Łubin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy rośliny. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Łubin
Ilustracja
Morfologia (łubin żółty)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Podrodzina bobowate właściwe
Rodzaj łubin
Nazwa systematyczna
Lupinus L.
Sp. Pl. 721. 1 Mai 1753
Typ nomenklatoryczny
Lupinus albus L.[2]
Lupinus argenteus

Łubin (Lupinus L.) – rodzaj roślin należących do rodziny bobowatych. Liczy około 200 gatunków[3]. Największe zróżnicowanie gatunkowe występuje w Ameryce Północnej, zasięg niektórych gatunków obejmuje także Andy w Ameryce Południowej (podrodzaj Platycarpos (Wats.) Kurl.). W obszarze śródziemnomorskim występują głównie rośliny jednoroczne (podrodzaj Lupinus) sięgając po Azję południowo-zachodnią. Rośliny z tego rodzaju zasiedlają zwykle siedliska wydmowe i pustynne – suche, piaszczyste lub kamieniste, a także zbiorowiska trawiaste[3]. Niektóre gatunki uprawiane są jako rośliny pastewne, bogate w białka. Liczne gatunki jednak trujące z powodu zawartości alkaloidów[3]. W Polsce liczne gatunki uprawiane[4], łubin trwały jest zadomowionym antropofitem[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Rośliny zielne (w przypadku kilku gatunków także krzewy osiągające do 2 m wysokości)[3].
Liście
Charakterystyczne – dłoniasto złożone z 5–12 listków, skrętoległe[3].
Kwiaty
Motylkowe, pachnące, zebrane w długie grona. Kielich dwuwargowy, złożony z 5 zrosłych, nierównej długości działek. Płatki okazałe, barwy białej, żółtej, niebieskiej lub czerwonej. Górny płatek okazały w postaci żagielka, dwa boczne skrzydełka stulone wokół łódeczki zawierającej pręciki i słupek. Pręcików jest 10 i wszystkie są zrośnięte w rurkę. Słupek pojedynczy, z jednego owocolistka, z zalążnią górną[3].
Owoce
Strąki zwykle drewniejące, zawierające liczne nasiona[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja rodzaju według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Jeden z rodzajów plemienia Genisteae[6] podrodziny bobowatych właściwych Faboideae w obrębie bobowatych Fabaceae s.l.[1]

Pozycja rodzaju według systemu Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Fabanae R. Dahlgren ex Reveal, rząd bobowce (Fabales Bromhead), rodzina bobowate (Fabaceae Lindl.), rodzaj łubin (Lupinus L.)[7].

Gatunki uprawiane w Polsce[8][4]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-01].
  2. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-18].
  3. a b c d e f g Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2011, s. 126. ISBN 0-333-74890-5.
  4. a b Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 119. ISBN 978-83-925110-5-2.
  5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  6. Family: Fabaceae Lindl., nom. cons. subfam. Faboideae (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-01].
  7. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Lupinus (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-18].
  8. Alicja Szweykowska, Jerzy (red.) Szweykowski: Słownik botaniczny. Wyd. wydanie II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003. ISBN 83-214-1305-6.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]