ARA San Luis (1973)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z ARA San Luis (1974))
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: inne jednostki pływające o tej nazwie.
ARA San Luis (S-32)
Ilustracja
„San Luis” w stoczni w 2004 r.
Klasa okręt podwodny
Typ 209/1200
Projekt IK 68
Historia
Stocznia Howaldtswerke-Deutsche Werft, Kilonia Niemcy
Tandanor, Buenos Aires Argentyna
Położenie stępki 1 października 1970
Wodowanie 3 kwietnia 1973
 Armada de la República Argentina
Wejście do służby 24 maja 1974
Wycofanie ze służby kwiecień 1997
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu

1158 ton
1268 ton
Długość 55,9 m
Szerokość 6,25 m
Zanurzenie 5,5 m
Zanurzenie testowe 250 m
Rodzaj kadłuba jednokadłubowy
Napęd
4 silniki wysokoprężne, 1 silnik elektryczny o mocy 5000 KM, 1 śruba
Prędkość
• na powierzchni
• w zanurzeniu

11,5 węzła
22 węzły
Zasięg 11 300 Mm przy prędkości 4 węzłów na chrapach, 400 Mm przy prędkości 4 węzłów w zanurzeniu
Sensory
sonar aktywny STN Atlas CSU-3, sonar pasywny DUUG-1D
Uzbrojenie
14 torped
Wyrzutnie torpedowe 8 x 533 mm
Wyposażenie
system kierowania ogniem H.S.A. Mk 8, radar nawigacyjny Calypso II, telefon podwodny, 2 peryskopy
Załoga 31

ARA San Luis (S-32)argentyński okręt podwodny z lat 70. XX wieku, jedna z dwóch zakupionych przez Argentynę niemieckich jednostek typu 209/1200. Okręt został zbudowany w stoczni Howaldtswerke-Deutsche Werft w Kilonii, po czym przewieziony w sekcjach do argentyńskiej stoczni Tandanor w Buenos Aires, gdzie zwodowano go 3 kwietnia 1973 roku. Jednostkę przyjęto do służby w Armada de la República Argentina 24 maja 1974 roku. W czasie służby „San Luis” wziął między innymi udział w argentyńsko-brytyjskim konflikcie o Falklandy, w trakcie którego był jednym z dwóch argentyńskich okrętów podwodnych prowadzących operacje podwodne. Mimo przeprowadzenia kilku ataków na brytyjskie okręty podwodne i nawodne, jednostka nie odniosła sukcesu. Bezskuteczne okazały się również brytyjskie kontrataki na argentyńską jednostkę. Okręt wycofano ze służby w kwietniu 1997 roku.

Projekt i budowa[edytuj | edytuj kod]

ARA[a] „San Luis” jest jednym z kilkudziesięciu zbudowanych okrętów niemieckiego eksportowego typu 209, zaprojektowanego w biurze konstrukcyjnym Ingenieurkontor Lübeck[1]. Okręt należy do drugiej serii jednostek (projekt o sygnaturze IK 68), nazwanej na podstawie przybliżonej wyporności 209/1200, przedłużonej o 1,6 metra w stosunku do pierwszych okrętów[2][3].

Jednostka została zamówiona przez rząd Argentyny w 1968 roku[4][5][b] i zbudowana w stoczni Howaldtswerke-Deutsche Werft w Kilonii, po czym przewieziono ją w sekcjach do argentyńskiej stoczni Tandanor w Buenos Aires (numer budowy A 30)[2][6]. Stępkę okrętu położono 1 października 1970 roku, a zwodowany został 3 kwietnia 1973 roku[2][7][c].

