Aleksandr Kaleri

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleksander Jurjewicz Kaleri
Александр Юрьевич Калери
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 13 maja 1956
Jurmała
Narodowość Rosyjska
Funkcja inżynier pokładowy

dowódca

Łączny czas misji kosmicznych 769 dni 6 godzin 35 minut 1 sekunda
Odznaczenia
Bohater Federacji Rosyjskiej
Order „Za Zasługi dla Ojczyzny” II klasy Order „Za Zasługi dla Ojczyzny” III klasy Order Przyjaźni Medal Za Lot Kosmiczny Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)

Aleksandr Jurjewicz Kaleri, ros. Александр Юрьевич Калери; ur. 13 maja 1956 w Jurmale (obecnie Łotwa) – rosyjski inżynier, kosmonauta.

Wykształcenie oraz praca zawodowa[edytuj | edytuj kod]

Kariera astronauty[edytuj | edytuj kod]

  • 1984 – 15 lutego został członkiem oddziału kosmonautów NPO Energia.
  • 1986 – w październiku w Centrum Wyszkolenia Kosmonautów im. J. Gagarina zakończył szkolenie podstawowe.
  • 1987-1992 – uczestniczył w przygotowaniach do długotrwałego lotu na stację kosmiczną Mir. 21 grudnia 1987 razem z Aleksandrem Wołkowem oraz Aleksandrem Szczukinem był w załodze rezerwowej podczas startu misji Sojuza TM-4. Później przez krótki czas szkolił się w załogach przygotowywanych do lotów Sojuz TM-7 (1988) i Sojuz TM-11 (1990). W maju 1991, również z Aleksandrem Wołkowem oraz Timothym Mace z Wielkiej Brytanii był inżynierem pokładowym w załodze dublerów podczas startu Sojuza TM-12.
  • 1992 – 17 marca wystartował do swojego pierwszego lotu w kosmos na pokładzie statku Sojuz TM-14. Misją dowodził Aleksandr Wiktorienko, a funkcję kosmonauty badacza pełnił niemiecki astronauta Klaus-Dietrich Flade. Rosyjscy kosmonauci po dotarciu do stacji Mir pozostali na niej jako 11. stała załoga. Obaj powrócili na Ziemię po 145 dniach pobytu w przestrzeni kosmicznej – 10 sierpnia.
  • 1995-1996 – wspólnie z Walerijem Korzunem oraz francuskim astronautą Léopoldem Eyhartsem przygotowywał się w załodze rezerwowej do wyprawy Sojuza TM-24. Na 5 dni przed startem dowódca załogi podstawowej Giennadij Manakow zachorował. Podjęto wówczas decyzję o przesunięciu Korzuna oraz Kaleriego do głównej załogi. Misja rozpoczęła się 17 sierpnia 1996 a zakończyła się 2 marca 1997 po ponad 196 dniach lotu. Kosmonauci byli 22. stałą załogą Mira.
  • 1997-1998 – przeszedł szkolenie jako inżynier pokładowy rezerwowej załogi Sojuza TM-28. Razem z nim w załodze tej znaleźli się Siergiej Zalotin i Oleg Kotow.
  • 2000 – 4 kwietnia razem z Siergiejem Zalotinem wystartował na pokładzie Sojuza TM-30. Przez ponad 72 dni, do 16 czerwca, obaj pracowali na Mirze jako 28. stała załoga.
  • 2001-2004 – od stycznia 2001 przygotowywał się do długotrwałego lotu na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Otrzymał przydział do załogi rezerwowej Ekspedycji 5 i podstawowej Ekspedycji 7. Po katastrofie promu Columbia rozformowano szkolone załogi, ponieważ zaszła potrzeba ograniczenia liczebności stałych załóg do jedynie dwóch astronautów. W nowym harmonogramie Kaleri znalazł się razem z Michaelem Foale w załodze dublerów Ekspedycji 7 i w załodze podstawowej Ekspedycji 8. Na pokładzie Sojuza TMA-3 astronauci wystartowali w kierunku ISS 18 października 2003. Ich lot trwał ponad 194 dni. Zakończył się 30 kwietnia 2004 lądowaniem na terenie Kazachstanu.
  • 2005-2006 – kontynuował treningi do kolejnego lotu (Ekspedycje 15-17) na ISS, ale ostatecznie nie przydzielono go do konkretnej misji. 30 października zachowując uprawnienia aktywnego kosmonauty został zastępcą naczelnika oddziału kosmonautów RKK Energia.
  • 2007-2009 – w sierpniu 2007 powierzono mu kolejną misję. Początkowo miał być to udział w Ekspedycji 23[1][potrzebny przypis]. Na stację kosmiczną miał się udać na pokładzie testowanego po raz pierwszy w kosmosie zmodyfikowanego statku Sojuz TMA. Z powodu opóźnień start nowego statku przełożono i ostatecznie załogę Kaleri, Skripoczka i S. Kelly przesunięto do podstawowego składu Ekspedycji 25/26.
  • 2010 – 7 października (czas UTC) udał się w kosmos po raz piąty jako dowódca statku Sojuz TMA-01M. Na Ziemię powrócił 16 marca 2011.

Nagrody i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Wykaz lotów[edytuj | edytuj kod]

Loty kosmiczne, w których uczestniczył Aleksandr J. Kaleri
Data startu Statek kosmiczny Data lądowania Statek kosmiczny Funkcja Czas trwania
1
17 marca 1992
Sojuz TM-14
10 sierpnia 1992
Sojuz TM-14
inżynier pokładowy
145 dni 14 godzin 10 minut i 33 sekundy[2]
2
17 sierpnia 1996
Sojuz TM-24
2 marca 1997
Sojuz TM-24
inżynier pokładowy
196 dni 17 godzin 26 minut i 13 sekund[2]
3
4 kwietnia 2000
Sojuz TM-30
16 sierpnia 2000
Sojuz TM-30
inżynier pokładowy
72 dni 19 godziny 42 minuty i 16 sekund[2]
4
18 października 2003
Sojuz TMA-3
30 kwietnia 2004
Sojuz TMA-3
dowódca
194 dni 18 godzin 33 minuty i 43 sekundy[3]
5
7 października 2010
Sojuz TMA-01M
16 marca 2011
Sojuz TMA-01M
dowódca Sojuza TMA-01M,
inżynier pokładowy Ekspedycji 25/26 na ISS.
159 dni 8 godzin 43 minuty 10 sekund[4]
Łączny czas spędzony w kosmosie – 769 dni 6 godzin 35 minut 1 sekunda[4]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. [1] Harmonogram lotów do MKS opublikowany przez Roskosmos 21 września 2008.
  2. a b c RKK Energia: Biogram A. Kaleri na stronie RKK Energia (ros.). [dostęp 2010-10-08].
  3. RKK Energia: Podstawowe informacje o Ekspedycji 8 (ros.). [dostęp 2010-10-08].
  4. a b Aleksandr Jurjewicz Kaleri (pol.). Loty kosmiczne. [dostęp 2013-08-26].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]