Arminius

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy germańskiego wodza Arminiusza. Zobacz też: inne osoby o tym imieniu lub nazwisku.
Arminiusz
Ilustracja
Pomnik Arminiusza w Detmold
Książę Cherusków
Dane biograficzne
Data i miejsce urodzenia 16 p.n.e.
Germania
Data i miejsce śmierci 21 n.e.
Germania
Przyczyna śmierci zabójstwo
Ojciec Sigimer
Rodzeństwo Flawus
Żona Tusnelda
Dzieci Tumelikus

Arminiusz (łac. Arminius, niem. Hermann der Cherusker, ur. 16 p.n.e., zm. 21 n.e.) – syn Sigimera, wodza germańskiego plemienia Cherusków.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

[...] młodzian znakomitego rodu, odważny, bystrego pojęcia, przenikliwy jak nie na łonie ciemnoty zrodzony, z którego twarzy i oczu można było wyczytać zapał wojenny, niedostępny w naszych poprzednich wyprawach towarzysz, co za prawem obywatelstwa rzymskiego uradowany i do grona ekwestrian zaliczony.

Wellejusz Paterkulus „Historii rzymskiej księgi pozostałe” ks. II, 118,

Wychowywał się w Rzymie, przeszedł rzymskie przeszkolenie wojskowe, po czym do 7 roku naszej ery służył w rzymskiej armii (walczył między innymi z barbarzyńcami na terenie obecnych Węgier) i otrzymał rzymskie obywatelstwo (był ekwitą); później wrócił do Cherusków przygotowując powstanie antyrzymskie. W 9 roku naszej ery odniósł spektakularne zwycięstwo nad 20 tysiącami Rzymian dowodzonych przez Publiusza Kwinktyliusza Warusa w bitwie w Lesie Teutoburskim. Jednak już w 15 roku naszej ery w bitwie na Długich Mostach wojska Arminiusza nie zdobyły rzymskiego obozu ponosząc porażkę. W roku 16 naszej ery nad Wezerą Arminiusz poniósł klęskę w bitwie pod Idistaviso z Rzymianami dowodzonymi przez Germanika, spowodowaną bezpośrednio postępowaniem własnego stryja Inguiomera, który nie zgodził się z defensywną strategią podjętą przez Arminiusza i postanowił ścigać wycofujących się Rzymian. W tym samym 16 roku naszej ery poniósł znów klęskę z rąk Rzymian w bitwie o wał angrywarski, gdzie na skutek zdrady rzymski szpieg powiadomił Germanika o szykowanej w okolicach wału zasadzce. W 21 roku naszej ery został zgładzony przez swoich współplemieńców z powodu próby przejęcia władzy królewskiej.

Zaczepiony orężnie, ze zmiennym walczył szczęściem i padł wskutek podstępu swoich krewnych − bezsprzecznie oswobodziciel Germanii, on, który nie zawiązek potęgi narodu rzymskiego, jak inni królowie i wodzowie, lecz państwo w najwyższym rozkwicie zaczepił, w bitwach nie zawsze szczęśliwy, w wojnie niezwyciężony.

Tacyt „Roczniki” II 88,

Upamiętnienie Arminiusza[edytuj | edytuj kod]

Bohaterskie czyny Arminiusza były tematem kilku oper, między innymi: Chi la dura la vince Bibera (1687), Arminio Hassego (1730), Arminio Haendla (1737) oraz oratorium Arminius op. 43 Brucha (1875). Nazwa niemieckiego klubu piłkarskiego Arminia Bielefeld jest sfeminizowaną wersją imienia Arminiusz. Imię Arminiusza nosił pruski, a następnie niemiecki okręt SMS Arminius. W niemieckim mieście Detmold znajduje się Hermannsdenkmal – pomnik Arminiusza upamiętniający jego zwycięstwo nad Rzymianami w Lesie Teutoburskim. O jego życiu i zwycięstwie w bitwie do której doszło w Lesie Teutonoburskim opowiada Niemiecki miniserial Barbarzyńcy (niem. Barbaren)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piotr Iwaszkiewicz, Wiesław Łoś, Marek Stępień: Władcy i wodzowie starożytności: Słownik. Warszawa: Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne, 1998, s. 57.
  • Paweł Rochala: Las teutoburski 9 r. n.e. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2005, seria: Historyczne bitwy. ISBN 83-11-10172-8.
  • Philip Matyszak: Wrogowie Rzymu. przełożyła Urszula Ruzik-Kulińska. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2007, s. 143-155. ISBN 978-83-11-10678-9.