Ulica Dworcowa w Bydgoszczy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
POL Bydgoszcz flag.svg Bydgoszcz
ulica
Dworcowa
Śródmieście
Długość: 1,24 km
Ul. Dworcowa na styku z ul. Marcinkowskiego i Sienkiewicza
Ul. Dworcowa na styku z ul. Marcinkowskiego i Sienkiewicza
Mapa
mapa
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg światła ul. Zygmunta Augusta
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Unii Lubelskiej
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Jana III Sobieskiego
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła ul. Królowej Jadwigi, ul. Aleksandra Fredry →
Ikona ulica z lewej.svg ul. Jana i Jędrzeja Śniadeckich
Ikona ulica z lewej.svg ul. Jana Matejki
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ← ul. Karola Marcinkowskiego, ul. Henryka Sienkiewicza →
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Emila Warmińskiego
Ikona ulica koniec T.svg ul. Gdańska
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
ulica Dworcowa
ulica Dworcowa
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
ulica Dworcowa
ulica Dworcowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Dworcowa
ulica Dworcowa
Ziemia 53°07′47,6400″N 17°59′47,2124″E/53,129900 17,996448
Ulica Dworcowa w Bydgoszczy
Widok w kierunku ul. Gdańskiej
Początek ulicy
Kamienice nr 2-14
Kamienice nr 3-7
Nowa zabudowa – nr 13
Rejon skrzyżowania z ul. Warmińskiego
Dalszy bieg ulicy
Okolica nr 44
Skrzyżowanie z ul. Marcinkowskiego/Sienkiewicza
Dworcowa 39
Narożnik ul. Marcinkowskiego
Narożnik ul. Sienkiewicza
Nr 41-49
Dworcowa 54
Kamienice secesyjne nr 45-49
Dworcowa 47
Dalszy ciąg ulicy
Nr 55-61
Budynek Dyrekcji Kolei
Skrzyżowanie z ul. Królowej Jadwigi
Hotel Brda
Kamienice modernistyczne nr 73-75
Nr 75-77
Nr 79 Dom Asystenta
W kierunku dworca PKP
Nr 98-100
W oddali dworzec Bydgoszcz Główna
Ulica Dworcowa nocą
Środkowa część ulicy
Widok na ul. Gdańską
Nr 13
W kierunku ul. Warmińskiego
Skrzyżowanie z ul. Sienkiewicza
Dworcowa 39
Za ul. Sienkiewicza
Dworcowa 47
W kierunku dworca PKP
Ulica Dworcowa – detale architektoniczne
Fasada Dyrekcji Kolei
Naświetle (nr 5)
Tympanon (nr 8)
Gzymsy (nr 33)
Narożnik (nr 39)
Wykusz (nr 41)
Pilastry (nr 41)
Motywy secesyjne (nr 45)
Secesyjne motywy roślinne (nr 47)
Twarz ludzka (nr 49)
Maszkaron (nr 49)
Zwieńczenie ryzalitu (nr 63)
Sterczyna (nr 63)
Wieża (nr 63)
Balkon (nr 67)
Płaskorzeźba (nr 67)
Hełm i tympanon (nr 77)
Lew (nr 84)
Fronton (nr 88)
Hełm (nr 98)

Ulica Dworcowa – jedna z głównych ulic miejskich położonych na terenie Śródmieścia w Bydgoszczy.

Położenie[edytuj]

Ulica znajduje się w zachodniej części Śródmieścia Bydgoszczy. Rozciąga się od skrzyżowania z ulicą Gdańską do skrzyżowania z ul. Zygmunta Augusta gdzie mieści się dworzec Bydgoszcz Główna.

