10 cm haubica vz. 14/19 Škoda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Skoda 100 mm houfnice vz 14/19
Skoda 100 mm houfnice vz 14/19
Dane podstawowe
Państwo  Czechosłowacja
Rodzaj haubica
Dane taktyczno-techniczne
Kaliber 100 mm
Długość lufy 24 00 mm
Donośność 9 970 m
Prędkość pocz. pocisku 395 m/s
Długość 5,48 m
Szerokość 1,85 m
Wysokość 1,72 m
Masa 1501 kg (w położeniu bojowym)
2600 kg (w położeniu marszowym)
Kąt ostrzału od –7,5° do +48° (w pionie)
Jednostka ognia Amunicja: pociski odłamkowo-burzące pięciu wzorów, masa pocisku do 16 kg
Szybkostrzelność 8 strz./min
Obsługa 7 osób

100 mm houfnice vz 14/19 – czechosłowacka haubica kalibru 100 mm produkowana w zakładach Škoda, bazowana na wcześniejszej haubicy 100 mm vz. 14 produkowanej od 1914 dla armii austro-węgierskiej i włoskiej, gdzie znana była pod oznaczeniem obice da 100/17 modello 14. W latach 1928-1939 była, także produkowana na licencji w Polsce.

Po uzyskaniu niepodległości przez Czechosłowację po zakończeniu I wojny światowej rozpoczęto ponownie produkcję tej broni w unowocześnionej wersji, zmodernizowano nieco konstrukcję i przedłużono lufę do 24 kalibrów (2,4 m), co znacznie poprawiło maksymalny zasięg haubicy.

Broń ta była eksportowana do wielu krajów, między innymi do Polski (100 mm haubica wz. 1914/1919), Jugosławii (M.1914/19) oraz Włoch (obice da 100/24).

W momencie rozpoczęcia II wojny światowej obie wersje haubic były używane przez wojska włoskie na wszystkich frontach walki – od frontu wschodniego w Związku Radzieckim do Afryki Północnej. Po kapitulacji Włoch haubice te zostały przejęte przez wojska niemieckie, gdzie otrzymały oznaczenie 10-cm leFH 315(i) (lekka haubica polowa, numer 315, włoska).

Wojska niemieckie używały także haubic tego typu przejętych z armii innych podbitych państw – Austrii (10-cm leFH 14 (ö)), Czechosłowacji (10-cm leFH 14/19(t)), Grecji (10-cm leFH 318(g)), Polski (10-cm leFH 14/19(p)) oraz Jugosławii (10-cm leFH 316(j)).

Dane taktyczno-techniczne[edytuj]

100 mm houfnice vz 14/19

  • Kaliber: 100 mm
  • Długość lufy: 2400 mm
  • Masa na stanowisku bojowym: 1505 kg
  • Kąt podniesienia lufy: -7,5° do +48°
  • Prędkość wylotowa pocisku: 415 m/s
  • Zasięg maksymalny: 9970 m
  • Masa pocisku: 14 kg

Użycie w Wojsku Polskim[edytuj]

Haubica – wraz z nieco starszym modelem wz. 14 – była używana w WP już od 1918. Dużą liczbę haubic Škoda 100 mm houfnice vz 14/19 zakupiono w czasie wojny z Rosją Radziecką, a po wojnie nabyto licencję na ich produkcję. Produkcje uruchomiono w 1928 w zakładach w Starachowicach, a w 1939 także Stalowej Woli (składane z części wyprodukowanych w Starachowicach). W Polsce budowano modele tej haubicy określone jako: wz. 1914/1919P i wz. 1914/1919A.

We wrześniu 1939 Wojsko Polskie dysponowało ok. 900 haubicami tego typu. Stanowiły one – obok armat 75 mm – wyposażenie pułków artylerii lekkiej, w których dwa dywizjony miały 24 haubice (część pułków miała 12 haubic w jednym dyonie). Haubice wz. 1914/19 skutecznie służyły podczas kampanii 1939. Ich walory taktyczno-techniczne były porównywalne z innymi lekkimi haubicami europejskimi (w 1939 haubice te były też w uzbrojeniu armii słowackiej, jugosłowiańskiej i włoskiej). Haubice te w Wojsku Polskim były holowane przez konie – podobnie jak lekkie haubice niemieckie, francuskie czy radzieckie. Istniała także wersja przystosowana do holowania przez ciągnik artyleryjski C4P stosowana w 1 Pułku Artylerii Motorowej. Haubica ta stosowana również była w pociągach pancernych.

Jednostka ognia [j.o.] do haubicy: 40 naboi (20 z pociskiem stalowym wz. 28 i 20 z pociskiem stalowym wz. 31) oraz 59 zapalników (24 zapalniki uderzeniowe natychmiastowego działania RYG wz. 19, 15 zapalników uderzeniowych z krótką zwłoką wz. 99/15, 15 zapalników uderzeniowych z długą zwłoką wz. 99/15 oraz 5 zapalników podwójnego działania L.D. wz. 17)[1]. Masa brutto 1 j.o. = 792 kg.

Przypisy

  1. Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny „W” i jego ewolucja. Warszawa 2010: Oficyna Wydawnicza „Adiutor”, s. 253. ISBN 978-83-86100-83-5.

Bibliografia[edytuj]

  • Chris Chant, Artillery, ​ISBN 1-84509-248-1​.
  • Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej (od połowy XIX wieku). Warszawa 1994: Wydawnictwo „WIS”, s. 83. ISBN 83-86028-01-7.