Związek Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Drugi numer miesięcznika ZNMS "Płomienie" z grudnia 1946 r. z artykułem Jana Strzeleckiego rozpoczynającym dyskusję o "humanizmie socjalistycznym"

Związek Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej (ZNMS) – istniejąca w latach 1917 - 1948, oraz na emigracji w latach 1946 - 1952, organizacja młodzieży studenckiej założona przez działaczy socjalistycznych.

Początkowo istniały jedynie uczelniane koła, ale w maju 1922, na zjeździe kół z Warszawy, Krakowa, Lwowa i Lublina utworzono jeden ogólnokrajowy Związek Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej (Akademickiej). Początkowo Związek zrzeszał młodzież lewicową różnych orientacji ideowych, jednak w 1923 r. w łonie związku doszło do rozłamu, w wyniku czego powstał odrębny komunistyczny Związek Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej "Życie". Niebawem do ZNMS przystąpili członkowie Sekcji Akademickiej PPS oraz środowiska Poznania i Wilna.

Najwyższą władzą ZNMS był Zjazd (odbyło się ich osiem), który wybierał Komitet Wykonawczy, Komisję Rewizyjną i Sąd Koleżeński. Przewodniczącymi Komitetu Wykonawczego byli kolejno: Lucyna Woliniewska (1917[1] - 1925), Zygmunt Kopankiewicz, Zbigniew Mitzner i Włodzimierz Kaczanowski (1936 - 1938). Związek wydawał pisma "Głos Niezalezny" (1921 - 1928), miesięcznik "Płomienie" {1931 - 1933) oraz dodatki do "Robotnika" - "Walka Młodych" (1937 - 1938), "Akademik Socjalista" (1937 - 1939).

ZNMS został rozwiązany przez wladze administracyjne w 1938 r. W miejsce rozwiązanego ZNMS powołano Sekcję Akademicką PPS.

Podczas okupacji członkowie ZNMS utworzyli konspiracyjną organizację "Gwardia" oraz grupę młodzieży socjalistycznej "Płomienie" a także Socjalistyczną Organizację Bojową.

Związek odtworzony został październiku 1945 r. gdy Koło Akademickie OM TUR w Krakowie przyjęło nazwę ZNMS. Tą samą decyzję podjęło Koło Akademickie OM TUR we Wrocławiu. W marcu1946 na konferencji ogólnokrajowej kół akademickich podjęto decyzję o odtworzeniu ogólnokrajowej organizacji.

I Zjazd ZNMS odbył się w dniach 28-29 kwietnia 1946 r. Przewodniczącym Komitetu Wykonawczego wybrano: Jana Strzeleckiego, wiceprzewodniczącym Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, Grzegorza Kaciczaka, Bożydara Saloniego, Tombak, sekretarzem generalnym Joannę Ciubową, skarbnikiem Macieja Webera, przedstawiciela koła seniorów Jana Topińskiego. Na II Zjeździe ZNMS w kwietniu 1947 r. organizacją kierował Komitet Wykonawczy w składzie: Jan Strzelecki - przewodniczący, Maciej Weber, J Waśniewski, J.Tombak, Płóciennik i Wijata - wiceprzewodniczący, Edward Hałoń - sekretarz generalny, Krystyna Cała - drugi sekretarz, Krogukec - skarbnik, Krzysztof Dunin-Wąsowicz, Sylwester Zawadzki - członkowie prezydium[2].

Na III Zjeździe ZNMS w marcu 1948 r. przewodniczącym Komitetu Wykonawczego został Sylwester Zawadzki, zaś sekretarzem Andrzej Munk. W chwili reaktywowania w 1945 r. liczył 653 członków, już w 1947 r. liczył ok. 2 tys. osób, zaś w marcu 1948 r. ZNMS liczył 5600 członków. Pismem ZNMS był miesięcznik "Płomienie". W lipcu 1948 r. ZNMS włączono do Związku Akademickiego Młodzieży Polskiej.

Od 1948 r. działał w Wielkiej Brytanii Związek Niezależnej Akademickiej Młodzieży Socjalistycznej, nawiązujący do przedwojennego ZNMS. Pierwszym przewodniczącym był Władysław Baszkiewicz, zaś od 1951 do lipca 1952 r.Stefan Nędzyński. Od 1949 r. organizacja wydawała pismo "Poglądy". ZNAMS wchodził w skład Komitetu Koordynacyjnego Polskich Politycznych Organizacji Młodzieżowych. Była też członkiem National Association of Labour Students Organizations. Działalność organizacji stopniowo zanikła na przełomie 1952/1953 r.

Przypisy

  1. Od 1917 do 1922 przewodnicząca organizacji warszawskiej
  2. "Płomienie" nr 3-4 z 1947 s. 53

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Woliniewska L., Pierwsze lata Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej, w: PPS. Wspomnienia z lat 1918-1939, Tom II, Warszawa 1987 ISBN 83-05-11291-8
  • Zbigniew Szczygielski, Polska Partia Socjalistyczna i związane z nią organizacje w okresie II Rzeczypospolitej. Informator, Warszawa 1995
  • Anna Siwiki, PPS na emigracji w latach 1945-1965, Kraków 1998 ISBN 83-7188-202-5