Historia[edytuj]

Ulica Dworcowa w 1914 roku
Skrzyżowanie z ulicą Królowej Jadwigi w 1915 roku

Do 1851 była to polna droga prowadząca z Bydgoszczy do Koronowa. Rozwój ulicy nastąpił z chwilą wybudowania w 1851 dworca kolejowego oraz włączenia w obręb miasta gminy Bocianowo (niem. Brenkenhoff)[1]. Na planie miasta z 1861 zabudowa ul. Dworcowej jest rozproszona, tworząc zwarte pierzeje w kilku miejscach, natomiast w pełni zwarta zabudowa ulicy powstała na początku XX w. Postępowała zwłaszcza zabudowa kwartałów przyległych do ul. Gdańskiej i dworca kolejowego, gdzie rozwijało się budownictwo hotelowe[2].

Pod koniec XIX w. ulica miała charakter przemysłowo-handlowy. W jej otoczeniu kwitł handel, rozwijały się warsztaty rzemieślnicze oraz gastronomia. Zabudowania i składy przemysłowe zajęły obszar między ulicą a rzeką Brdą, natomiast w kamienicach położonych wzdłuż ulicy znajdowały się mieszkania i sklepy. Do największych przedsiębiorstw w otoczeniu ul. Dworcowej należały[3]:

W latach 1890-1914 kamienice wzdłuż ulicy przebudowywano na trzy- i czteropiętrowe budynki o bogato zdobionych fasadach[5], w związku z czym ulica stała się jedną z najbardziej reprezentacyjnych w mieście[6]. Na końcowym odcinku ulicy przylegającym do dworca kolejowego istniało pięć hoteli, urządzonych w kamienicach[2].

Od 1888 po ulicy zaczęły kursować tramwaje, początkowo konne, a od 1896 elektryczne. Od dworca kolejowego do ul. Gdańskiej, przez całą długość ulicy przebiegała linia „A” zwana czerwoną, której oznaczenie od 1948 zamieniono na cyfrowe. W 1990 ruch tramwajów zawieszono ze względów technicznych. Od tego czasu ranga ulicy podupadła, czemu władze miasta usiłowały zaradzić poprzez rewitalizację ulicy oraz częściowe przywrócenie ruchu tramwajowego[7].

Nazwy[edytuj]

Ulica w przekroju historycznym posiadała następujące nazwy[8]:

  • 1852-1920 - Bahnhofstraße
  • 1920-1939 - Dworcowa
  • 1939-1945 - Albert-Forsterstraße
  • od 1945 - Dworcowa

Sławni mieszkańcy[edytuj]

Przy ulicy Dworcowej mieszkali m.in.[3]:

Charakterystyka[edytuj]

Ulica Dworcowa w Bydgoszczy ma długość 1242 m[3] i niemal w całości jest zabudowana stylowymi kamienicami. Uznawana jest za jedną z ważniejszych pod względem historycznym i funkcjonalnym ulicę Śródmieścia Bydgoszczy.

Pierzeje ulicy Dworcowej stanowią w większości kamienice czynszowe wzniesione w latach 1860-1914 w stylach: eklektyzmu, neorenesansu, klasycyzującego baroku, secesji i modernizmu klasycyzującego[9].

Krajobraz architektoniczny ulicy jest dość zróżnicowany. Sąsiadują tutaj ze sobą domy mieszkalne o różnej skali i stylistyce. Najstarsze budynki wzniesiono w stylu klasycznym – zazwyczaj o prostych, symetrycznych fasadach i skromnej dekoracji. W ostatniej ćwierci XIX w. zaczęto stawiać domy w tonacjach neorenesansowych, manierystycznych i neobarokowych[9]. Najokazalsze kamienice powstały w pierwszym piętnastoleciu XX w. Wznoszono je w stylach zrywających z historyzmem - secesji i wczesnego modernizmu[9]. W latach 1886-1889 wzniesiono budynek Dyrekcji Kolei Wschodniej, który był najokazalszym obiektem użyteczności publicznej nie tylko przy ulicy Dworcowej, ale również w całym mieście.

