Zamieszki krakowskie 1923 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zamieszki krakowskie 1923 roku
II RP
Czas 6 listopada 1923
Terytorium Kraków
Przyczyna istnienie autorytarnych struktur władzy, kryzys gospodarczy,
Wynik stłumienie wystąpień, represje wobec strajkujących pracowników
Strony konfliktu
strajkujący pracownicy wojsko i policja

Zamieszki krakowskie 1923 roku – walki zbrojne między robotnikami a policją i wojskiem rozpoczęte 6 listopada 1923 w Krakowie, podczas ogłoszonego 5 listopada tego roku przez PPS strajku powszechnego, przeciwko wprowadzeniu przez władze wojskowe i cywilne w Krakowie militaryzacji kolei i stosowaniu sądów doraźnych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Walki wybuchły jako reakcja przeciwko kryzysowi politycznemu i gospodarczemu, w którym znalazła się wówczas Polska, bezrobociu, hiperinflacji, pogarszaniu się warunków życia i łamaniu praw pracowniczych. Robotnicy wyrażali niezadowolenie z powodu cenzury, zakazu zgromadzeń i obecności wojska w mieście Krakowie. Ulice krakowskie patrolowali żołnierze 16 Pułku Piechoty, 4 listopada władze miejskie zakazały zgromadzeń i demonstracji. Jednak następnego dnia na ulice wyszli demonstranci, zdążający na wiec pod Domem Robotniczym, drogę zagrodziła im Policja Państwowa, którą wygwizdano i obrzucono cegłami, kordon policyjny rozerwano, jednak po wiecu robotnicy rozeszli się.

Robotnikom, którzy wyszli na ulicę 6 listopada, zagrodziło drogę wojsko i policja. Oddział 20 Pułku Piechoty odmówił wykonania rozkazu strzelania do manifestantów, jednak i tak doszło do starć i walk ulicznych, policja użyła broni. Zbudowano barykady. Na wyraźne polecenie ministra spraw wewnętrznych, Władysława Kiernika z PSL 8 Pułk Ułanów szarżował na demonstrantów. Zginęło 18 robotników, a kilkudziesięciu zostało rannych. Po stronie sił rządowych również były ofiary - 14 żołnierzy straciło życie, a około 130 zostało rannych. Robotnicy opanowali rejon Rynku, zdobyli samochód pancerny "Dziadek".

Wkrótce potem doszło do ugody między rządem a związkami zawodowymi i Polską Partią Socjalistyczną - rząd obiecał rozpatrzyć ekonomiczne postulaty robotników.

Polegli i zmarli z ran w wypadkach krakowskich 1923 roku[edytuj | edytuj kod]

Cywile[edytuj | edytuj kod]

  1. Tadeusz Badko - urzędnik pocztowy
  2. inż. Ignacy Lachowicz - asystent na Wydziale Rolnictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego
  3. Aleksander Malinowski - słuchacz IV roku Akademii Górniczej
  4. Edmund Bombal
  5. Bigosiński Antoni - kolejarz
  6. Józef Furmanek
  7. Wojciech Gondur
  8. Łukasz Książek - pracownik tramwajów miejskich
  9. Pesach Lejman
  10. Józef Nowak
  11. Mateusz Ochojna
  12. Ignacy Orzechowski
  13. Franciszek Sajak
  14. Wojciech Sikora
  15. Andrzej Sikorski
  16. Stanisław Skoczeń
  17. Roman Skorupka
  18. Józef Stanclik

Żołnierze[edytuj | edytuj kod]

  1. rtm. Lucjan Bochenek - 8 pułk ułanów
  2. rtm. Franciszek Łukasiewicz - 8 pułk ułanów (zmarł z ran 27 XI)
  3. por. Mieczysław Zagórowski - 8 pułk ułanów
  4. kpr. Józef Domoń - 8 pułk ułanów
  5. st. uł. Mikołaj Chodaczek - 8 pułk ułanów
  6. uł. Stefan Dubanowski - 8 pułk ułanów
  7. uł. Michał Korzeniowski - 8 pułk ułanów
  8. uł. Aleksy Kożnik - 8 pułk ułanów
  9. uł. Teodor Łaptucha - 8 pułk ułanów
  10. uł. Teodor Łazowski - 8 pułk ułanów
  11. uł. Józef Moskwiak - 8 pułk ułanów
  12. uł. Wasyl Piróg - 8 pułk ułanów
  13. uł. Iwan Senedjak, - 8 pułk ułanów
  14. uł. Józef Wierciński - 8 pułk ułanów

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dziennik Poznański nr 256 z 9 listopada 1923 roku.
  • Dziennik Personalny M.S.Wojsk. nr 9 z 7 lutego 1924 roku.