Wombatowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wombatowate
Vombatidae[1]
Burnett, 1829
Wombat tasmański (Vombatus ursinus)
Wombat tasmański (Vombatus ursinus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada ssaki niższe
Nadrząd torbacze
Rząd dwuprzodozębowce
Podrząd Vombatiformes
Rodzina wombatowate
Synonimy

Phascolomyidae Goldfuss, 1820[2]

Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło wombat w Wikisłowniku

Wombatowate, wombaty (Vombatidae) – rodzina torbaczy z rzędu dwuprzodozębowców, prawdopodobnie blisko spokrewnionych z koalowatymi.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Wombat tasmański zamieszkuje wschodnią część Queensland i New South Whales oraz południową Australię. Latem warunkiem występowania jest gęstość objętościowa gleby, a w zimie grubość pokrywy śnieżnej.


Wombat szerokogłowy zamieszkuje południową Australię - siedliska o niskiej wilgotności i wysokiej temperaturze powietrza.


Wombat australijski żyje tylko w Epping Forest National Park, w środkowej części Queensland. Należy do gatunków zagrożonych wyginięciem, przez dłuższy czas bowiem był poławiany dla zysku drogocennego futra. Do dziś żyje ok. 70 osobników tego gatunku.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Wombaty to sporej wielkości roślinożerne zwierzęta o mocnej budowie i krótkich nogach. Osiągają długość 1,2 m i ciężar do 39 kg. Posiadają grubą, szeroką głowę oraz szczątkowy ogon. Mają torbę lęgową, która otwiera się ku tyłowi (młode wchodzi do torby od strony zadu matki). W torbie znajdują się dwa sutki. W uzębieniu brak kłów.

Wzór zębowy I C P M
24 = 1 0 1 4
1 0 1 4

Na wiosnę, po 20-21 dniach ciąży, rodzi się jedno młode, które pozostaje w dobrze rozwiniętej torbie przez 6-7 miesięcy[3] [4]. Są karmione mlekiem matki przez ok. 15 miesięcy. Dojrzałość płciową osiągają w wieku 18 miesięcy[5].

Zwierzęta te prowadzą nocny tryb życia. Dają się łatwo oswajać. Mają układ trawienny, przystosowany do spożywania twardej roślinności: prosty żołądek, szerokie, krótkie jelito ślepe i wyjątkowo wolny metabolizm; potrzebują 14 dni dla dopełnienia całkowitego cyklu trawiennego, dlatego też nie charakteryzują się ruchliwością.

Wombaty kopią w ziemi lub pod wapiennymi skałami systemy nor z wieloma wyjściami. Długość korytarzy może osiągać do 20 m. W razie potrzeby potrafią osiągać prędkość rzędu 40 km/h, którą mogą utrzymać przez 90 sekund.

Kiedy są atakowane, okazują się niezwykle silne. Jedną z ich technik obronnych, stosowanych we własnych norach, jest przyciśnięcie drapieżnika (np. dingo) do sufitu tunelu, aż intruz się udusi[potrzebne źródło].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Do wombatów zaliczane są trzy gatunki, dwa wyłącznie australijskie i jeden zamieszkujący zarówno Australię, jak i Tasmanię.

Rodzaj Lasiorhinus Gray, 1863

Rodzaj Vombatus É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1803

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Myers, P.: Vombatidae (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2001. [dostęp 12 kwietnia 2008].
  2. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.): Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) (ang.). Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 12 kwietnia 2008].
  3. D Hoyle, AB Horsup, CN Johnson, DG Crossman and H McCallum: Live-trapping of the northern hairy-nosed wombat (Lasiorhinus krefftii): population-size estimates and effects on individuals (ang.). Csiro Publishing, 1995.
  4. Alison Matthews, Peter G. Spooner, Daniel Lunney, Ken Green, Nicholas I. Klomp: The influences of snow cover, vegetation and topography on the upper range limit of common wombats Vombatus ursinus in the subalpine zone, Australia (ang.). Wiley Online Library, 2010. [dostęp 21 luty 2010].
  5. G. A. Shimmin, J. Skinner, R. V. Baudinette: The warren architecture and environment of the southern hairy-nosed wombat (Lasiorhinus latifrons) (ang.). Journal of Zoology, 2002. [dostęp 13 listopad 2002].
  6. Paris, et al.: Vombatus ursinus (ang.). (On-line), Encyclopedia of life, 2002. [dostęp 24 lutego 2012].
  7. Emanoil, M.: Lasiorhinus krefftii; northern hairy-nosed wombat (ang.). Encyclopedia of Endangered Species. Gale Research, Inc. Detroit, 1994.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Vombatidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Vombatidae. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 5 marca 2013]
  3. Watson, A (1999). "Vombatus ursinus". Animal Diversity Web. University of Michigan Museum of Zoology.
  4. Green, E; Myers, P (2006). "Lasiorhinus latifrons". Animal Diversity Web. University of Michigan Museum of Zoology.
  5. McIlroy, John. Macdonald, D., ed. The Encyclopedia of Mammals. New York 1984, str. 876–877. ISBN 0-87196-871-1