Przy ulicy swoje dzieła zostawiło wielu bydgoskich i berlińskich architektów. Jednak w odróżnieniu do ulicy Gdańskiej, gdzie aż 29 realizacji jest autorstwa dwóch architektów (Święcickiego i Weidnera), przy Dworcowej zostawili oni zaledwie cztery swoje dzieła.

Najokazalsze kamienice czynszowe w typie wielkomiejskim znajdują się w południowej pierzei ulicy, w środkowej i tylnej jej części. W rejestrze zabytków znajdują się się dwa obiekty położone przy ulicy Dworcowej[10].

Do ważniejszych budynków użyteczności publicznej położonych przy ul. Dworcowej należą:

  • Budynek Dyrekcji Kolei w Bydgoszczy,
  • Archiwum Państwowe,
  • Izba Skarbowa,
  • hotele[11]:
    • "Asystenta" (ul. Dworcowa 79, powstały w 1889 dawny "Schliep’s Hotel", "Metropol" w kamienicy z 1870),
    • "Centralny" (ul. Dworcowa 85, powstały w 1901, dawny Hotel "Viktoria" w kamienicy z 1876),
    • "Brda" (powstały w latach 1968-1972).

Rewitalizacja[edytuj]

Ulica Dworcowa stanowi jedną z najważniejszych ulic Śródmieścia Bydgoszczy, którą w większym stopniu, niż inne arterie dotknęły problemy restrukturyzacyjne. Niekorzystnie dla wizerunku ulicy przyczyniły się zwłaszcza: likwidacja linii tramwajowej, spadek znaczenia kolei oraz przeprowadzka ekskluzywnych sklepów do centrów handlowych.

W 2009 w Lokalnym Planie Rewitalizacji Miasta Bydgoszczy zapisano projekt pod nazwą „Rewitalizacja ulicy Dworcowej”. Jego koszt opiewa na 6,4 mln zł. Uzyskał on dofinansowanie unijne w wysokości 4,2 mln zł w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013[12]. Projekt obejmował modernizację ul. Dworcowej na ciąg pieszo-jezdny oraz wprowadzenie zieleni i małej architektury na odcinku od ul. Gdańskiej do ul. Matejki. Dodatkowo na odcinku od ul. Matejki do dworca kolejowego, w ramach oddzielnego projektu odtworzona została komunikacja tramwajowa, zaś przy ul. Marcinkowskiego, w bezpośrednim otoczeniu ul. Dworcowej przebudowano siedzibę Miejskiego Ośrodka Kultury, w zabytkowym budynku autorstwa Fritza Weidnera[12].

Komunikacja[edytuj]

Od 2016 na ul. Dworcowej kursują tramwaje linii nr 5 i 8 na odcinku od ul. Matejki do ul. Zygmunta Augusta (skręcają do nowej pętli przy ul. Rycerskiej). Ponadto na odcinku między Dworcem Głównym a ul. Królowej Jadwigi kursują linie autobusowe (54, 67, 75, 71, 79, 80, 83, , 31N, 33N).

Ważniejsze obiekty[edytuj]

