;
  • 4) sprzęt medyczny, leki i artykuły sanitarne.

& 2.4. Inne obiekty dysponujące nieckami basenowymi o łącznej powierzchni powyżej 100 m² i głębokości ponad 0,4 m w najgłębszym miejscu lub głębokości powyżej 1,2 m wyposaża się w:

  • 1) koła ratunkowe z linką lub pasy ratownicze – cztery na każde 300 m² powierzchni łącznej niecek i kolejne dwa na każde kolejne 300 m² powierzchni łącznej niecek;
  • 2) żerdzie o długości co najmniej 4 m – cztery na każde 300 m² powierzchni łącznej niecek i kolejne dwie na każde kolejne 300 m² powierzchni łącznej niecek;
  • 3) akustyczny sygnał alarmowy typu gwizdek, gong, dzwon lub syrena – po jednej sztuce na każdym stanowisku ratunkowym;
  • 4) sprzęt medyczny, leki i artykuły sanitarne.

§ 3. 1. Wykaz sprzętu medycznego, leków i artykułów sanitarnych, w które wyposaża się wyznaczone obszary wodne, określa załącznik do rozporządzenia.

  • 2. Sprzęt medyczny, leki i artykuły sanitarne umieszcza się w łatwej do przenoszenia torbie/plecaku lub torbach/plecakach o miękkich wewnętrznych ścianach, z tkaniny trudno zapalnej, wodoodpornej z uchwytami umożliwiającymi transport w ręku, na ramieniu i na plecach, z łatwym dostępem do niezależnych przegród na sprzęt medyczny, leki i artykuły sanitarne, z elementami odblaskowymi, oznakowanej/oznakowanego krzyżem św. Andrzeja lub znakiem podmiotu uprawnionego do wykonywania ratownictwa wodnego.

§ 4. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Minister Spraw Wewnętrznych: J. Cichocki

Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 6 maja 1997 r. w sprawie określenia warunków bezpieczeństwa osób przebywających w górach, pływających, kąpiących się i uprawiających sporty wodne (Dz. U. Nr 57, poz. 358), które z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia traci moc w zakresie dotyczącym wymagań dotyczących wyposażenia wyznaczonych obszarów wodnych w sprzęt ratunkowy i pomocniczy, urządzenia sygnalizacyjne i ostrzegawcze oraz sprzęt medyczny, leki i artykuły sanitarne.

Podstawowe obowiązki ratownika[6][edytuj | edytuj kod]

Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych.

Art. 13. W ramach ratownictwa wodnego podejmowane są działania ratownicze, polegające w szczególności na:

  1. przyjęciu zgłoszenia o wypadku lub zagrożeniu;
  2. dotarciu na miejsce wypadku z odpowiednim sprzętem ratunkowym;
  3. udzielaniu kwalifikowanej pierwszej pomocy;
  4. zabezpieczeniu miejsca wypadku lub zagrożenia;
  5. ewakuacji osób z miejsca stanowiącego zagrożenie dla życia lub zdrowia;
  6. transporcie osób, które uległy wypadkowi lub są narażone na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia na obszarze wodnym do miejsca, gdzie jest możliwe podjęcie medycznych czynności ratunkowych przez jednostki systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego, o których mowa w art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym, po uprzednim uzgodnieniu miejsca przekazania z dysponentem jednostki systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego;
  7. poszukiwaniu osób zaginionych na obszarze wodnym.

