Andrzej Bohomolec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Andrzej Bohomolec
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 22 listopada 1900
Rozentów
Data i miejsce śmierci 12 grudnia 1988
Edmonton
Narodowość  Polska
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941) Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Order Gwiazdy Czarnej Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Kawaler Orderu Korony Rumunii Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny (Francja) Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny (Belgia) Medal Zwycięstwa

Andrzej Bohomolec (ur. 22 listopada 1900 w Rozentowie, zm. 12 grudnia 1988 w Edmonton) – polski kawalerzysta i żeglarz, pierwszy Polak, który przepłynął Ocean Atlantycki na jachcie żaglowym, pisarz[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie ziemiańskiej Filipa Bohomolca i Charlotte Sienkiewicz w Rozentowie, który znajduje się dzisiaj w granicach Łotwy. Jego rodzina, według legendy rodzinnej, wywodziła się w prostej linii z dawnych kniaziów mińskich. Od lipca 1918 w Armii Hallera, w latach 1918–1921 brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Od 1 kwietnia 1937 był zatrudniony w Ministerstwie Spraw Zagranicznych[2]. W 1938 był radcą Referatu Sowieckiego w Wydziale Wschodnim (P.III) MSZ[3]. W 1939 pracował jako chargé d’affaires w Szanghaju. W 1940 przyłączył się ochotniczo do Polskich Sił Zbrojnych we Francji. Po klęsce Francji został ewakuowany do Wielkiej Brytanii. Brał udział w kampanii libijskiej (Tobruk), gdzie został ciężko ranny. Po wyzdrowieniu, w październiku 1943 został przydzielony do 1 Samodzielnej Kompanii Komandosów, będącej na stanie osobowym 2 Batalionu Strzelców „Kratkowanych Lwiątek”, gdzie pełnił funkcję oficera łącznikowego i brał udział w walkach we Włoszech (m.in. Sangro, Garigliano i Pescopennataro, gdzie pełnił rolę dowódcy odcinka Capracotta). Tuż po wyzwoleniu Paryża został odesłany do Polskiej Misji Wojskowej na stanowisko szefa sztabu. Służbę zakończył w stopniu majora, a za swoje czyny został odznaczony Krzyżem Virtuti Militari.

Po demobilizacji, jak zdecydowana większość żołnierzy z PSZ na Zachodzie, nie wrócił do kraju, lecz wyemigrował do Kanady. Osiadł na południu prowincji Alberta (Kevisville), gdzie jako ranczer („Arrowhead Ranch”) zajął się hodowlą byków. Po pewnym czasie sprzedał swoją posiadłość i kupił, wraz z żoną Andre, nowe duże ranczo, położone w jednym z najpiękniejszych zakątków Gór Skalistych (Crows Nest Pass, koło miasteczka Coleman), istniejące do dzisiaj i zajmujące się hodowlą koni rasowych, organizowaniem imprez i wczasów w siodle, znane pod nazwą „Bohomolec Ranch”. W uznaniu jego zasług wojennych, Królowa Elżbieta II nadała mu (17 października 1960) tytuł honorowego pułkownika (Honorary Lieutenant Colonel) słynnego 19th Alberta Dragoons RCAC.

Wyprawa[edytuj | edytuj kod]

5 czerwca 1933 na jachcie Dal, wraz z dwoma towarzyszami, rozpoczął rejs z Gdyni do Chicago. Rejs zaplanowany w bezpiecznej – jak się wydawało – trasie pasatowej. Pomimo tej ostrożności, jacht, wraz z załogą, dostał się w oko cyklonu. Pomimo niebezpieczeństw 11 czerwca 1934 załoga dotarła do Nowego Jorku, by kontynuować rejs kanałami i przez Wielkie Jeziora, do Chicago.

Dal jako eksponat w Centrum Konserwacji Wraków Statków

Jacht Dal był 8,5-metrowym slupem o szerokości 2,15 m, zanurzeniu 1,3 m i powierzchni żagli 45m². W sierpniu 1980, po 47 latach jacht „Dal” powrócił do Polski i został umieszczony na zewnątrz Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku. Później został przewieziony do magazynów CMM w Tczewie. Andrzej Bohomolec nie był obecny podczas powrotu Dali do Polski, ale chcąc symbolicznie zaznaczyć swą obecność, ufundował z tej okazji Kaplicę Ludzi Morza (w kościele Mariackim w Gdańsku), gdzie na płaskorzeźbie, na fali morskiej widoczna jest sylwetka jachtu „Dal” oraz napis: „Matce Bożej, patronce dalekich mórz i oceanów, kaplicę tę ufundował – żeglarz Andrzej Bohomolec”.

Od 2016 Dal jest wystawiona w Centrum Konserwacji Wraków Statków w Tczewie (oddział Narodowego Muzeum Morskiego)[4].

Uczestnicy wyprawy: kapitan jachtu – por. ułanów Andrzej Bohomolec, załoga – por. ułanów Jan Witkowski, por. mar. handl. Jerzy Świechowski.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Andrzej Bohomolec: Wyprawa jachtu Dal (pol.). [dostęp 4.01.2009].
  2. a b c d e f g Rocznik SZRP 1938 ↓, s. 171.
  3. Rocznik SZRP 1938 ↓, s. 29, 171.
  4. Centrum Konserwacji Wraków Statków. Narodowe Muzeum Morskie. [dostęp 2016-08-23].
  5. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 57).
  6. Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 12, s. 121, 11 listopada 1935. 
  7. a b Decyzja Naczelnika Państwa z 28 marca 1922 r. L. 6245/22 G. M. I. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 11, s. 343).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]