Archiwum Państwowe w Szczecinie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Archiwum Państwowe w Szczecinie
Data założenia 1945
Dyrektor prof Krzysztof Kowalczyk
Typ dokumentów w zbiorze
Lokalizacja Szczecin
Adres ul. św. Wojciecha 13
Oddziały Stargard
Międzyzdroje
Ekspozytura Strzmiele
Oficjalna strona archiwum
Położenie na mapie Szczecina
Mapa lokalizacyjna Szczecina
Archiwum Państwowe w Szczecinie
Archiwum Państwowe w Szczecinie
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Archiwum Państwowe w Szczecinie
Archiwum Państwowe w Szczecinie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Archiwum Państwowe w Szczecinie
Archiwum Państwowe w Szczecinie
Ziemia53°25′48,9″N 14°32′58,2″E/53,430250 14,549500

Archiwum Państwowe w Szczecinie utworzone zostało 1 sierpnia 1945 r. Archiwum posiada dwa oddziały zamiejscowe w Stargardzie i Międzyzdrojach, ekspozyturę w Strzmielach oraz magazyn w Dobrej. Zasięgiem działania obejmuje teren dawnego województwa szczecińskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Archiwum Państwowe w Szczecinie ma długą i ciekawą historię. Początki tej ważnej humanistycznej instytucji wiążą się z dziejami Księstwa Pomorskiego, które uformowało się w początkach XII w., a rozpadło w połowie w XVII w. Historyczne archiwum istniało także na Pomorzu w okresie panowania szwedzkiego i brandenburskiego. Stało się profesjonalną placówką w okresie pruskim (początki XVIII w. do 1945 r.), dziedzicząc wcześniejsze zbiory.

Archiwum w Szczecinie formalnie utworzono w 1831 roku, z siedzibą w byłym zamku książęcym (współcześnie Zamek Książąt Pomorskich). Do zasobu przejęto wówczas akta rejencji, sądów, różnych fundacji i archiwalia kościelne.

W 1900 roku pruskie władze centralne sfinansowały budowę nowego gmachu, w którym do dzisiaj archiwum ma swoją siedzibę. Własna siedziba umożliwiła archiwistom szczecińskim prowadzenie w szerszym zakresie niż dotychczas prac archiwalnych. Zaowocowało to m.in. przejęciem dużej ilości akt historycznych z terenu Pomorza.

Następstwem drugiej wojny światowej było znaczne rozproszenie zasobu. W 1942 roku w obawie przed skutkami nalotów bombowych, rozpoczęto ewakuację archiwaliów do wybranych miejscowości na terenie Pomorza. W konsekwencji z magazynów archiwalnych wywieziono ok. 80% zasobu.

Polska służba archiwalna rozpoczęła oficjalną działalność w Szczecinie 1 sierpnia 1945 roku. Pierwszym polskim kierownikiem został Bolesław Tuhan-Taurogiński, przedwojenny archiwista, opiekun zbioru Radziwiłłów, który podjął trud gromadzenia rozproszonego zasobu. Rozpoczął się proces zbierania rozproszonego zasobu i tworzenia dwóch jakby nowych, historycznych archiwów w oparciu o dawne zbiory szczecińskiego Staatsarchiv.

W końcu 1950 r. w magazynach archiwalnych zgromadzono dokumentację władz i urzędów państwowych, akta miejskie, kościelne, a także różnych instytucji i stowarzyszeń. Część zasobu nie powróciła jednak do magazynów archiwalnych, została zniszczona lub zaginęła w nieznanych okolicznościach (np. Archiwum Miasta Szczecina), niektóre zaś historyczne dokumenty znalazły się w zbiorach Landesarchiv w Greifswaldzie. W 1950 roku archiwum przejęło pierwsze akta polskie[1].

Dyrektorzy[1][2]
1901-1913 Karl Walter Friedenburg.
1913-1923 Herman Hoegeweg.
1923-1930 Karl Otto Grotenfeld.
1930-1935 Erich Randt.
1935-1945 Adolf Diestelkamp.
1945-1950 Bolesław Tuhan-Taurogiński.
1950-1951 Tadeusz Kupczyński.
2007-2017 Jan Macholak.
2017- nadal Krzysztof Kowalczyk.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Historia, Archiwum Państwowe w Szczecinie [dostęp 2017-03-08].
  2. Pracownicy Archiwum Państwowego w Szczecinie: 45 lat pracy dyr. Jana Macholaka w Archiwach Państwowych. Archiwum Państwowe w Szczecinie. [dostęp 2017-06-04].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]