Lotnicze Pogotowie Ratunkowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Śmigłowiec Eurocopter EC135 jest podstawowym śmigłowcem Lotniczego Pogotowia Ratunkowego

Lotnicze Pogotowie Ratunkowe – służba ratownictwa medycznego, wykonująca w polskim systemie opieki zdrowotnej zadania z zakresu lotniczego transportu ratowniczego i sanitarnego. Pogotowie powstało w 2000 roku jako samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej podległy Ministrowi Zdrowia. Dyrektorem LPR jest dr n. med. Robert Gałązkowski.

Bazy HEMS[edytuj | edytuj kod]

EC-135 w bazie LPR w Sanoku
Całodobowe lądowisko dla helikopterów przy Szpitalu Klinicznym Nr 1 w Szczecinie (ul. Unii Lubelskiej)

Bazy LPR w Polsce noszą nazwę HEMS (ang. Helicopter Emergency Medical Service, pol. Śmigłowcowa Służba Ratownictwa Medycznego). Obecnie LPR dysponuje 17 bazami stałymi i 1 czasową.

W Polsce bazy Śmigłowcowej Służby Ratownictwa Medycznego (HEMS) znajdują się w następujących miastach[1]:

  1. BiałystokLotnisko Białystok-Krywlany – Ratownik 1 (EC 135) od 7.00 do 20.00
  2. BydgoszczLotnisko Bydgoszcz-Biedaszkowo – Ratownik 2 (EC 135)
  3. GdańskPort lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy – Ratownik 3 (EC 135) od 7.00 do 23.00
  4. GliwiceLotnisko Gliwice-Trynek – Ratownik 4 (EC 135)
  5. KielceLotnisko Kielce-Masłów – Ratownik 5 (EC 135)
  6. KoszalinLądowisko Koszalin-Zegrze Pomorskie, Ratownik 22 baza sezonowa – (EC 135)
  7. KrakówPort lotniczy Kraków-Balice – Ratownik 6 (EC 135) od 7.00 do 20.00
  8. LublinLotnisko Lublin-Radawiec – Ratownik 7 (EC 135) od 7.00 do 20.00
  9. ŁódźPort lotniczy Łódź-Lublinek – Ratownik 16 (EC 135)
  10. OlsztynLotnisko Olsztyn-Dajtki – Ratownik 8 (EC 135) od 7.00 do 20.00
  11. PłockLotnisko Płock – Ratownik 18 (EC 135)
  12. PoznańPort lotniczy Poznań-Ławica – Ratownik 9 (EC 135) od 7.00 do 20.00
  13. SanokLądowisko Sanok-Baza – Ratownik 10 (EC 135)
  14. SuwałkiLotnisko Suwałki – Ratownik 17 (EC 135) – Baza Lotniczego Pogotowia Ratunkowego w Suwałkach
  15. SzczecinPort lotniczy Szczecin-Goleniów – Ratownik 11 (EC 135) 7.00 do 20.00
  16. WarszawaLądowisko Babice – Ratownik 12 (EC 135) 24h
  17. WrocławPort lotniczy Wrocław-Strachowice – Ratownik 13 (EC 135) od 7.00 do 23.00
  18. Zielona GóraLotnisko Zielona Góra-Przylep – Ratownik 15 (EC 135)

Lądowiska i gminne miejsca lądowania[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z definicją podaną w Ustawie prawo lotnicze, lądowiskiem jest obszar na lądzie, wodzie lub innej powierzchni, który może być w całości lub w części wykorzystywany do startów i lądowań naziemnego lub nawodnego ruchu statków powietrznych. Lądowisko przyszpitalne jest specyficznym miejscem do lądowania. Z definicji jest położone w pobliżu placówki służby zdrowia, co już powoduje spełnienie ostrych wymagań przepisów, choćby w sprawie ochrony środowiska (hałas). Dodatkowo przepisy lotnicze nakładają obowiązek na operatorów lotniczych (czyli w tym przypadku – Lotnicze Pogotowie Ratunkowe), aby na lądowiskach przyszpitalnych, położonych w środowisku nieprzyjaznym (brak miejsc umożliwiających w dowolnym momencie lądowanie awaryjne), użytkowac śmigłowce w tak zwanej 1 klasie osiągowej – w każdej chwili podczas operacji startu i lądowania, musi byc zapewniona możliwość przerwania procedury i bezpiecznego wylądowania lub odlotu na lądowisko / lotnisko zapasowe.

Od dnia 01.01.2017 roku każdy szpitalny oddział ratunkowy musi posiadać lądowisko (lub lotnisko) zgodnie z § 3 ust. 7, 8, 9, 10 i załącznikiem do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 3 listopada 2011 r. w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego.

Miejsca gminne (gminne miejsca lądowania), są to miejsca lądowania śmigłowców wyznaczone (docelowo) w każdej gminie celem przekazania pacjenta z naziemnego zespołu ratownictwa medycznego do śmigłowca i odtransportowania go do specjalistycznego ośrodka wyposażonego w lądowisko całodobowe. Miejsce gminne nie jest lądowiskiem przyszpitalnym. W chwili powstania programu wyznaczania miejsc gminnych, były one formalnie tak zwanymi innymi miejscami przeznaczonymi do startów i lądowań (zgodnie z wytycznymi Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego). Obecnie znowelizowana Ustawa Prawo Lotnicze wycofała pojęcie innego miejsca przystosowanego do startów i lądowań. Mimo to program wyznaczania miejsc gminnych dla potrzeb LPR jest kontynuowany. Nazwa „miejsce gminne” została wymyślona przez Lotnicze Pogotowie Ratunkowe i nie funkcjonuje jako termin ustawowy[2].

Wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Śmigłowiec Agusta A109 Power Lotniczego Pogotowia Ratunkowego podczas Międzynarodowego Pikniku Lotniczego „Góraszka” w 2007
Śmigłowiec Mi-2 Plus LPR w trakcie lotu

Do wiosny 2011 r. w użyciu były również wycofane śmigłowce Mi-2 plus. Firma Eurocopter, ze swoim modelem EC135 P2+, została wybrana na dostawcę 23 maszyn i jednego symulatora lotu. Oficjalna prezentacja pierwszej maszyny (SP-HXB) odbyła się na lotnisku Warszawa-Babice 10 września 2009 roku. Pozostałe 22 śmigłowce zostały dostarczone do końca 2010 roku (przekazanie 2 ostatnich maszyn odbyło się 16 grudnia 2010 roku). Konieczność zmiany śmigłowców Mi-2 plus wynikała m.in. z powodu niespełniania wymogów osiągowych dla śmigłowców HEMS, wykonujących operacje w tak zwanym środowisku nieprzyjaznym w zwartej zabudowie miejskiej, wymaganych przez przepisy JAR-OPS 3, oraz nieprzystawania dotychczas użytkowanych śmigłowców do współczesnych wymogów i standardów medycznego ratownictwa lotniczego. Z uwagi na konieczność szkoleń i zapoznania z nowym sprzętem pierwsze nowe śmigłowce SP ZOZ LPR weszły do służby (HEMS) w grudniu 2009, ostatnie rozpoczęły dyżury w kwietniu 2011 roku.

Śmigłowce SP ZOZ LPR mają wyposażenie i obsadę podobną jak specjalistyczny ambulans reanimacyjny. Używane często jako pomoc dla obciążonych zespołów pogotowia ratunkowego lub w przypadkach wymagających natychmiastowego transportu rannego do specjalistycznego ośrodka.

Zadania ratunkowe są wykonywane przez stanowiące obecnie trzon wyposażenia śmigłowce Eurocopter EC135. Pierwszą bazą która otrzymała nowy śmigłowiec był Kraków[3], w grudniu 2009. Dyżury z użyciem nowych maszyn pełnione są obecnie (lato 2014) w 18 bazach (17 stałych, 1 tymczasowa). W kwietniu 2011 SP ZOZ LPR wydłużył dyżur o porę nocną w bazach: w Warszawie (24h przez cały rok), w Gdańsku i Wrocławiu (od 7:00 do 23:00 przez cały rok), w 2012 w Białymstoku, Szczecinie i Krakowie (od 7:00 do 20:00 przez cały rok), w 2013 w Olsztynie, Lublinie i Poznaniu (od 7:00 do 20:00 przez cały rok). Planowane jest wydłużenie dyżuru do godziny 20:00 we wszystkich pozostałych bazach, a w kilku wybranych bazach dyżur będzie pełniony całodobowo. Aktualnie wciąż trwają szkolenia załóg oraz strażaków odpowiedzialnych za bezpieczeństwo podczas lądowań w nocy, oraz trwa wyznaczanie i weryfikacja tak zwanych miejsc gminnych dla śmigłowców SP ZOZ LPR. W 2011 zrealizowano 1456 lotów po zachodzie słońca, w tym 542 loty ratunkowe i 914 lotów szkolnych, przebazowań itp. Na potrzeby nocnych lotów w całej Polsce wyznaczono już niemal 1800 miejsc gminnych (wrzesień 2014), gdzie przy zabezpieczeniu przez strażaków możliwe jest lądowanie śmigłowca w porze nocnej[4]. Oprócz miejsc gminnych, śmigłowce wykonują nocne misje HEMS bezpośrednio do miejsca zdarzenia w przypadku zdarzeń masowych, a także zdarzeń, które miały miejsce na autostradach i innych drogach dwujezdniowych.

Większa prędkość maszyny umożliwiła zwiększenie skutecznego zasięgu udzielania pomocy z dotychczasowych 60 km (Mi-2) do 80 km (dla Eurocoptera), których osiągnięcie jest możliwe w czasie 23 minut[5].

Dla porównania w Czechach, użytkujących (prócz innych maszyn) wersję EC 135 T2 i T2+, siatkę lotniczych jednostek ratowniczych zaplanowano tak, by większość punktów na terenie kraju nie była oddalona o więcej niż ok. 50 km od jednej z baz HEMS[6], a w Niemczech bazy śmigłowców Ratownictwa lotniczego ADAC rozmieszczono tak, by pomoc mogła dotrzeć na miejsce wypadku drogowego w ciągu 15 minut, promień działania mieści się w przedziale 50-70 km.

LPR korzystało również ze śmigłowca Agusta A109E Power, służącego jako Ratownik 12. Uległ on jednak wypadkowi 20 listopada 2009 w Warszawie[7]. Lotnicze Pogotowie Ratunkowe dysponuje też dwoma samolotami Piaggio P.180 Avanti (Avanti I i Avanti II) stacjonującymi na Lotnisku Chopina w Warszawie. Wykorzystywane są one głownie do szybkiego transportu pacjentów na duże odległości.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]