Nr Obiekt Adres Lata budowy Budowniczy Styl architektoniczny Wpisany do rejestru zabytków Uwagi Zdjęcie
1. Dom Towarowy „Jedynak” ul. Gdańska 15 – róg Dworcowej 1910-1911 Otto Walter modernizm T jeden z najstarszych domów towarowych w Polsce
DH Jedynak od Dworcowej.jpg
2. Kamienica ul. Dworcowa 2 – róg Pomorskiej 1884[13] eklektyzm N kamienica narożna z arkadami
Dworcowa 2.jpg
3. Kamienica ul. Dworcowa 3 1894 Carl Stampehl neomanieryzm N od 1941 do 2016 w kamienicy nieprzerwanie działał zakład fryzjerski[14]
4. Kamienica ul. Dworcowa 4 1887[13] Józef Święcicki eklektyzm N na parterze oddział Banku Millenium
Dworcowa 4.jpg
5. Kamienica ul. Dworcowa 5 poł. XIX w.[13] eklektyzm N piętrowa
Bdg Dworcowa 112 06-2013.jpg
6. Kamienica ul. Dworcowa 6 3 ćw. XIX w.[13] eklektyzm N
Bdg Dworcowa 6 03-2013.jpg
7. Kamienica ul. Dworcowa 7 3 ćw. XIX w.[13] eklektyzm N dwupiętrowa
Bdg Dworcowa 111 06-2013.jpg
8. Kamienica ul. Dworcowa 8 1893-1906[13] neorenesans N na szczycie kamienicy, tralkowa balustrada oraz trójkątny fronton z tympanonem, w którym umieszczono rzeźby alegoryczne
Bdg Kamienica Dworcowa 8.jpg
9. Kamienica Otto Pffeferkorna ul. Dworcowa 12 1909 Fritz Weidner styl Landhaus N pierwszy właściciel kamienicy był założycielem Bydgoskiej Fabryki Mebli
Bdg Dworcowa12 07-2013.jpg
10. Kamienica Apro ul. Dworcowa 13 2011 Funkcjonalizm N kamienica z apartamentami i lokalami użytkowymi
Bdg Dworcowa 108 06-2013.jpg
11. Kamienica ul. Dworcowa 14 1899[13] neorenesans N
Bdg Dworcowa14 2 07-2013.jpg
12. Kamienica ul. Dworcowa 16 1875[13] neorenesans N dwupiętrowa
Bdg Dworcowa 16 03-2013.jpg
13. Kamienica narożna ul. Dworcowa 19 – róg Warmińskiego 1880[13] eklektyzm T od 1910 hotel Reichshof, od 1920 Hotel Goplana, od 1922 Hotel Boston, a w latach 1932-1939 Hotel Gastronomia, obecnie kamienica mieszkalna[2]
Dworcowa 19 Bydgoszcz a.jpg
14. Kamienica ul. Warmińskiego 18 – róg Dworcowej 1905[13] eklektyzm N w okresie międzywojennym siedziba Banku Gospodarstwa Krajowego, obecnie siedziba Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Bdg Dworcowa 18 03-2013.jpg
15. Kamienica ul. Dworcowa 22 4 ćw. XIX w.[13] eklektyzm N od 1990 funkcjonuje tu jedna z pierwszych pizzerii w Bydgoszczy (Pizzeria AMBAR)
Bdg Dworcowa 22 03-2013.jpg
16. Kamienica ul. Dworcowa 25 1894[13] neorenesans N okna rozmieszczone symetrycznie, ujęte pilastrami i zwieńczone trójkątnymi naczółkami
Bdg Dworcowa25 07-2013.jpg
17. Kamienica ul. Dworcowa 27 3 ćw. XIX w.[13] eklektyzm N dwupiętrowa
Bdg Dworcowa 102 06-2013.jpg
18. Kamienica ul. Dworcowa 31 1881[13] H. Jenisch i Scheithauer neorenesans francuski i północnoeuropejski N połączenie form renesansu północnego z francuską formą dachu mansardowego
