120 mm armata mle 1878 De Bange

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Armata 120 mm mle 1878 De Bange
Armata wz. 1878 w Muzeum Artylerii Finlandii w Hämeenlinna
Armata wz. 1878 w Muzeum Artylerii Finlandii w Hämeenlinna
Dane podstawowe
Państwo  Francja
Rodzaj armata
Dane taktyczno-techniczne
Kaliber 120 mm
Długość lufy 3250 mm
Donośność 12 400 m
Prędkość pocz. pocisku 265–613 m/s
Masa 2700 kg w pozycji bojowej
3200 kg w transporcie
Kąt ostrzału od –17° do +30° (w pionie)
Szybkostrzelność 1–2 strz./min

Armata 120 mm mle 1878 De Bange (Canon de 120 mm L modèle 1878) – francuska armata oblężnicza, skonstruowana przez Charlesa De Bange'a, wykorzystywana przez armię francuską w czasie I wojny światowej. Mimo przestarzałej konstrukcji, trafiła na wyposażenie armii innych krajów, w tym Polski, a armia fińska używała tych dział jeszcze w czasie II wojny światowej.

Armata wz. 1878 był jedną z serii dział konstrukcji Charles'a De Bange'a, wykorzystujących uszczelniacz jego pomysłu, umożliwiający użycie silnych ładunków prochowych w dziale z zamkiem śrubowym. Armaty De Bange'a nie posiadały oporopowrotnika i po każdym wystrzale odrzut odtaczał je do tyłu. Konieczność wtoczenia armaty na stanowisko obniżała celność i szybkostrzelność, dlatego też zostały wyparte przez nowocześniejsze działa Schneidera. Po wybuchu I wojny światowej, wysokie straty w artylerii francuskiej i zbyt mała siła niszcząca dział kal. 75 mm zmusiła Francuzów do użycia armat zmagazynowanych jako przestarzałe[1].

Mimo przestarzałej konstrukcji, armaty De Bange wz. 1878 miały swoje zalety: wystrzeliwały osiem rodzajów pocisków (burzące, zapalające, chemiczne, szrapnele) o masie 18–20 kg i dużej sile rażenia, na skuteczny dystans 8–10 km i maksymalny ponad 12 km; były proste w budowie; zamek z uszczelniaczem pozwalał na wykorzystanie ładunków miotających w woreczkach, bez użycia łusek, co oszczędzało deficytowe metale, zwłaszcza miedź[1].

Dla osłabienia odrzutu używano specjalnych platform z wbudowanym oporopowrotnikiem lub nakładek na koła, czyli okoli. Armaty holowano sześciokonnym zaprzęgiem, drugi taki zaprzęg holował jaszcz amunicyjny. Działa te tworzyły dywizjony artylerii ciężkiej będące w dyspozycji każdej armii[1].

Po I wojnie światowej 48 armat wz. 1878 trafiło do Polski wraz z Armią gen. Hallera. Służyły w 1 Pułku Artylerii Ciężkiej, aż do zastąpienia ich przez moździerze wz. 32. W latach 1931–1934 przebudowano je, osadzając lufy na łożach rosyjskich haubic, tworząc armatę wz. 1878/09/31. Innymi użytkownikami dział wz. 1878 były Finlandia (która użyła ich w wojnie kontynuacyjnej), Rumunia i Serbia[2].

Zachowany egzemplarz armaty wz. 1878 znajduje się w Narodowym Muzeum Wojskowym (Muzeul Militar Național) w Bukareszcie. Dwie armaty stoją na terenie Cytadeli Warszawskiej przy Bramie Żoliborskiej[3] przed 1977 rokiem armaty stały przed koszarami w Górze Kalwarii.

Przypisy

  1. a b c Peter Kempf: French 120mm Cannon Model 1878 (ang.). W: Landships [on-line]. [dostęp 2012-04-01].
  2. Redakcja: 120 mm armata wz.1878/09/31 (pol.). W: Dobroni.pl - portal historii ożywionej [on-line]. [dostęp 2013-09-14].
  3. http://www.gorakalwaria.net/news-odnalezione-armaty,1312.html