Archiwum Państwowe w Bydgoszczy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Archiwum Państwowe w Bydgoszczy
Ilustracja
Budynek Archiwum Państwowego w Bydgoszczy
Państwo  Polska
Miejscowość Bydgoszcz
Adres Dworcowa 65
Styl architektoniczny eklektyzm
Ukończenie budowy 1871
Odbudowano 1953-1956
Pierwszy właściciel Theodor i Adolf Wulff
Obecny właściciel Archiwum Państwowe
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
Archiwum Państwowe w Bydgoszczy
Archiwum Państwowe w Bydgoszczy
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Archiwum Państwowe w Bydgoszczy
Archiwum Państwowe w Bydgoszczy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Archiwum Państwowe w Bydgoszczy
Archiwum Państwowe w Bydgoszczy
53,131043°N 17,995404°E/53,131043 17,995404
Strona internetowa

Archiwum Państwowe w Bydgoszczy – jedno z kilkudziesięciu polskich archiwów państwowych, właściwe terytorialnie dla powiatów województwa kujawsko-pomorskiego należących wcześniej do województwa bydgoskiego, z siedzibą przy ulicy Dworcowej 65 w Bydgoszczy.

Historia archiwum[edytuj | edytuj kod]

Na początku 1906, w związku z likwidacją pruskiej Komisji Generalnej dla Prowincji Poznańskiej i Prus Zachodnich w Bydgoszczy (instytucji powołanej do przeprowadzenia reformy rolnej w pruskich prowincjach Prusy Wschodnie, Prusy Zachodnie i Prowincji Poznańskiej), utworzono archiwum przechowujące akta tej instytucji. W latach 1920-1923 podlegało ono Urzędowi Ziemskiemu w Poznaniu, a od 1924 stało się oddziałem Archiwum Państwowego w Poznaniu. W 1938 r., w związku z włączeniem Bydgoszczy do województwa pomorskiego, bydgoskie archiwum objęło swoją jurysdykcją całe województwo.

W 1939 r. okupacyjne władze niemieckie przekształciły placówkę w oddział Archiwum Rzeszy w Gdańsku, właściwy terytorialnie dla obszaru rejencji bydgoskiej. W tym czasie do zasobu archiwalnego trafiły akta z przedwojennych polskich urzędów: Urzędu Wojewódzkiego Pomorskiego, Kuratorium Okręgu Szkolnego Pomorskiego oraz Komendy Wojewódzkiej Policji Państwowej.

W latach 1945-1947 archiwum ponownie podporządkowano archiwum w Poznaniu, a od 1947 stało się samodzielnym Archiwum Państwowym właściwym dla województwa pomorskiego, a od 1950 - dla województwa bydgoskiego.

Zasoby archiwum[edytuj | edytuj kod]

Aktualnie zasób archiwalny bydgoskiego archiwum liczy sobie ponad 10 km akt i obejmuje m. in. akta:

  • Deputacji Kamery Wojenno-Domenalnej w Bydgoszczy (1772-1806)
  • Departamentu Bydgoskiego (1808-1815)
  • Rejencji w Bydgoszczy (1815-1919, 1939-1945) i Inowrocławiu (1939-1945)
  • Urzędu Wojewódzkiego Pomorskiego w Toruniu (1920-1939) i Bydgoszczy (1945-1950)
  • Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy (1950-1973)
  • administracji państwowej i samorządowej powiatów Bydgoszcz (1809-1975), Chojnice (1772, 1816-1975), Sępólno (1920-1975), Szubin (1880-1975), Świecie (1777, 1808-1975), Tuchola (1773,1873-1975) i Wyrzysk (1837-1975)
  • miast północnej części dawnego woj. bydgoskiego, w tym Bydgoszczy, Chojnic, Czerska, Fordonu, Łobżenicy, Miasteczka, Wyrzyska i Wysokiej.

Najstarszy z przechowywanych dokumentów datowany jest na 18 czerwca 1179 r. i dotyczy przejęcia przez papieża Aleksandra III opieki nad klasztorem benedyktynów w Mogilnie. Spośród zbiorów kartograficznych (blisko 11 tysięcy jednostek) najstarszy jest plan Bydgoszczy z 1774 r. autorstwa Juliusa Gretha.

Siedziba archiwum[edytuj | edytuj kod]

Archiwum państwowe mieści się w eklektycznym budynku wzniesionym jako budynek administracyjno-mieszkalny stoczni Theodora i Adolfa Wulffów. Po upadku tej firmy był on siedzibą Komisji Generalnej dla Prowincji Poznańskiej i Prus Zachodnich w Bydgoszczy, a po jej likwidacji, od 1906 był użytkowany jako archiwum akt. Na fasadzie tablica pamiątkowa ku czci archiwisty Zygmunta Malewskiego (1875-1937).

Część zbiorów znajduje się w budynku przy ul. Wiślanej 27.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]