Bdg Dworcowa31 07-2013.jpg
19. Kamienica ul. Dworcowa 33 1891[13] neorenesans N mieści m.in. filię Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Bydgoszczy
Bdg Dworcowa33 2 07-2013.jpg
20. Kamienica Aleksandra Theila ul. Dworcowa 39 – róg Marcinkowskiego 1890[13] Józef Święcicki neorenesans N wyróżnia ją ornamentalne malowidło między oknami pierwszego piętra, od strony ul. Dworcowej[15]
Bdg Dworcowa39-Marcink 3 07-2013.jpg
21. Kamienica narożna ul. Dworcowa 41 – róg Marcinkowskiego 1904[13] eklektyzm N fasada budynku posiada elementy neobaroku i wczesnego modernizmu; kamienica została spalona w styczniu 1945, tracąc wówczas narożnikową wieżę
Bdg Dworcowa41-Marcink 4 07-2013.jpg
22. Kamienica ul. Dworcowa 45 1906[13] secesja N kompozycje elewacji są ujęte rzędami loggii i ryzalitów podkreślonych lizenami z falistymi zwieńczeniami, otwory okienne i portale o falujących, owalnych wykrojach, podobieństwo do secesyjnych kamienic w Monachium[16]
Bdg Dworcowa45 3 07-2013.jpg
23. Kamienica ul. Dworcowa 47 1906[17] eklektyzm z elementami secesji (np. stolarka i wewnętrzne witraże). N secesja monachijska[16]
Bdg Dworcowa47 1 07-2013.jpg
24. Kamienica ul. Dworcowa 49 1908[13] secesja N budynek posiada nieregularną, falistą linię fasady
Bdg Dworcowa49 2 07-2013.jpg
25. Kamienica narożna ul. Dworcowa 50, róg Sienkiewicza 1895[13] neorenesans N mansardowy dach z facjatami w typie północnym, imitacje kamiennych ciosów w tynku, licowanie cegłą, sterczyny, rollwerk, kaboszony
Bdg Dworcowa 50 03-2013.jpg
26. Kamienica Ludwiga Schultza ul. Dworcowa 54 1893-1894[13] Józef Święcicki manieryzm północnoeuropejski N wyjątkowa kamienica o bardzo wąskim korpusie, ze skrzydłem bocznym i wejściem w elewacji bocznej[18]
Bdg Dworcowa54 1 07-2013.jpg
27. Kamienica ul. Dworcowa 56 1903-1904[13] eklektyzm N
Bdg Dworcowa 56 03-2013.jpg
28. Kamienica ul. Dworcowa 57 1902-1903[13] historyzm malowniczy N
Bdg Dworcowa 57 05-2013.jpg
29. Kamienica ul. Dworcowa 61 1876[13] Gustaw Weihe neorenesans N fasada powstała pod wpływem wzorców włoskiego cinquecenta, okna ujęte pilastrami i zwieńczone trójkątnymi naczółkami
Dworcowa 61.jpg
30. Gmach Dyrekcji Kolei ul. Dworcowa 63 1886-1889[13] Martin Gropius, Heino Schmieden manieryzm niderlandzki T w latach 1889-1895 siedziba Dyrekcji Pruskiej Kolei Wschodniej, w 1895-1920 okręgowej dyrekcji kolei, w latach 1922-1939 mieściła agendy pomorskiej dyrekcji kolei oraz Centralne Biuro Rozrachunków Zagranicznych PKP, a w latach 1937-1939 dyrekcję Francusko-Polskiego Towarzystwa Kolejowego S.A., które wybudowało (wspólnie z PKP) i zarządzało magistralą węglową Śląsk-Gdynia.