Dane taktyczno–techniczne[edytuj | edytuj kod]

„San Luis” był średniej wielkości jednokadłubowym okrętem podwodnym o długości całkowitej 55,9 metra, szerokości 6,25 metra i zanurzeniu 5,5 metra[4][7]. Kadłub miał średnicę 6,25 metra, a wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 11,3 metra[8]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 1158 ton (bez zbiorników balastowych), a w zanurzeniu 1268 ton[2][d]. Okręt napędzany był na powierzchni i w zanurzeniu przez dwustojanowy silnik elektryczny Siemens o mocy 5000 KM (3680 kW) przy 200 obr./min[8][e], zasilany z czterech baterii akumulatorów po 120 ogniw o łącznej pojemności 11 500 Ah[f], ładowanych przez generatory AEG o mocy po 550 KM, poruszane czterema czterosuwowymi, 12-cylindrowymi silnikami wysokoprężnymi MTU 12V 493 TY60 o mocy 600 KM przy 1450 obr./min każdy[7][8]. Jednowałowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 11,5 węzła na powierzchni i 22 węzły w zanurzeniu (na chrapach 12 węzłów)[2][g]. Zasięg wynosił 6000 Mm przy prędkości 8 węzłów na chrapach (lub 11 300 Mm przy prędkości 4 węzłów) i 400 Mm przy prędkości 4 węzłów w zanurzeniu[2]. Ster krzyżowy, umiejscowiony przed pięciołopatową śrubą napędową[9]. Zbiorniki mieściły maksymalnie 85 ton paliwa[2]. Oprócz tego okręt zabierał 4 tony oleju smarowego, 31 ton wody sanitarnej i 19 ton wody pitnej[8]. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 250 metrów, zaś autonomiczność 40 dób[9].

Okręt wyposażony był w osiem dziobowych wyrzutni torped kalibru 533 mm, z łącznym zapasem 14 torped[2][7]. Wyposażenie radioelektroniczne obejmowało radar nawigacyjny Thomson-CSF Calypso II, telefon podwodny UT-Anlage, system kierowania ogniem (przelicznik torpedowy) H.S.A. Mk 8 Mod 24, sonar STN Atlas CSU-3, sonar pasywny DUUG-1D i bierne urządzenie pomiaru odległości Thomson Sintra DUUX-2C[7][2]. Prócz tego okręt posiadał dwa peryskopy, dwie tratwy ratunkowe, kotwicę i pętlę demagnetyzacyjną MES-Anlage[8].

Załoga okrętu składała się z 5 oficerów oraz 26 podoficerów i marynarzy[2].

Służba[edytuj | edytuj kod]

24 maja 1974 roku jednostkę pod nazwą ARA „San Luis” przyjęto do służby w Armada de la República Argentina[2][10]. Okręt otrzymał numer taktyczny S-32[2][10].

Konflikt falklandzki[edytuj | edytuj kod]

