Banknoty Narodowego Banku Polskiego (1994–)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Banknoty polskie po denominacji w 1995 roku – weszły do obiegu w wyniku denominacji złotego. Projektantem obecnie używanych banknotów jest Andrzej Heidrich, także autor serii banknotów Wielcy Polacy. Nominały 10, 20 i 50 zł wprowadzono 1 stycznia 1995 roku, 100 i 200 zł – 1 czerwca 1995, natomiast 500 zł – 10 lutego 2017 roku.

Jako pierwsze zostały wprowadzone do obiegu banknoty oznaczone serią AA. Początkowo banknoty drukowano w londyńskiej wytwórni De La Rue[1]. Od 1997[2] roku wszystkie nominały produkuje PWPW w Warszawie. Banknoty, które są destruktami powstałymi w procesie druku, zastępowane są dodrukowanymi banknotami z dwuliterowym oznaczeniem serii zaczynającym się od liter Yx gdzie x = A-Z (banknoty drukowane w PWPW), lub serią ZA (banknoty drukowane w De La Rue).

24 września 2013 Narodowy Bank Polski zaprezentował nowe banknoty o nominale 10, 20, 50 i 100 złotych. Szata graficzna pozostała bez zmian, natomiast ulepszone zostały zabezpieczenia, takie jak m.in. odkryte pole znaku wodnego, ulepszone zabezpieczenie recto-verso i wprowadzenie farby opalizującej. Nowe banknoty zostały wprowadzone do obiegu 7 kwietnia 2014 roku[3] oraz 20 stycznia 2017 roku (20 zł z datą emisji 15.09.2016) i od 27 lutego 2017 (10 zł z datą emisji 15.09.2016). Banknoty sprzed modernizacji pozostają bezterminowo ważnym środkiem płatniczym.

23 czerwca 2015 Narodowy Bank Polski zaprezentował nowy banknot o nominale 200 zł, który nie był zmodernizowany razem z pozostałymi w 2013 roku. Tak jak w pozostałych banknotach – szata graficzna pozostała bez zmian, zmieniły się natomiast zabezpieczenia. Zastosowano na przykład nitkę okienkową, a pole znaku wodnego zostało odkryte. Banknot został wprowadzony do obiegu 12 lutego 2016 roku[4].

Aż do 2013 roku NBP nie przewidywał wprowadzania nominałów wyższych niż 200 zł, podając jako uzasadnienie, że banknoty o najwyższym wówczas nominale 200 zł są rzadko spotykane w obiegu i stanowią jedynie 10 proc. wszystkich banknotów, a większe kwoty są regulowane kartą[5]. 25 czerwca 2015 NBP poinformował, że zaczął pracę nad wprowadzeniem nowego banknotu o nominale 500 złotych w celu wygodniejszego gospodarowania rezerwami walutowymi, wzrostu zapotrzebowania na gotówkę, w tym na banknoty 200 zł i obniżenia kosztów produkcji[6]. 6 czerwca 2016 Narodowy Bank Polski zaprezentował nowy banknot o nominale 500 zł. Został on wprowadzony do obiegu 10 lutego 2017[7].

Banknoty obiegowe[edytuj | edytuj kod]

10 zł[edytuj | edytuj kod]

Dane podstawowe

  • Banknot o nominale 10 zł. Banknot pozostawiony w kolorystyce ciemnobrązowo-zielonej.
  • Data emisji: 25 marca 1994 r., 5 stycznia 2012 r., 15 września 2016 r. lub 8 grudnia 2017 r. (w zmodernizowanych banknotach).
  • Wymiary: 120 × 60 mm
  • Papier: biały

Cechy charakterystyczne

Awers banknotu

  • W centralnej części portret księcia Mieszka I inspirowany ryciną Jana Matejki.
  • Na lewo od portretu dwie rozety inspirowane wzorem z posadzki katedry gnieźnieńskiej.
  • Na prawo od portretu motyw roślinny spotykany na romańskich naczyniach liturgicznych.
  • W lewym dolnym rogu kwadrat.
  • Numeracja: W układzie poziomym powtórzona dwa razy – w lewej części banknotu w kolorze czarnym i w prawej części w kolorze czerwonym.

