Archiwum Państwowe w Szczecinie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Archiwum Państwowe w Szczecinie
Data założenia 1945
Dyrektor prof Krzysztof Kowalczyk
Państwo  Polska
Miejscowość Szczecin
Adres ul. św. Wojciecha 13
Oddziały Stargard
Międzyzdroje
Ekspozytura Strzmiele
Położenie na mapie Szczecina
Mapa lokalizacyjna Szczecina
Archiwum Państwowe w Szczecinie
Archiwum Państwowe w Szczecinie
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Archiwum Państwowe w Szczecinie
Archiwum Państwowe w Szczecinie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Archiwum Państwowe w Szczecinie
Archiwum Państwowe w Szczecinie
Ziemia53°25′48,9″N 14°32′58,2″E/53,430250 14,549500
Oficjalna strona archiwum

Archiwum Państwowe w Szczecinie utworzone zostało 1 sierpnia 1945 r. Archiwum posiada dwa oddziały zamiejscowe w Stargardzie i Międzyzdrojach, ekspozyturę w Strzmielach oraz magazyn w Dobrej. Zasięgiem działania obejmuje teren dawnego województwa szczecińskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki Archiwum Państwowego w Szczecinie wiążą się z dziejami Księstwa Pomorskiego, które uformowało się w początkach XII w., a rozpadło w połowie w XVII w. Historyczne archiwum istniało także na Pomorzu w okresie panowania szwedzkiego i brandenburskiego. Stało się profesjonalną placówką w okresie pruskim (początki XVIII w. do 1945 r.), dziedzicząc wcześniejsze zbiory.

Archiwum w Szczecinie formalnie utworzono w 1831 roku, z siedzibą w byłym zamku książęcym (Zamek Książąt Pomorskich). Do zasobu przejęto wówczas akta rejencji, sądów, różnych fundacji i archiwalia kościelne.

W 1900 roku pruskie władze centralne sfinansowały budowę nowego gmachu, w którym do dzisiaj archiwum ma swoją siedzibę. Własna siedziba umożliwiła archiwistom szczecińskim prowadzenie w szerszym zakresie niż dotychczas prac archiwalnych. Zaowocowało to m.in. przejęciem dużej ilości akt historycznych z terenu Pomorza.

Następstwem drugiej wojny światowej było znaczne rozproszenie zasobu. W 1942 roku w obawie przed skutkami nalotów bombowych, rozpoczęto ewakuację archiwaliów do wybranych miejscowości na terenie Pomorza. W konsekwencji z magazynów archiwalnych wywieziono ok. 80% zasobu.

Polska służba archiwalna rozpoczęła oficjalną działalność w Szczecinie 1 sierpnia 1945 roku. Pierwszym polskim kierownikiem został Bolesław Tuhan-Taurogiński, przedwojenny archiwista, opiekun zbioru Radziwiłłów, który podjął trud gromadzenia rozproszonego zasobu. Rozpoczął się proces tworzenia archiwów w oparciu o dawne zbiory szczecińskiego Staatsarchiv.

W końcu 1950 r. w magazynach archiwalnych zgromadzono dokumentację władz i urzędów państwowych, akta miejskie, kościelne, a także różnych instytucji i stowarzyszeń. Część zasobu nie powróciła jednak do magazynów archiwalnych, została zniszczona lub zaginęła w nieznanych okolicznościach (np. Archiwum Miasta Szczecina), niektóre zaś historyczne dokumenty znalazły się w zbiorach Landesarchiv w Greifswaldzie. W 1950 roku archiwum przejęło pierwsze akta polskie[1].

Dyrektorzy[1][2]
1901-1913 Karl Walter Friedenburg.
1913-1923 Herman Hoegeweg.
1923-1930 Karl Otto Grotenfeld.
1930-1935 Erich Randt.
1935-1945 Adolf Diestelkamp.
1945-1950 Bolesław Tuhan-Taurogiński.
1950-1951 Tadeusz Kupczyński.
2007-2017 Jan Macholak.
2017- nadal Krzysztof Kowalczyk.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Historia, Archiwum Państwowe w Szczecinie [dostęp 2017-03-08].
  2. Pracownicy Archiwum Państwowego w Szczecinie: 45 lat pracy dyr. Jana Macholaka w Archiwach Państwowych. Archiwum Państwowe w Szczecinie. [dostęp 2017-06-04].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]