Békéscsaba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Békéscsaba
Békéscsaba
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Węgry
Komitat Békés
Powiat Békéscsaba
Burmistrz Vantara Gyula
Powierzchnia 193,93 km²
Populacja (I 2011)
• liczba ludności
• gęstość

64 074Red Arrow Down.svg
330,4 os./km²
Nr kierunkowy 66
Kod pocztowy 5600
Położenie na mapie Węgier
Mapa lokalizacyjna Węgier
Békéscsaba
Békéscsaba
Ziemia 46°41′N 21°05′E/46,683333 21,083333Na mapach: 46°41′N 21°05′E/46,683333 21,083333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Portal Portal Węgry

Békéscsabamiasto (64,1 tys. mieszkańców - I 2011 r.) na Węgrzech, położone w południowo-wschodniej części Wielkiej Niziny Węgierskiej. Stolica komitatu Békés.

Pierwsze pisemne wzmianki w 1330 roku. Na początku XVIII wieku osiedlili się tu słowaccy luteranie. Prawa miejskie od 1841 roku. Duże skupisko mniejszości słowackiej. Miasto słynie z produkcji kiełbasy czabajskiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Tereny te były zamieszkane od czasów starożytnych. W epoce żelaza podbijane kolejno przez Scytów, Celtów i Hunów. Po przybyciu Madziarów powstało na tych terenach wiele małych osad.

Pierwsza wzmianka o osadzie Csaba pochodzi z 1330 roku, jej nazwa (która jest także popularnym imieniem męskim) pochodzi z języka tureckiego. Oprócz tego na miejscu dzisiejszego miasta istniało wcześniej jeszcze 8 innych wsi. Kiedy Turcy podbili Węgry i kraj stał się częścią Imperium osmańskiego, miasto ocalało, ale podupadło w wyniku walk przeciwko najeźdźcom w XVII wieku.

W 1715 roku pojawia się wzmianka o Csabie jako o wymarłym mieście, ale już w rok później jest wymieniana jako miasto płacące podatki. Prawdopodobnie nowa Csaba została założona przez Jánosa Györga Harruckerna który zyskał poważanie i majątek za udział w walkach o wolność przeciwko Turkom i kupił tereny zwane krajem Békés. Przed rokiem 1847 miasto trafiło do grona dwudziestu największych miast Węgier, zamieszkane było przez 22 tysięcy ludzi. Niemniej jednak, Csaba była dalej raczej dużą wsią z brudnymi domami i zatłoczonymi ulicami.

W 1858 roku miasto zostało połączone linią kolejową. To spowodowało rozwój - zostały zbudowane nowe domy i fabryki. Miasto zaczęło prosperować. Jednak pod koniec XIX wieku bezrobocie spowodowało kryzys. W 1891 wybuchł bunt, stłumiony przez rumuńskich żołnierzy. Jedną z najważniejszych osób w polityce miasta był András L. Áchim, który ustanowił spotkanie chłopów i odniósł sukces w przekształceniu Békéscsaby w "miasto z radą".

I wojna światowa przyniosła miastu wiele zniszczeń. Między 1919 i 1920 rokiem Békéscsaba znajdowała się pod rumuńską okupacją. Po traktacie wersalskim Węgry straciły swoje ważne południowe miasta Arad i Wielki Waradyn. Wobec tego Békéscsaba przejęła ich rolę stając się najważniejszym miastem regionu.

W okresie międzywojennym recesja spowodowała biedę i bezrobocie. Powódź w roku 1925 także nie pomogła.

Podczas II wojny światowej bitwy nie toczyły się na tych terenach, ale dwa tragiczne wydarzenia zaszokowały miasto w 1944 roku: między 24 a 26 czerwca ponad 3000 Żydów zostało wywiezionych do Auschwitz-Birkenau. Natomiast 21 września Brytyjczycy i Amerykanie zbombardowali stację kolejową, zabijając ponad 100 osób. 6 października Békéscsaba znalazła się pod okupacją sowiecką.

W czasach komunistycznych Békéscsaba stała się stolicą regionu Békés w roku 1950 i zaczęła się rozwijać w jedno w najważniejszych centrów przemysłu spożywczego Węgier. Po zmianie ustroju w 1990 roku przemysł przeżył kryzys, a wiele ludzi straciło pracę. Dziś Békéscsaba znowu rozwija się i prosperuje.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół barokowy (XVIII wiek)
  • Kościół klasycystyczny (XIX wiek)
  • Ratusz (zaprojektowany przez Miklósa Ybla, 1873)
  • Muzeum Mihála Munkácsyego
  • Teatr Móra Jókai
  • Muzeum folkloru słowackiego

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]