Bydgoszcz Dyrekcja Kolei.jpg
31. Budynek Archiwum Państwowego ul. Dworcowa 65 1871[13] eklektyzm N wzniesiony jako budynek administracyjno-mieszkalny fabryki Theodora i Adolfa Wulffów, a po jej likwidacji został przejęty na potrzeby działającej w mieście Komisji Generalnej przeprowadzającej reformę rolną na terenie Prus Wschodnich, Zachodnich i Poznańskiego[8], od 1906 użytkowany jako archiwum akt, od 1924 włączony do sieci państwowych archiwów historycznych[19]; na fasadzie znajduje się tablica pamiątkowa ku czci archiwisty bydgoskiego Zygmunta Malewskiego (1875-1937)
Bdg Dworcowa65 AP 1 07-2013.jpg
32. Kamienica ul. Dworcowa 66 1886[13] A. Hardt neorenesans odmiana włoska N
Bdg Dworcowa 66 03-2013.jpg
33. Kamienica ul. Dworcowa 67 1912-1913[13] Otto Walther modernizm klasycyzujący N pięciokondygnacyjna kamienica powstała według projektu architekta z Berlina na zamówienie tamtejszego księgarza Ericka Hechta; przed licem fasady zastosowano ryzalit tworzący wrażenie spiętrzenia brył[16]. Nad sienią wjazdową płaskorzeźba indiańskiego jeźdźca[20]. W dekoracji kamienicy znajdują się również: ryba (symbolizująca właściciela; niem Hecht = szczupak), dziewczyna z XIX w., dziewczyna z rogami, główka dziecka, mężczyzna z królewskimi atrybutami. Jedna z postaci ma symbolizować lady Godivę[21].
Bdg Dworcowa 67 05-2013.jpg
34. Kamienica Fritza Heroldta ul. Dworcowa 71 1896[13] Fritz Weidner funkcjonalizm N kamienica spalona w 1945 i odbudowana w 1956 bez zachowania pierwotnego neobarokowego stylu
Bdg Dworcowa 021 06-2013.jpg
35. Kamienica ul. Dworcowa 73 1911-1912[13] Otto Müller neobarok N kamienica typu wielkomiejskiego, fasada zorganizowana przez lizeny i kilkukondygnacyjne wykusze
Bdg Dworcowa73 3 07-2013.jpg
36. Kamienica narożna ul. Dworcowa 74, róg Matejki 1895[13] eklektyzm N w latach 1908-1925 Hotel Darheim, obecnie kamienica mieszkalna
Bdg Dworcowa 74 03-2013.jpg
37. Kamienica ul. Dworcowa 75 1911-1912[13] Otto Müller neobarok N kamienica typu wielkomiejskiego, wystrój zachowuje klasycyzującą formę, lecz jednocześnie zrywa z historyzmem poprzez plastyczność i płynność linii elewacji
Bdg Dworcowa75 1 07-2013.jpg
38. Kamienica ul. Dworcowa 76 1860[13] eklektyzm N w wystroju fasady kanelowane kolumny
Bdg Dworcowa 76 03-2013.jpg
39. Kamienica ul. Dworcowa 77 1876[13] eklektyzm N kamienica posiada bogate zdobienia, m.in. rzeźby atlantów i liczne maszkarony
Bdg Dworcowa77 5 07-2013.jpg