W przeciwieństwie do bliźniaczej jednostki „Salta”, „San Luis” wziął aktywny udział w argentyńsko-brytyjskim konflikcie o Falklandy[4][11]. Dowódcą jednostki był w tym czasie kmdr por. (capitán de fragata) Fernando Azcueta[12]. Okręt wyszedł na patrol w drugim tygodniu kwietnia 1982 roku, mając na pokładzie 10 torped SST-4 oraz 14 torped Mark 37[12]. Jego rejonem operacyjnym był obszar na północ od Falklandów, gdzie miał atakować okręty brytyjskie według zasad ustalonych przez obowiązujące go zasady użycia broni (rules of engagement – RoE)[13]. W trakcie tego patrolu okręt przeprowadził trzy ataki torpedowe: dwa z użyciem przeznaczonych do ataku na jednostki nawodne niemieckich torped SST-4 oraz jeden atak przy użyciu amerykańskiej torpedy przeciwpodwodnej Mark 37[13]. Celem pierwszych ataków przeprowadzonych 1 maja 1982 roku były średniej wielkości jednostki brytyjskie wyposażone w helikoptery ZOP: fregata rakietowa typu 22 HMS „Brilliant” oraz fregata typu 12 HMS „Yarmouth”[2]. Oba ataki nie przyniosły powodzenia, a okręty brytyjskie przypuściły trwający 20 godzin kontratak za pomocą bomb głębinowych oraz co najmniej jednej torpedy[2][13]. Drugi atak argentyńskiego okrętu, którego celem był okręt podwodny, został przeprowadzony 8 maja[2]. 12 minut po odpaleniu przeciwpodwodnej torpedy Mk 37, z kierunku celu słyszalny był odgłos eksplozji, jednakże Wielka Brytania nigdy nie potwierdziła straty okrętu podwodnego, toteż przypuszcza się że torpeda mogła eksplodować uderzając w dno[13]. Ostatni atak miał miejsce 10 maja – podobnie jak poprzednie przeprowadzony został bez użycia peryskopu[2]. Jego celami były fregaty rakietowe typu 21: HMS „Arrow” i HMS „Alacrity”, przy czym atak na każdy z okrętów nastąpił przy użyciu jednej torpedy na jeden cel[2]. Podobnie jak poprzednie, także ten atak nie przyniósł sukcesu, mimo że na atakującym okręcie usłyszano niewielką eksplozję z kierunku celu 6 minut po odpaleniu torpedy[2]. Co istotne, po wciągnięciu przez HMS „Arrow” jej holowanej przynęty przeciwtorpedowej okazało się, że urządzenie jest zniszczone[2]. Zostało to uznane za dowód, iż brytyjska pułapka zadziałała i zwiodła układ naprowadzania torpedy SST-4[2]. Atak na drugi okręt brytyjski został przeprowadzony w sytuacji szybko zwiększającej się odległości między „San Luis” a celem, w związku z czym przyczyną jego bezskuteczności było prawdopodobnie wyjście HMS „Alacrity” poza zasięg torpedy[2][13]. 19 maja okręt powrócił do bazy w Puerto Belgrano po 40-dniowym rejsie bojowym, przebywając podczas niego w zanurzeniu przez 864 godziny[14].

Koniec służby[edytuj | edytuj kod]

