Afera mięsna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Afera mięsnaafera w latach 60. XX wieku związana z nieprawidłowościami w handlu mięsem w Polsce Ludowej. Nieprawidłowości, które odkryła specjalna komisja PZPR, polegały m.in. na kradzieży mięsa, zamianie towaru lepszego na gorszy, fałszowaniu faktur, wręczaniu łapówek osobom zajmującym się dostawą mięsa, którzy w zamian zapewniali większe dostawy. W aferze tej aresztowano około 400 osób, ale główną postacią w procesie był dyrektor Miejskiego Handlu Mięsem Warszawa Praga Stanisław Wawrzecki. Oprócz niego oskarżeni zostali również 4 dyrektorzy uspołecznionego handlu mięsem, właściciel prywatnej masarni i 4 kierownicy sklepów.

Proces i wyrok[edytuj]

Proces który rozpoczął się 20 listopada 1964 przed Sądem Wojewódzkim w Warszawie odbywał się nie w trybie przewidzianym przez Kodeks postępowania karnego z 1928[1], lecz w trybie doraźnym, przewidzianym dekretem PKWN z 1945[2], co było rażącym naruszeniem prawa, w tym prawa do obrony, i stanowiło jedną z przyczyn uchylenia wyroku w 2004. Uniemożliwiało to poddanie wyroku procedurze odwoławczej, a także poszerzało katalog możliwych do orzeczenia kar do kary śmierci włącznie. Obrońcy oskarżonych wnosili o zmianę trybu postępowania, lecz wniosek nie został uwzględniony przez prezesa Sądu Wojewódzkiego w Warszawie.

Skład orzekający Sądu Wojewódzkiego: Roman Kryże (przewodniczący składu sędziowskiego, sędzia Sądu Najwyższego delegowany do sprawy), Kazimierz Gerczak i Faustyn Wołek.

Oskarżyciele: Alfred Policha i Eugeniusz Wojnar.

Obrońcy: Krzysztof Łada-Bieńkowski (obrońca Stanisława Wawrzeckiego), Stanisław Dryjski, Andrzej Mirski, Zofia Wajdowa i Jacek Wasilewski.

Oskarżyciele wnieśli o trzy kary śmierci. Sąd Wojewódzki dla miasta Warszawy orzekł w wyroku wydanym 2 lutego 1965 jedną – wobec Stanisława Wawrzeckiego – która została wykonana 19 marca 1965 przez powieszenie w więzieniu na ulicy Rakowieckiej 37 w Warszawie (zobacz Sądzi Kryże – będą krzyże i mord sądowy). Czterech innych dyrektorów skazano na karę dożywotniego pozbawienia wolności, a pozostali podsądni zostali skazani na kary od 9 do 12 lat pozbawienia wolności. Orzeczono też przepadek mienia i wysokie grzywny.

Rewizja wyroku[edytuj]

27 lipca 2004 Sąd Najwyższy uchylił wyroki w aferze mięsnej uzasadniając, że zapadły one z rażącym naruszeniem prawa. W ustnym uzasadnieniu wyroku pięcioosobowego składu sędzia Stanisław Zabłocki podkreślił, że wyrok nie może służyć pełnej rehabilitacji skazanych. To bardziej rehabilitacja wymiaru sprawiedliwości, który przed 40 laty nie zapewnił im rzetelnego i sprawiedliwego procesu – powiedział sędzia[3].

Filmy dokumentalne, spektakle[edytuj]

  • Paragraf 148. Kara śmierci – Mięso
  • Śmierć w majestacie prawa
  • Afera mięsna, spektakl telewizyjny autorstwa Roberta Mellera i Janusza Dymka, reżyseria Janusz Dymek (2007)[4]

Przypisy

  1. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 19 marca 1928 r. (Dziennik Ustaw numer 33 pozycja 313)
  2. Dekret z dnia 16 listopada 1945 r. o postępowaniu doraźnym (Dziennik Ustaw 1945 numer 53 pozycja 301)
  3. Baza orzeczeń Sądu Najwyższego – sygnatura akt II KK 332/03. 2004-07-27. [dostęp 2014-07-13].
  4. Afera mięsna (pol.). tvp.pl. [dostęp 2017-10-20].

Źródło[edytuj]