40. Hotel Asystenta ul. Dworcowa 79 1870, 1971[13] eklektyzm N od 1889 Schliep’s Hotel, od 1920 Hotel International, od 1932 Hotel Metropol, obecnie Hotel Asystenta[2]. Na sąsiedniej nieruchomości nr 81 (dzisiejszy wieżowiec byłej "Eltry") w 1907 mieścił się zakład rozrywkowy "Gambrinus Variete" z ogrodem.
Bdg Dworcowa79 1 07-2013.jpg
41. Kamienica ul. Dworcowa 80 1891-1892[13] eklektyzm N mieści Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Bydgoszczy, na fasadzie tablica ku pamięci inż. Ernesta Malinowskiego (1818-1899)
Bdg Dworcowa80 07-2013.jpg
42. Kamienica ul. Dworcowa 84 1899[13] eklektyzm N Portal ozdobiony kolumnami, fasada rzeźbami
Bdg Dworcowa 84 03-2013.jpg
43. Hotel Centralny ul. Dworcowa 85 1875-1876[13] Gustaw Weihe eklektyzm N od 1901 Hotel Viktoria, od 1920 Hotel Wiktorja, obecnie Hotel Centralny[2]
Bdg Dworcowa85 hotel Centralny 07-2013.jpg
44. Kamienica ul. Dworcowa 86 1904[13] Rudolf Kern secesja N kamienica typu wielkomiejskiego, powstała w tym samym czasie i według projektów tego samego autora, co kamienice przy al. Mickiewicza
Bdg Dworcowa 86 03-2013.jpg
45. Kamienica ul. Dworcowa 87 1870[13] eklektyzm N od 1876 Heise,s Hotel, od 1884 Hoffman,s Hotel, w latach 1887-1939 Hotel Gelhorn, obecnie kamienica mieszkalna[2]
Dworcowa 87 dawny hotel.jpg
46. Kamienica ul. Dworcowa 88 1899[13] neorenesans N kamienica pięciokondygnacyjna
Bdg Dworcowa 88 03-2013.jpg
47. Kamienica ul. Dworcowa 89 1870[13] eklektyzm N od 1873 hotel du Nord, od 1875 Riller,s Hotel, od 1898 Hotel Gelhorn, obecnie kamienica mieszkalna[2]. W okresie PRL na szczytowej ścianie od dworca widniał neon promujący atrakcje woj. bydgoskiego. W 2016 powstała tu z kolei trzecia w mieście stylizowana grafika reklamowa, tzw. retrościana[22].
Dworcowa 89 dawny hotel.jpg
48. Hotel Brda ul. Dworcowa 94 1854, 1972 eklektyzm N od 1889 Heise’s Hotel, od 1891 Hotel zur Neue Stadt, w latach 1920-1922 Hotel Nowe Miasto, w 1972 zbudowano gmach hotelu „Brda”[2]
Hotel Brda 2008.jpg
49. Kamienica ul. Dworcowa 98 1894[13] neorenesans N od 1894 do 1937 w kamienicy wynajmował pomieszczenia Kolejowy Urząd Pocztowy[23]; posiada liczne zdobienia, m.in. maszkarony
Bdg Dworcowa 98 03-2013.jpg
50. Kamienica ul. Dworcowa 100 1870[13] eklektyzm N w latach 1877-1886 hotel St. Petersburg, obecnie kamienica mieszkalna[2]
Bdg Dworcowa 100 03-2013a.jpg
51. Dworzec Bydgoszcz Główna ul. Zygmunta Augusta 1851, 1968, 2015 funkcjonalizm N najstarszy i największy miejski dworzec kolejowy
Dworzec Bydgoszcz Główna 2010.jpg
Ulica Dworcowa w Bydgoszczy w rejonie budynku dawnej Dyrekcji Kolei Wschodniej (z lewej) i Archiwum Państwowego (z prawej)
Ulica Dworcowa w Bydgoszczy w rejonie budynku dawnej Dyrekcji Kolei Wschodniej (z lewej) i Archiwum Państwowego (z prawej)