Art. 16. Do obowiązków ratowników wodnych należy w szczególności wykonywanie działań ratowniczych, o których mowa w art. 13, oraz:

  1. obserwowanie wyznaczonego obszaru wodnego, niezwłoczne reagowanie na każdy sygnał wzywania pomocy oraz podejmowanie akcji ratowniczej, zapobieganie skutkom zagrożeń;
  2. przegląd stanu urządzeń i sprzętu wykorzystywanegodo ratownictwa wodnego;
  3. określanie głębokości wyznaczonego obszaru wodnego;
  4. kontrola stanu urządzeń oraz sprzętu, które zapewniają bezpieczeństwo osób pływających, kąpiących się lub uprawiających sport lub rekreację;
  5. wywieszanie na maszcie odpowiednich flag informacyjnych;
  6. sygnalizowanie, za pomocą urządzeń alarmowych, naruszeń zasad korzystania z wyznaczonego obszaru wodnego w szczególności granicy strefy dla umiejących pływać, a w kąpieliskach także nadchodzącej burzy;
  7. reagowanie na przypadki naruszania zasad korzystania z wyznaczonego obszaru wodnego;
  8. wpisywanie na tablicy informacyjnej temperatury wody, powietrza oraz innych aktualnych informacji w szczególności dotyczących nagłych zmian warunków atmosferycznych;
  9. niezwłoczne informowanie zarządzającego, o którym mowa w art. 21 ust. 1, oraz swojego przełożonego o zagrożeniach bezpieczeństwa osób przebywających na obszarze wodnym;
  10. bieżące dokumentowanie prowadzonych działań ratowniczych.

Celem WOPR jest czuwanie nad bezpieczeństwem życia ludzkiego na wodach śródlądowych oraz morskich przybrzeżnych a w szczególności :

  • a) Pobudzanie, popieranie i rozwijanie wszelkiej inicjatywy zmierzającej do zapewniania odpowiednich warunków bezpieczeństwa życia ludzkiego na wodach
  • b) Zwiększenia udziału społeczeństwa w ratowaniu tonących i upowszechnianiu nauki oraz umiejętności pływania
  • c) Niesienie bezpośredniej pomocy tonącym

Dla osiągnięcia określonego w powyższym/ wcześniejszym punkcie celu -WOPR stosuje następujące środki działania:

  • Propaguje swoje cele statutowe i organizuje w swych szeregach osoby zainteresowane działalnością w zakresie bezpieczeństwa życia ludzkiego na wodzie.
  • Prowadzi działalność profilaktyczną zmierzającą do zmniejszenia liczby nieszczęśliwych wypadków na wodzie .
  • Prowadzi działalność na rzecz upowszechnienia nauki i umiejętności pływania .
  • Propaguje znajomość i konieczność przestrzegania przepisów obowiązujących na wodach i obiektach przywodnych oraz prowadzi społeczną kontrolę przestrzegania tych przepisów .
  • Prowadzi wymianę doświadczeń w dziedzinie bezpieczeństwa życia ludzkiego na wodzie, inicjuje niezbędne prace naukowo-badawcze i studialne w tym zakresie.
  • Inicjuje i współdziała z innymi organizacjami społecznymi w zakresie szkolenia ratowników, sterowników motorowodnych,żeglarskich, płetwonurków itp..
  • Współdziała z zakładami produkującymi wodny sprzęt ratowniczy.
  • Organizuje społeczne dyżury na wodami.
  • Opracowuje wnioski zmierzające do podniesienia stanu bezpieczeństwa życia ludzkiego na wodach.
  • Czuwa nad zachowaniem należytego poziomu moralnego i wychowawczego wśród swych członów.
  • Popiera wynalazczość i racjonalizatorstwo oraz produkcję taboru i sprzętu ratunkowego zwiększającego bezpieczeństwo na wodach.
  • Inicjuje i podejmuje z zachowaniem obowiązujących przepisów inną działalność zmierzająca do realizacji swych statutowych celów i zadań.