Rewers banknotu

Zabezpieczenia

  • znak wodny: portret księcia Mieszka I.
  • nitka zabezpieczająca: powtarzający się napis składającym się z oznaczenia „10 ZŁ” oraz jego odbicia lustrzanego.
  • mikrodruk na stronie przedniej: powtarzający się pionowy napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” z prawej strony znaku wodnego; powtarzające się litery „RP” w tle liczby „10” w prawej górnej części oraz powtarzający się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” nad tą częścią.
  • mikrodruk na stronie odwrotnej: powtarzający się napis „NARODOWY BANK POLSKI” powyżej i poniżej denara w półkolach rozdzielony liniami oraz powtarzający się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” nad dolną częścią ze słownym i cyfrowym nominału.
  • widoczne w promieniach UV na stronie przedniej: kwadrat z napisem „10 ZŁ” w lewym górnym rogu i farba metalizowana w rozetach romańskich – w kolorze seledynowym. Numeracja w prawym dolnym rogu w kolorze pomarańczowym.
  • widoczne w promieniach UV na stronie odwrotnej: Część szaty graficznej w lewej części banknotu – w kolorze seledynowym.
  • uzupełniające się pod światło (recto-verso): rysunek korony w owalu.
  • widoczne pod kątem (efekt kątowy): na stronie przedniej, w prawej dolnej stronie banknotu – liczba „10” widoczna pod odpowiednim kątem, na rewersie w prawej dolnej części – liczba „10” widoczna w zależności od kąta patrzenia.
  • farba metalizowana – na stronie przedniej kolor szary w rozetach.

Zmodernizowane zabezpieczenia (banknoty od 2014 r.)

  • znak wodny wzbogacony o cyfrowe oznaczenie nominału „10”.
  • pole znaku wodnego nie jest zadrukowane.
  • widoczne w promieniach UV na stronie przedniej: kwadrat z napisem „10 ZŁ” w prawym górnym rogu i rozety romańskie – w kolorze seledynowym. Numeracja w prawym dolnym rogu w kolorze pomarańczowym.
  • zamiast farby metalizowanej na stronie przedniej – pas opalizujący w kolorze turkusowym na odwrotnej stronie banknotu.
  • uproszczony wizerunek recto-verso.
  • EURion w kolorze zielonym.

20 zł[edytuj | edytuj kod]

Dane podstawowe

  • Banknot o nominale 20 zł. Banknot pozostawiony w kolorystyce fioletowo-różowej.
  • Data emisji: 25 marca 1994 r. 5 stycznia 2012 r., 15 września 2016 r. lub 8 grudnia 2017 r. (w zmodernizowanych banknotach).
  • Wymiary: 126 × 63 mm
  • Papier: biały

Cechy charakterystyczne

Awers banknotu

  • W centralnej części portret króla Bolesława I Chrobrego inspirowany ryciną Jana Matejki.
  • Na lewo od portretu portal romański
  • Na prawo od portretu korona dębu z Drzwi Gnieźnieńskich ze sceny wystawienia zwłok św. Wojciecha.
  • W lewym dolnym rogu okrąg.
  • Numeracja: W układzie poziomym powtórzona dwa razy – w lewej części banknotu w kolorze czarnym i w prawej części w kolorze czerwonym.

Rewers banknotu

Zabezpieczenia

  • znak wodny: portret Bolesława I Chrobrego.
  • nitka zabezpieczająca: powtarzający się napis składającym się z oznaczenia „20 ZŁ” oraz jego odbicia lustrzanego.
  • mikrodruk powtarzający się pionowy napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” z prawej strony znaku wodnego; powtarzające się litery „RP” w tle liczby „20” w prawej górnej części oraz powtarzający się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” nad tą częścią.
  • mikrodruk na stronie odwrotnej: powtarzający się napis „NARODOWY BANK POLSKI” powyżej i poniżej denara w półkolach rozdzielony liniami oraz powtarzający się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” nad dolną częścią ze słownym i cyfrowym nominału.
  • widoczne w promieniach UV na stronie przedniej: kwadrat z napisem „20 ZŁ” w lewym górnym rogu i farba metalizowana na cegłach – w kolorze seledynowym. Numeracja w prawym dolnym rogu w kolorze pomarańczowym.
  • widoczne w promieniach UV na stronie odwrotnej: fragmenty szaty graficznej w lewej i prawej części banknotu i inicjały „NBP” w prawym dolnym rogu – w kolorze jasno-seledynowym.
  • uzupełniające się pod światło (recto-verso): rysunek korony w owalu.
  • widoczne pod kątem (efekt kątowy): na stronie przedniej, w prawej dolnej stronie banknotu – liczba „20” widoczna pod odpowiednim kątem, na rewersie w prawej dolnej części – liczba „20” widoczna w zależności od kąta patrzenia.
  • farba metalizowana – na stronie przedniej kolor szary cegieł nad portalem oraz drobnych elementów w środkowej i dolnej części portalu.