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Derenda Jerzy red.: Piękna stara Bydgoszcz. Tom I z serii: Bydgoszcz miasto na Kujawach. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2006. ISBN 83-916178-0-7, 978-83-916178-0-9, 83-916178-5-8, 978-83-916178-5-4, 83-916178-1-5, 978-83-916178-1-6, str. 281
  2. a b c d e f g h i Bręczewska-Kulesza Daria: Rozwój budownictwa hotelowego w Bydgoszczy w 2 połowie XIX i na początku XX wieku, [w:] Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu. zeszyt 7. Pracownia Dokumentacji i Popularyzacji Zabytków Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Bydgoszczy Bydgoszcz 2002
  3. a b c http://www.express.bydgoski.pl/look/article.tpl?IdLanguage=17&IdPublication=2&NrIssue=1479&NrSection=80&NrArticle=167053&IdTag=85 dostęp 2-04-2010
  4. wydawano w niej „Deutsche Rundschau”, a po II wojnie światowej wszystkie lokalne gazety
  5. np. fasadę kamienicy przy ul. Dworcowej 55 zdobi głowa Hermesa
  6. Jastrzębska-Puzowska, Iwona: Od miasteczka do metropolii. Rozwój architektoniczny i urbanistyczny Bydgoszczy w latach 1850-1920, Wydawnictwo MADO Toruń 2005, ISBN 83-89886-38-3, 978-83-89886-38-5
  7. http://www.pomorska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20091026/BYDGOSZCZ01/856987686 dostęp 27-01-2010
  8. a b Czachorowski Antoni red.: Atlas historyczny miast polskich, Tom II Kujawy. Zeszyt I Bydgoszcz, Uniwersytet Mikołaja Kopernika Toruń 1997
  9. a b c >Bręczewska-Kulesza, Daria: Przegląd stylów występujących w bydgoskiej architekturze drugiej połowy XIX i początku XX stulecia
  10. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo kujawsko-pomorskie. 31 marca 2016; 5 miesięcy temu. [dostęp 2015-09-15]. s. 16.
  11. Bręczewska-Kulesza Daria: Rozwój budownictwa hotelowego w Bydgoszczy w 2. połowie XIX i na początku XX wieku, [w:] Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu. Zeszyt 7, Bydgoszcz 2002
  12. a b Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Bydgoszczy na lata 2007-2015, załącznik 4, strona 19-20
  13. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar Gminna Ewidencja Zabytków Miasta Bydgoszczy. [w:] Program Opieki nad Zabytkami miasta Bydgoszczy na lata 2013-2016
  14. Małgorzata Czajkowska Kultowy salon fryzjerski znika. Działał od 1941 r.
  15. http://www.swiecicki.bydgoszcz.pl/pages/kamienica.php?kamienica=dworcowa39&first=_1 dostęp 12-04-2010
  16. a b c Bręczewska-Kulesza Daria: Wielkomiejska kamienica czynszowa w Bydgoszczy na przełomie XIX i XX wieku, [w:] Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu, zeszyt 12, Pracownia Dokumentacji i Popularyzacji Zabytków Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Bydgoszczy Bydgoszcz 2007
  17. Artykuł "Świetlisty dom przy Dworcowej" w "Expressie Bydgoskim" z 28 stycznia 2011 podaje datę 1905.
  18. http://www.swiecicki.bydgoszcz.pl/pages/kamienica.php?kamienica=dworcowa54&first=_1 dostęp 12-04-2010
  19. http://www.bydgoszcz.ap.gov.pl/historia-archiwum,13,0.html dostęp 12-04-2010
  20. Małgorzata Czajkowska, Aleksandra Lewińska Imponująca kamienica w centrum miasta pójdzie pod młotek
  21. Aleksandra Lewińska "Ile zawdzięczamy niemieckim architektom" [dostęp 10.04.2013]
  22. Nowa wizytówka Bydgoszczy. Retrościana wita podróżnych
  23. Winter Piotr: Dawne bydgoskie budynki pocztowe i z pocztą związane, [w:] Materiały do Dziejów Kultury i Sztuki Bydgoszczy i regionu, zeszyt 2, Pracownia Dokumentacji i Popularyzacji Zabytków Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Bydgoszczy 1997

Bibliografia[edytuj]

  • Derenda Jerzy (red.): Piękna stara Bydgoszcz, Tom I z serii: Bydgoszcz miasto na Kujawach, Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy Bydgoszcz 2006, ISBN 83-916178-0-7, 978-83-916178-0-9, 83-916178-5-8, 978-83-916178-5-4, 83-916178-1-5, 978-83-916178-1-6
  • Bręczewska-Kulesza, Daria: Przegląd stylów występujących w bydgoskiej architekturze drugiej połowy XIX i początku XX stulecia
  • Jastrzębska-Puzowska, Iwona: Od miasteczka do metropolii. Rozwój architektoniczny i urbanistyczny Bydgoszczy w latach 1850-1920. Wydawnictwo MADO. Toruń 2005. ISBN 83-89886-38-3, 978-83-89886-38-5
  • Umiński, Janusz: Bydgoszcz. Przewodnik, Regionalny Oddział PTTK „Szlak Brdy” Bydgoszcz 1996

Linki zewnętrzne[edytuj]

Pierzeja kamienic nr 71-77 na ulicy Dworcowej w Bydgoszczy
Pierzeja kamienic nr 71-77 na ulicy Dworcowej w Bydgoszczy