Ślubowanie Ratownika WOPR[edytuj | edytuj kod]

 Rota ślubowania ratownika WOPR ustalona uchwałą Zarządu Głównego 4 grudnia 2005[7]:
Ja, ratownik Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, przyjmuję za swoje godło niebieski krzyż i złotą kotwicę. Ślubuję, dopóki zdrów będę i sił mi wystarczy, bez względu na warunki: rzetelnie wypełniać obowiązki ratownika WOPR, ratować osoby, którym zagraża niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia na wodach, dbać o sprawność i doskonalić umiejętności ratownika WOPR, wszelką wiedzą i doświadczeniem wytrwale przyczyniać się do poprawy bezpieczeństwa na polskich wodach.
 Treść Przyrzeczenia Ratownika WOPR sprzed 2005:
Ja, ratownik Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, przyjmuję za swoje godło "niebieski krzyż i złotą kotwicę" – przyrzekam sumiennie i w pełnym poczuciu odpowiedzialności moralnej wypełniać swoje obowiązki społeczne. Dopóki zdrów będę, bez względu na pogodę, porę dnia i nocy przez okres całego roku pośpieszę z pomocą ludziom, którzy znaleźli się w niebezpieczeństwie utraty życia w wodzie. Wszystkie swe siły i umiejętności wykorzystam dla zmniejszenia nieszczęśliwych wypadków utonięć, nie zapominając, że od mojej postawy zależne może być życie ludzkie.

Kalendarium WOPR[edytuj | edytuj kod]

Ustka
  • 11.04.1962 Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe.
  • 27.05.1962 Powstaje Komisja Organizacyjna WOPR w Gdańsku.
  • 06.11.1965 I Sejmik WOPR w Poznaniu.
  • 09.10.1967 Rejestracja Statutu WOPR.
  • 10.1967 Gdańska Komisja WOPR z połączenia Komisji Ratownictwa przy PZP oraz Komisji Organizacyjnej WOPR przy WKKFiT w Gdańsku.
  • 20.04.1969 I Zjazd Krajowy.
  • 11.1969 I Zjazd Wojewódzki – Jan Zbytniewski.
  • 22.05.1971 Rejestracja Statutu Gdańskiego.
  • 18.03.1973 II Zjazd Wojewódzki – Wojciech Bobiński.
  • 19.01.1974 I Kursokonferencja Ratowników w Gdańsku.
  • 23.04.1974 Komisja ds. Koordynacji Drużyn WOPR.
  • 29.12.1974 Prezydium ZW – prezes Zbigniew Witkiewicz.
  • 01.01.1975 WOPR przejmuje karty pływackie.
  • 18.12.1977 III Zjazd Wojewódzki w Gdańsku – Stanisław Knoff.
  • 04.1977 Wprowadzono patenty kierowników drużyn.
  • 18.02.1979 Powstanie WOPR w Słupsku.
  • 30.12.1991 VI Zjazd Wojewódzki w Gdańsku.
  • 19.04.1998 100-lecie ratownictwa wodnego w Polsce.
  • 07.02.1999 VIII Zjazd Pomorskiego WOPR w Gdańsku.
  • 06.10.2000 I Kursokonferencja Instruktorów WOPR w Rowach.
  • 05.04.2002 Obchody 40-lecia WOPR w Gdańsku.
  • 25.03.2012 Obchody 50-lecia WOPR w Turku.
  • 24.05.2012 Obchody 50-lecia WOPR w Chorzowie.

Przypisy

  1. Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym (pol.). W: Dz.U.06.191.1410 [on-line]. mz.gov.pl, 2006-10-20. [dostęp 2009-11-22].
  2. Źródło: USTAWA z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych. Dziennik Ustaw Nr 208. Poz. 1240
  3. Źródło: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych) z dnia 27 lutego 2012 r.
  4. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 stycznia 2012 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących liczby ratowników wodnych zapewniających stałą kontrolę wyznaczonego obszaru wodnego Dz. U. z 2012 r. poz. 108
  5. Źródło: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych1) z dnia 27 lutego 2012 r.w sprawie wyposażenia wyznaczonych obszarów wodnych w sprzęt ratunkowy i pomocniczy, urządzenia sygnalizacyjne i ostrzegawcze oraz sprzęt medyczny, leki i artykuły sanitarne
  6. Źródło: USTAWA z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych. Dziennik Ustaw Nr 208. Poz. 1240
  7. http://www.woprwielkopolska.pl/slubowanie.html

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons