Dahui Zonggao

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Dahui Zonggao 大慧宗杲
Xuan Cheng z rodziny Xi
Data urodzenia 1089
Miejsce urodzenia Ningguo w dzisiejszej prow. Anhui
Data śmierci 1163
Miejsce śmierci klasztor Nengren w pobliżu Hangzhou
Szkoła odgałęzienie yangqi szkoły linji
Nauczyciel Yuanwu Keqin
Następca Zhuo'an Deguang
Zakon chan
Honorowy tytuł lub imię pośmiertne purpurowa szata i tytuł Wielki Nauczyciel Słońca Buddy; Powszechne Oświecenie

Dahui Zonggao (大慧宗杲) (ur. 1089, zm. 1163) (kor. Taehye Chonggo (대혜종고) | jap. Daie Shūkō (ダイエシュウコウ) | wiet. Đại Huệ Tông Cảo) – chiński mistrz chan ze szkoły linji odłamu yangqi.

Spis treści

Biografia [edytuj]

Urodził się w Xuancheng (wg Fergusona w Ningguo), w dzisiejszej prowincji Anhui. Pochodził z rodziny Xi i nazywał się Xuan Cheng. W wieku 16 lat opuścił rodzinny dom i rozpoczął praktykę w klasztorze Huiyun na górze Dong. W rok później został wyświęcony na mnicha. Kształcił się w naukach wszystkich pięciu domów chan. W wieku 19 lat rozpoczął wędrówkę po Chinach przenosząc się od mistrza do mistrza różnych szkół chan. Między innymi praktykował u mistrza Zhan Tangzhuna[1], który przed śmiercią nakazał mu udać się do mistrza Yuanwu Keqina, którego klasztorem był Tianning w stolicy Bian (obecnie Kaifeng).

Pewnego dnia Yuanwu osiadł na podwyższeniu w sali nauczania i rzekł: Mnich spytał Yunmena "Skąd pochodzą wszyscy buddowie?" Yuanwu zacytował odpowiedź Yunmena: Wschodnia góra przechodzi przez wodę.

Dahui dał mistrzowi 49 różnych odpowiedzi, ale wszystkie zostały odrzucone przez Yuanwu. Pewnego dnia Yuanwu przed zgromadzonymi mnichami powiedział. Ale ja jestem inny. Jeśli ktoś spytałby mnie "Skąd pochodzą wszyscy buddowie?", powiedziałbym po prostu "Pachnący wietrzyk przychodzi sam z siebie z południa i w pałacowym pawilonie orzeźwia chłodnymi powiewami".

Po tych słowach Dahui osiągnął nagle oświecenie.

Po tym doświadczeniu pełnił w klasztorze wiele funkcji. Po jakimś czasie wspólnie prowadził klasztor ze swoim nauczycielem. Stał się bardzo znany i w 1126 r., gdy miał zaledwie 37 lat, premier obdarował go purpurową ceremonialną szatą i tytułem Wielki Nauczyciel Słońca Buddy.

W czasie wojny z barbarzyńskimi najeźdźcami z północy i wschodu Yuanwu otrzymał nowy klasztor Yunzhu na południu w Jiangxi (na zachód od miasta Nanchang) i udał się tam z Dahui, który został tam jego głównym mnichem. Po czterech latach Dahui odszedł jednak od swego nauczyciela i wybudował sobie pustelnię Syczuanie za górą Yunzhu. W 1137 r. Dahui został opatem założonego przez siebie klasztoru Nengren na górze Jing w pobliżu stolicy Lin'an (Hangzhou). Miał 2000 uczniów, a sam Dahhui zaczął być uważany za reinkarnację samego Linji Yixuana. Jego zasługą było odnowienie i rewitalizacja praktyki chan. Jednak jego zapatrywania polityczne spowodowały, iż został zesłany do kilku odległych miejsc na okres 15 lat. W 1158 r. powrócił do Hangzhou, do swojego dawnego klasztoru. Miał 1700 uczniów, a gdy zmarł – pozostawił 94 oświeconych uczniów.

W 1161 r. poprosił o zwolnienie ze wszystkich oficjalnych funkcji i po wyrażeniu zgody przez cesarza udał się na góre Jing. W 1163 r. nowy cesarz Xiaozong obdarzył go tytułem Mistrz chan Wielkie Mądrości – Dahui chanshi.

