Aleksandr Kaleri

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Aleksandr Jurjewicz Kaleri

Aleksandr Jurjewicz Kaleri, ros. Александр Юрьевич Калери; ur. 13 maja 1956 w Jurmali (obecnie Łotwa) – inżynier, rosyjski kosmonauta.

Wykształcenie oraz praca zawodowa[edytuj | edytuj kod]

  • 1979 – został absolwentem Moskiewskiego Instytutu Fizyczno-Technicznego (specjalność dynamika lotu). Po studiach rozpoczął pracę jako inżynier w głównym biurze konstrukcyjnym NPO Energia. Uczestniczył m.in. w pracach nad stacją orbitalną Mir.
  • 1983 – na tej samej uczelni ukończył studia podyplomowe (mechanika płynów, gazu i plazmy).

Kariera astronauty[edytuj | edytuj kod]

  • 1984 – 15 lutego został członkiem oddziału kosmonautów NPO Energia.
  • 1986 – w październiku w Centrum Przygotowań Kosmonautów im. J. A. Gagarina zakończył szkolenie podstawowe.
  • 1987-1992 – uczestniczył w przygotowaniach do długotrwałego lotu na stację orbitalną Mir. 21 grudnia 1987 razem z Aleksandrem Wołkowem oraz Aleksandrem Szczukinem był w załodze rezerwowej podczas startu misji Sojuza TM-4. Później przez krótki czas szkolił się w załogach przygotowywanych do lotów Sojuz TM-7 (1988) i Sojuz TM-11 (1990). W maju 1991, również z Aleksandrem Wołkowem oraz Timothym Mace z Wielkiej Brytanii był inżynierem pokładowym w załodze dublerów podczas startu Sojuza TM-12.
  • 1992 – 17 marca wystartował do swojego pierwszego lotu w kosmos na pokładzie statku Sojuz TM-14. Misją dowodził Aleksandr Wiktorenko, a funkcję kosmonauty badacza pełnił niemiecki astronauta Klaus-Dietrich Flade. Rosyjscy kosmonauci po dotarciu do stacji Mir pozostali na niej jako 11 stała załoga. Obaj powrócili na Ziemię po 145 dniach pobytu w przestrzeni kosmicznej – 10 sierpnia.
  • 1995-1996 – wspólnie z Walerijem Korzunem oraz francuskim astronautą Léopoldem Eyhartsem przygotowywał się w załodze rezerwowej do wyprawy Sojuza TM-24. Na 5 dni przed startem dowódca załogi podstawowej Giennadij Manakow zachorował. Podjęto wówczas decyzję o przesunięciu Korzuna oraz Kaleriego do głównej załogi. Misja rozpoczęła się 17 sierpnia 1996 a zakończyła się 2 marca 1997 po ponad 196 dniach lotu. Kosmonauci byli 22 stałą załogą Mira.
  • 1997-1998 – przeszedł szkolenie jako inżynier pokładowy rezerwowej załogi Sojuza TM-28. Razem z nim w załodze tej znaleźli się Siergiej Zalotin i Oleg Kotow.
  • 2000 – 4 kwietnia razem z Siergiejem Zalotinem wystartował na pokładzie Sojuza TM-30. Przez ponad 72 dni, do 16 czerwca, obaj pracowali na Mirze jako 28 stała załoga.
  • 2001-2004 – od stycznia 2001 przygotowywał się do długotrwałego lotu na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Otrzymał przydział do załogi rezerwowej Ekspedycji 5 i podstawowej Ekspedycji 7. Po katastrofie promu Columbia rozformowano szkolone załogi, ponieważ zaszła potrzeba ograniczenia liczebności stałych załóg do jedynie 2 astronautów. W nowym harmonogramie Kaleri znalazł się razem z Michaelem Foale w załodze dublerów Ekspedycji 7 i w załodze podstawowej Ekspedycji 8. Na pokładzie Sojuza TMA-3 astronauci wystartowali w kierunku ISS 18 października 2003. Ich lot trwał ponad 194 dni. Zakończył się 30 kwietnia 2004 lądowaniem na terenie Kazachstanu.
  • 2005-2006 – kontynuował treningi do kolejnego lotu (Ekspedycje 15-17) na ISS, ale ostatecznie nie przydzielono go do konkretnej misji. 30 października zachowując uprawnienia aktywnego kosmonauty został zastępcą naczelnika oddziału kosmonautów RKK Energia.
  • 2007-2009 – w sierpniu 2007 powierzono mu kolejną misję. Początkowo miał być to udział w Ekspedycji 23[1]. Na na stację kosmiczną miał się udać na pokładzie testowanego po raz pierwszy w kosmosie zmodyfikowanego statku Sojuz TMA. Z powodu opóźnień start nowego statku przełożono i ostatecznie załogę Kaleri, Skripoczka i S. Kelly przesunięto do podstawowego składu Ekspedycji 25/26.
  • 2010 – 7 października (czas UTC) udał się w kosmos po raz piąty jako dowódca statku Sojuz TMA-01M.

Nagrody i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Wykaz lotów[edytuj | edytuj kod]

Loty kosmiczne, w których uczestniczył Aleksandr J. Kaleri
Data startu Statek kosmiczny Data lądowania Statek kosmiczny Funkcja Czas trwania
1
17 marca 1992
Sojuz TM-14
10 sierpnia 1992
Sojuz TM-14
inżynier pokładowy
145 dni 14 godzin 10 minut i 33 sekundy[2]
2
17 sierpnia 1996
Sojuz TM-24
2 marca 1997
Sojuz TM-24
inżynier pokładowy
196 dni 17 godzin 26 minut i 13 sekund[2]
3
4 kwietnia 2000
Sojuz TM-30
16 sierpnia 2000
Sojuz TM-30
inżynier pokładowy
72 dni 19 godziny 42 minuty i 16 sekund[2]
4
18 października 2003
Sojuz TMA-3
30 kwietnia 2004
Sojuz TMA-3
dowódca
194 dni 18 godzin 33 minuty i 43 sekundy[3]
5
7 października 2010
Sojuz TMA-01M
16 marca 2011
Sojuz TMA-01M
dowódca Sojuza TMA-01M,
inżynier pokładowy Ekspedycji 25/26 na ISS.
159 dni 8 godzin 43 minuty 10 sekund[4]
Łączny czas spędzony w kosmosie – 769 dni 6 godzin 35 minut 1 sekunda[4]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. [1] Harmonogram lotów do MKS opublikowany przez Roskosmos 21 września 2008.
  2. 2,0 2,1 2,2 RKK Energia: Biogram A. Kaleri na stronie RKK Energia (ros.). [dostęp 2010-10-08].
  3. RKK Energia: Podstawowe informacje o Ekspedycji 8 (ros.). [dostęp 2010-10-08].
  4. 4,0 4,1 Aleksandr Jurjewicz Kaleri (pol.). Loty kosmiczne. [dostęp 2013-08-26].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons