Zapiski Błękitnej Skały
Zapiski Błękitnej Skały albo Błękitnego Urwiska (chin. 碧巖錄, pinyin: Bìyán lù; kor. Pyǒkam lok, jap.: 碧巌録 Hekiganroku, wiet. Bích nham lục) – Zapiski Lazurowej Skały lub Księga Błękitnej Skały. Jeden z najbardziej znanych zbiorów gong'anów (kōanów), a zarazem jeden z klasycznych tekstów chanu (jap. zenu).
Spis treści |
Historia tekstu [edytuj]
Autorem wyboru tych 100 specyficznych opowieści był wybitny mistrz chanu ze szkoły yunmen Xuedou Chongxian, który nazwał go Boze songgu. Xuedou wybrał 82 przypadki z Jingde chuandeng lu (景德傳燈錄), a pozostałe z Yunmen guanglu (雲門廣録) (Obszerne zapiski Yunmena Wenyana) (864–949).
Dopiero później, po około stu latach, mistrz chanu szkoły yangqi Yuanwu Keqin dopisał do owych gong'anów komentarze. Cały ten zestaw został przez jego uczniów nazwany Biyan lu, gdyż w jego celi klasztornej wisiała kaligrafia z dwoma znakami bi (碧) (błękit) i yan (巖) (skała).
Inny wybitny mistrz i następca Yuanwu – Dahui Zonggao zniszczył oryginalny tekst Księgi, gdyż obawiał się, że w przyszłości gong'any staną się intelektualną grą, a intelektualizacja pracy nad gong'anem spowoduje utratę drogi do oświecenia. Pierwotny tekst został jednak zrekonstruowany przez jednego z mnichów, który pozbierał wszystkie rękopisy i skompilował nową całość.
Do Japonii tekst został zawieziony przez Dōgena Zenji (道元禅師; 1200–1253), założyciela szkoły sōtō - japońskiego odpowiednika chińskiej szkoły chanu caodong. Ostatniej nocy przed powrotem do ojczyzny Dōgen zobaczył egzemplarz "Zapisków Błękitnej Skały" po raz pierwszy, i przez całą noc przepisywał książkę.
Konstrukcja przypadku [edytuj]
Układ tekstu związanego z każdym gong'anem wykazuje wspólne cechy, chociaż nie wszystkie występują w każdym ze 100 przypadków (np. w kilku przypadkach nie występuje część wstępna, sugerująca czy też wskazująca na coś istotnego)
- Część wstępna – sugestia
- Przypadek – właściwy gong'an
- Przypisy – uwagi Yuanwu (były one umieszczone przez niego bezpośrednio w tekście, ale są obecnie wyodrębniane)
- Komentarz – komentarz Yuanwu do każdego gong'anu
- Wiersz – wiersz Xuedou (często z bezpośrednimi uwagami Yuanwu, obecnie w formie przypisów między wersami wiersza)
- Komentarz – komentarz Yuanwu do wiersza i jego związków z przypadkiem
Mistrzowie chanu występujący w poszczególnych gong'anach [edytuj]
- Bodhidharma, Baozhi
- Zhaozhou Congshen
- Mazu Daoyi
- Deshan Xuanjian, Guishan Lingyou
- Xuefeng Yicun
- Yunmen Wenyan
- Fayan Wenyi
- Cuiyan Lingcan, Baofu Congzhan, Changqing Huileng, Yunmen Wenyan
- Zhaozhou Congshen
- Muzhou Daozong
- Huangbo Xiyun
- Dongshan Shouchu
- Baling Haojian
