Wodnicha biała

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wodnicha biała
Hygrophorus eburneus-pastorino.JPG
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina wodnichowate
Rodzaj wodnicha
Gatunek wodnicha biała
Nazwa systematyczna
Hygrophorus eburneus (Bull.) Fr.
Epicr. syst. mycol. (Uppsala): 321 (1838)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Hygrophorus eburneus.jpg
Zarodniki

Wodnicha biała (Hygrophorus eburneus (Bull.) Fr.) – gatunek grzybów z rodziny wodnichowatych (Hygrophoraceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Stanisław Chełchowski w 1898. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako bedłka biała,, bedłka słoniowokostna, ślimak biały[2]. Synonimów naukowych ma kilkanaście. Niektóre z nich:[3]:

  • Agaricus eburneus Bull. 1780
  • Gymnopus eburneus (Bull.) Gray 1821
  • Hygrophorus eburneus var. eburneus (Bull.) Fr.
  • Limacium eburneum (Bull.) P. Kumm. 1871

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy od 3 do 7 cm, młody – półkulisty, później wypukły do rozpostartego, brzeg długo podwinięty. Powierzchnię ma gładką, w warunkach wilgotnych silnie śluzowatą, w czasie suszy jedwabiście lśniącą. Kolor biały, później kości słoniowej, następnie kremowy[4].

Blaszki

Grube, dość rzadkie, zbiegające po trzonie, szerokość od 3 do 5 mm. Są zawsze czystobiałe[4].

Trzon

Wysokość od 4 do 11 cm, średnica od 5 do 12 mm, cylindryczny, zwężający się ku podstawie, mocno tkwiący w gruncie, pełny. Pod kapeluszem suchy i pokryty drobnymi łuskami i kosmkami. Jego powierzchnia jest śluzowata, kolor biały lub w odcieniu kości słoniowej[4].

Miąższ

W kapeluszu miękki, sprężysty i soczysty, w trzonie włóknisty. Jest biały i ma słaby smak i zapach[4]. Nie zmienia barwy po uszkodzeniu[5].

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki elipsoidalne, o gładkiej powierzchni. Rozmiar 6-7 × 5μm[5].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

W Polsce gatunek dość częsty[5]. Rośnie pojedynczo lub w grupkach, w lasach liściastych i mieszanych, w parkach, starych alejach. Rośnie głównie pod bukami, rzadziej pod dębami. Nie lubi kwaśnych gleb[4]. Rośnie również poza lasem – na pastwiskach i łąkach, szczególnie na glebach bogatych w wapń.

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb mikoryzowy[2]. Jest to grzyb jadalny, lecz niskiej jakości. W Polsce zazwyczaj nie jest zbierany[5].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Istnieje kilka gatunków wodnich o białym kolorze. Ich rozróżnienie jest trudne nawet dla grzyboznawców. Czasami niezbędne jest badanie mikroskopowe[6]. Bardzo podobna jest np. wodnicha świerkowa (Hygrophorus piceae) rosnąca pod świerkami oraz kopułek śnieżny (Cuphophyllus virgineus), ale jest mniejszy i rośnie na łąkach[4].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  6. Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.