Język wietnamski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tiếng Việt
Obszar Wietnam, Stany Zjednoczone, Kambodża i inne
Liczba mówiących 70 milionów[1]
Ranking 17.[2]
Klasyfikacja genetyczna Języki austroazjatyckie
 Języki mon-khmer
  języki muong-wiet
   Język wietnamski
Pismo zmodyfikowane łacińskie (dawniej: Chữ nôm)
Status oficjalny
język urzędowy Wietnam
Kody języka
ISO 639-1 vi
ISO 639-2 vie
ISO 639-3 vie
SIL VIE
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
logo Wikipedii
Wikipedia w języku wietnamskim
WiktionaryPl.svg
W Wikisłowniku: Słownik języka wietnamskiego
Słownik {{{z języka}}}-polski, polsko-wietnamski online
Schemat tonów w języku wietnamskim

Język wietnamski (wiet. tiếng Việt, tiếng Việt Nam lub Việt ngữ) – jest narodowym i oficjalnym językiem Wietnamu. Wietnamski jest językiem ojczystym Wietnamczyków (người Việt / người kinh), stanowiących ok. 87% populacji tego kraju, oraz ok. dwóch milionów wietnamskich emigrantów. Jako drugi język używany jest przez mniejszości narodowe Wietnamu.

Choć język wietnamski ma wiele zapożyczeń z chińskiego i pierwotnie zapisywany był za pomocą znaków chińskich, przez językoznawców zaliczany jest do rodziny języków austroazjatyckich. W tej grupie język wietnamski wyróżnia się największą liczbą użytkowników. Jest tak jak chiński językiem tonalnym i izolującym.

Dialekty[edytuj | edytuj kod]

Istnieją trzy główne dialekty języka wietnamskiego: północny (Hanoi), centralny (dawna stolica cesarska Huế) oraz południowy (Ho Chi Minh, dawniej Sajgon). Użytkownicy dialektów bez trudu rozumieją się wzajemnie. Różnice między nimi dotyczą zwłaszcza wymowy, w niektórych przypadkach występują także różnice w słownictwie. Praktycznie nie ma różnic w gramatyce i ortografii. Język standardowy oparty jest na dialektach północnych.

Gramatyka[edytuj | edytuj kod]

Wietnamski jest językiem izolującym, o szyku zdania SVO (podmiot-orzeczenie-dopełnienie).

Słownictwo[edytuj | edytuj kod]

Poza wielką ilością dawnych zapożyczeń chińskich, język wietnamski przejął w okresie kolonialnym pewną liczbę wyrazów z języka francuskiego, jednak ich zapis jest fonetyczny, zgodnie z zasadami ortografii wietnamskiej:

  • sơ-mi - chemise
  • cà vạt - cravate
  • măng tô - manteau
  • bành tô - paletot
  • sô cô la - chocolat
  • bích quy - biscuit
  • bia - bière
  • an-ten - antenne
  • đầm - dâme
  • cà phê - café
  • pho mát - fromage
  • xi nê - cinéma
  • ban công - balcon
  • các đăng - cardan
  • ô tô - auto
  • ghi đông - guidon
  • bu lông - boulon
  • búp-bê - poupée
  • xà bông - savon
  • áp phích - affiche
  • gá - gare

Alfabet wietnamski[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Alfabet wietnamski.

Obecnie język wietnamski zapisywany jest za pomocą alfabetu łacińskiego, z dużą liczbą znaków diakrytycznych. Ze względu na to, że jest to język tonalny, przy każdej literze oznaczającej samogłoskę może dodatkowo wystąpić jeden z pięciu znaków tonalnych.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Majewicz, Alfred F., Języki świata i ich klasyfikacja, PWN, Warszawa, 1989, ISBN 83-01-08163-5
  • Halik, Teresa, Hoang Thu Oanh: Język wietnamski, DIALOG, Warszawa 2009, ISBN 83-89899-99-6
  • Monika Heyder, Język wietnamski - rozmówki Assimil ISBN 978-83-89876-42-3
  • Thompson, Laurence E. (1991). A Vietnamese reference grammar. Seattle: University of Washington Press. Honolulu: University of Hawaii Press. (Wersja online: [1])

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]