W 1985 roku jednostkę przeniesiono do rezerwy[2]. W 1992 roku „San Luis” rozpoczął w krajowej stoczni Domecq García w Buenos Aires modernizację, mającą obejmować m.in. wymianę silników, wyposażenia elektronicznego oraz uzbrojenia[2][7]. W styczniu 1997 roku wstrzymano prace i nigdy ich nie ukończono[2]. W kwietniu 1997 roku jednostka została wycofana ze służby i zakonserwowana[7][15]. Skanibalizowany okręt istniał jeszcze w 2011 roku[2].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. ARA – Armada de la Republica Argentina – Marynarka Wojenna Republiki Argentyny.
  2. Ehlers 2013a ↓, s. 72 podaje, że okręt został zamówiony w 1969 roku.
  3. Moore 1975 ↓, s. 27, Moore 1979 ↓, s. 26 i Moore 1981 ↓, s. 25 podają, że okręt został zwodowany 2 maja 1973 roku.
  4. Moore 1975 ↓, s. 27 podaje, że wyporność wynosiła 980/1230 ton; Moore 1979 ↓, s. 26, Moore 1981 ↓, s. 25, Moore 1985 ↓, s. 10, Sharpe 1988 ↓, s. 10 – 1185/1285 ton; Gogin 2018 ↓ i Fontenoy 2007 ↓, s. 330 podają wyporność wynoszącą 1140/1248 ton, zaś Gardiner i Chumbley 1996 ↓, s. 11 i Sharpe 1990 ↓, s. 11 1248/1440 ton.
  5. Fontenoy 2007 ↓, s. 330 podaje, że moc siłowni wynosiła 1500 KM.
  6. Łączna masa akumulatorów wynosi 257 ton[8].
  7. Fontenoy 2007 ↓, s. 330 podaje, że okręt osiągał prędkość 10 węzłów na powierzchni i 17,5 węzła w zanurzeniu; Moore 1975 ↓, s. 27, Moore 1979 ↓, s. 26, Moore 1981 ↓, s. 25, Moore 1985 ↓, s. 10, Sharpe 1988 ↓, s. 10 i Sharpe 1990 ↓, s. 11 podają, że okręt osiągał prędkość 10 węzłów na powierzchni i 22 węzły w zanurzeniu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Fontenoy 2007 ↓, s. 330.
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y Ehlers 2013b ↓, s. 87.
  3. Moore 1975 ↓, s. 27.
  4. a b c Moore 1985 ↓, s. 10.
  5. Sharpe 1990 ↓, s. 11.
  6. Ehlers 2013a ↓, s. 73.
  7. a b c d e f g Gogin 2018 ↓.
  8. a b c d e f Ehlers 2013b ↓, s. 86.
  9. a b Ehlers 2013b ↓, s. 86-87.
  10. a b Gardiner i Chumbley 1996 ↓, s. 11.
  11. Mitrofanov 2002 ↓, s. 61-62.
  12. a b Mitrofanov 2002 ↓, s. 61.
  13. a b c d e Harper 1994 ↓, s. 9-12.
  14. Mitrofanov 2002 ↓, s. 62.
  15. Saunders 2004 ↓, s. 10.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hartmut Ehlers. Niemieckie okręty podwodne po II wojnie światowej. Część VII. „Okręty Wojenne”. Nr 3 (119), 2013. Wydawnictwo Okręty Wojenne, Tarnowskie Góry. ISSN 1231-014X. 
  • Hartmut Ehlers. Niemieckie okręty podwodne po II wojnie światowej. Część VIII. „Okręty Wojenne”. Nr 4 (120), 2013. Wydawnictwo Okręty Wojenne, Tarnowskie Góry. ISSN 1231-014X. 
  • Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.)
  • Robert Gardiner, Stephen Chumbley: Conway’s All The World’s Fighting Ships 1947-1995. Annapolis: Naval Institute Press, 1996. ISBN 1-55750-132-7. (ang.)
  • Ivan Gogin: SALTA submarines (1974) (ang.). Navypedia. [dostęp 2019-01-07].
  • Steven R. Harper: Submarine Operations During Falklands War (ang.). Naval War College, Newport, 17 czerwca 1994. [dostęp 2019-01-07].
  • Aleksandr Mitrofanov. Argentyńskie okręty podwodne w konflikcie falklandzkim. „Okręty Wojenne”. Nr 4 (54), 2002. Wydawnictwo Okręty Wojenne, Tarnowskie Góry. ISSN 1231-014X. 
  • John E. Moore (red.): Jane’s Fighting Ships 1975-76. London: Jane’s Yearbooks, 1975. ISBN 0-531-03251-5. (ang.)
  • John E. Moore (red.): Jane’s Fighting Ships 1979-80. London: Jane’s Publishing Company Ltd, 1979. ISBN 0-531-03913-7. (ang.)
  • John E. Moore (red.): Jane’s Fighting Ships 1981-82. London: Jane’s Information Group Ltd, 1981. ISBN 0-7106-0728-8. (ang.)
  • John E. Moore (red.): Jane’s Fighting Ships 1984-85. London: Jane’s Publishing Company Ltd, 1985. ISBN 0-7106-0795-4. (ang.)
  • Stephen Saunders (red.): Jane’s Fighting Ships 2004-2005. London: Jane’s Information Group Ltd, 2004. ISBN 0-7106-2623-1. (ang.)
  • Richard Sharpe (red.): Jane’s Fighting Ships 1988-89. London: Jane’s Publishing Company Ltd, 1988. ISBN 0-7106-0858-6. (ang.)
  • Richard Sharpe (red.): Jane’s Fighting Ships 1990-91. London: Jane’s Defence Data, 1990. ISBN 0-7106-0904-3. (ang.)