W 1163 r. na zachód od klasztoru spadł meteoryt i wkrótce Dahui zachorował. 9 dnia 8 miesiąca jego uczniowie zapytali go o zdrowie. Dahui mocnym głosem odparł Jutro udaję się w podróż. Następnego dnia o 5 godzinie własnoręcznie napisał testament i list pożegnalny do swego przyjaciela Ziyana. Na życzenie mnichów napisał wiersz szerokimi pociągnięciami pędzla:

Narodziny są właśnie.
Śmierć jest właśnie.
Więc jeśli chodzi o skomponowanie wiersza,
Dlaczego to ma znaczenie?

Odłożył pędzel i zmarł.

Ceremonia pogrzebowa była bardzo uroczysta. Mistrz został obdarzony tytułem Powszechne Oświecenie.

W 1190 r. jego uczeń Cijing zebrał mowy mistrza i wydał je jako Dahui bushou, znane później jako Dahui yulu.

Nauki i znaczenie [edytuj]

List Mistrza do Wuxianga

Dahui jest uważany za wielkiego mistrza metody gong'anów. Występował przeciwko obrońcom cichego kontemplacyjnego chanu, ale również przeciwko samej metodzie huatou chan; teorii, że chan zawiera się w uchwyceniu gong'anu. Jego pojęcie chanu było zgodne z pojęciem dao przez Zhuangzi – jest on wszędzie i nigdzie. W swym praktycznym aspekcie chan zawiera działanie i niedziałanie w zgodzie ze stosownym sposobem. A więc w ciszy jest mowa, mowa jest w ciszy, działanie w bezczynności, bezczynność w działaniu. Stosowność jest podstawą; jeśli działanie odbywa się w odpowiedniej chwili, jest ono właściwie niedziałaniem. Jeśli mowa jest wygłaszana w odpowiednim momencie, to właściwie nie została wypowiedziana.

Dahui przeprowadził słynną dysputę na temat praktyki chan ze swym przyjacielem ze szkoły caodong, mistrzem Hongzhi Zhengjue. Bronił metody gong'anowej, ale z drugiej strony, obawiając się, że uczniowie chan tworzyć będą intelektualne koncepcje, zniszczył oryginał Biyan lu.

Uważa się, że jego doktryna była bardziej spekulatywna niż kontemplatywna i że był zbyt błyskotliwym, aby być głębokim. Być może i to było przyczyną, że chan szkoły linji zaczął właściwie od niego powoli chylić się ku upadkowi, tak jak chan szkoły fayan upadał po mistrzu Yongmingu Yanshou.

Dahui Zonggao był pierwszym mistrzem, który oficjalnie dokonywał przekazu Dharmy swoim uczennicom, de facto stawały się one mistrzyniami chan. Stanowiły one wzór dla późniejszych mniszek, zwłaszcza dla wybitnych mistrzyń chan w czasie XVII-wiecznego odrodzenia się chanu[2]. Jego technika kanhua chan została ukształtowana podczas nauczania mniszki Miaodao; w 1134 r. osiągnęła oświecenie i obok Zishou Miaozong stała się drugą spadkobierczynią Dharmy mistrza.

Dahui mówił

[Odnośnie] tej sprawy [oświecenia], nie mówimy o mężczyźnie i kobiecie, o wysokim pochodzeniu i niskim, o dużym i małym. W równości, wszystko jest jednym[3].

Linia przekazu Dharmy [edytuj]

Pierwsza liczba oznacza ilość pokoleń mistrzów od 1 Patriarchy indyjskiego Mahakaśjapy.

Druga liczba oznacza ilość pokoleń od 28/1 Bodhidharmy, 28 Patriarchy Indii i 1 Patriarchy Chin.

Trzecia liczba oznacza początek nowej linii przekazu w danym kraju.

Przypisy

  1. Cleary podaje Zhantang Zhun
  2. Beata Grant: Eminent Nuns. Str. 14
  3. Tamże, str. 24

Bibliografia [edytuj]

  • Andy Ferguson. Zen's Chinese Heritage. Wisdom Publications. Boston, 2000. ISBN 0-86171-163-7
  • Heinrich Dumoulin. Zen Buddhism: A History. India and China. Macmillan Publishing Company. Nowy Jork, 1990. ISBN 0-02-908220-X