- Yunmen Wenyan
- Yunmen Wenyan
- Jingqing Daofu
- Xianglin Dengyuan
- Nanyang Huizhong
- Jinhua Zhudi
- Longya Zhudun, Cuiwei Wuxue, Linji Yixuan
- Zhimen Guangzuo
- Xuansha Shibei, Xuefeng Yicun, Yunmen Wenyan, Baofu Congzhan, Changqing Huileng
- Baofu Congzhan, Changqing Huileng, Xuedou Chongxian, Jingqing Daofu
- Guishan Lingyou, Liu Tiemo
- pustelnik Xiang
- Baizhang Huaihai
- Yunmen Wenyan
- Nanquan Puyuan
- Dasui Fazhen
- Zhaozhou Congshen
- Magu Baozhe, Zhangjing Huaihui, Nanquan Puyuan
- Linji Yixuan
- Zifu Rubao, Xuedou Chongxian
- Yangshan Huiji, Yunmen Wenyan
- X
- Changsha Jingcen
- Panshan Baoji
- Fengxue Yanzhao
- Yunmen Wenyan
- Nanquan Puyuan
- Touzi Datong
- Pangyun
- Dongshan Liangjie
- Heshan Wuyin
- Zhaozhou Congshen
- Jingqing Daofu
- Yunmen Wenyan
- Dejian Mingzhao
- Xuefeng Yicun, Sansheng Huiran
- Yunmen Wenyan
- Yantou Quanhuo, Xuefeng Yicun,
- Zhaozhou Congshen
- Mazu Daoyi, Baizhang Huaihai
- Yunmen Wenyan
- Daowu Yuanzhi, Shishuang Qingzhu
- Qinshan Wensui
- Zhaozhou Congshen
- Zhaozhou Congshen
- Zhaozhou Congshen
- Yunmen Wenyan
- Fengxue Yanzhao, Xuedou Chongxian
- Yunmen Wenyan
- Nanquan Puyuan
- Nanquan Puyuan, Zhaozhou Congshen
- Budda, Ananda
- Yantou Quanhuo, Xuefeng Yicun
- Shanhui, Baozhi
- Yangshan Huiji, Sansheng Huiran
- Guizong Zhichang
- Wufeng Changguan, Guishan Lingyou, Baizhang Huaihai, Yunyan Tansheng
- Wufeng Changguan, Baizhang Huaihai
- Yunyan Tansheng, Baizhang Huaihai
- Xitang Zhicang, Baizhang Huaihai, Mazu Daoyi
- Jinniu, Xuedou Chongxian, Changqing Huileng?
- Wujiu Youxuan, Dingzhou Shizang
- Danxia Tianran, Changqing Huileng, Baofu Congzhan
- Yunmen Wenyan
- X
- Touzi Datong
- Zhaozhou Congshen, Touzi Datong
- Yaoshan Weiyan,
- Dalong
- Yunmen Wenyan
- Vimalakirti, Mandziuśri
- pustelnik Dongfeng , Xuedou Chongxian
- Yunmen Wenyan
- Yunmen Wenyan
- Yunmen Wenyan, Xuansha Shibei
- Yunyan Tansheng, Daowu Yuanzhi
- Zhimen Guangzuo
- Yanguan Qi'an, Touzi Datong, Xuedou Chongxian, Shishuang Qingzhu, Zifu Rubao, Baofu Congzhan, Zhimen Guangzuo
- Budda, Mandziuśri
- Daguang Juhui
- X
- Changqing Huileng, Baofu Congzhan
- Zhaozhou Congshen
- X
- Tianping Congyi, Xiyuan Siming
- Nanyang Huizhong
- Baling Haojian
Zobacz też [edytuj]
Bibliografia [edytuj]
- Tłum. Thomas Cleary & J.C. Cleary. The Blue Cliff Records. Shambala. Boston i Londyn, 1992 ISBN 0-87773-622-7
- Red. Stephan Schuhmacher i Gert Woerner. The Encyclopedia of Eastern Philosophy and Religion. Shambala. Boston, 1989 ISBN 0-87773-433-X
- Red. Steven Heine i Dale S. Wright. The Kōan. Text and Context in Zen Buddhism. Oxford University Press. Oxford, 2000 ISBN 0-19-511749-2