Zmodernizowane zabezpieczenia (banknoty od 2014 r.)

  • znak wodny wzbogacony o cyfrowe oznaczenie nominału „20”.
  • pole znaku wodnego nie jest zadrukowane.
  • widoczne w promieniach UV na stronie przedniej: kwadrat z napisem „20 ZŁ” w prawym górnym rogu i cegły w portalu – w kolorze seledynowym. Numeracja w prawym dolnym rogu w kolorze pomarańczowym.
  • zamiast farby metalizowanej na stronie przedniej – pas opalizujący w kolorze liliowym na odwrotnej stronie banknotu.
  • uproszczony wizerunek recto-verso.
  • EURion w kolorze pomarańczowym.

50 zł[edytuj | edytuj kod]

Dane podstawowe

  • Banknot o nominale 50 zł. Banknot pozostawiony w kolorystyce granatowo-niebieskiej.
  • Data emisji: 25 marca 1994 r., 5 stycznia 2012 r., 15 września 2016 r. lub 8 grudnia 2017 r. (w zmodernizowanych banknotach).
  • Wymiary: 132 × 66 mm
  • Papier: biały

Cechy charakterystyczne

Awers banknotu

  • W centralnej części portret króla Kazimierza III Wielkiego inspirowany ryciną Jana Matejki.
  • Na lewo od portretu ornament gotycki.
  • Na prawo od portretu ukoronowana litera „K” z monogramu królewskiego z drzwi katedry na Wawelu.
  • W lewym dolnym rogu romb.
  • Numeracja: W układzie poziomym po lewej stronie (czarna czcionka) pionowym po prawej (czerwona czcionka).

Rewers banknotu

  • W centralnej części wizerunek orła z pieczęci majestatycznej Kazimierza III Wielkiego, poniżej insygnia królewskie – jabłko i berło.
  • W tle panorama Krakowa i Kazimierza z drzeworytu Hartmanna Schedla.

Zabezpieczenia

  • znak wodny: portret króla Kazimierza III Wielkiego.
  • nitka zabezpieczająca: powtarzający się napis składającym się z oznaczenia „50 ZŁ” oraz jego odbicia lustrzanego.
  • mikrodruk powtarzający się pionowy napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” z prawej strony znaku wodnego; powtarzające się litery „RP” w tle liczby „50” w prawej górnej części oraz powtarzający się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” nad tą częścią.
  • mikrodruk na stronie odwrotnej: powtarzający się napis „NARODOWY BANK POLSKI” powyżej i poniżej pieczęci z wizerunkiem orła w półkolach oraz powtarzający się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” nad dolną częścią z oznaczeniem cyfrowym i słownym nominału.
  • widoczne w promieniach UV na stronie przedniej: kwadrat z napisem „50 ZŁ” w lewym górnym rogu i farba metalizowana w prawym dolnym rogu w wyodrębnionej części. Numeracja w prawym dolnym rogu w kolorze pomarańczowym.
  • widoczne w promieniach UV na stronie odwrotnej: część szaty graficznej w lewej i prawej części banknotu i inicjały „NBP” w prawym dolnym rogu – w kolorze jasno-seledynowym.
  • uzupełniające się pod światło (recto-verso): rysunek korony w owalu.
  • widoczne pod kątem (efekt kątowy): na stronie przedniej, w prawej dolnej stronie banknotu – liczba „50” lub korona w owalu, widoczna pod odpowiednim kątem, na rewersie w prawej dolnej części – liczba „50” widoczna w zależności od kąta patrzenia.
  • farba metalizowana – na stronie przedniej kolor szary i jasnoniebieski w wyodrębnionej płaszczyźnie w prawym dolnym rogu.
  • farba zmienna optycznie: na stronie przedniej – ukoronowana litera „K” z prawej strony portretu, zmieniająca kolor w zależności od kąta patrzenia z różowofioletowego na oliwkowozielony.

Zmodernizowane zabezpieczenia (banknoty od 2014 r.)

  • znak wodny wzbogacony o cyfrowe oznaczenie nominału „50”.
  • pole znaku wodnego nie jest zadrukowane.
  • widoczne w promieniach UV na stronie przedniej: kwadrat z napisem „50 ZŁ” w miejscu podpisów i farba metalizowana w prawym dolnym rogu w wyodrębnionym polu oraz fragmenty giloszowego tła w prawej części banknotu – w kolorze seledynowym. Pionowa numeracja w prawej części banknotu – w kolorze pomarańczowym.
  • brak farby metalizowanej.
  • farba zmienna optycznie: na stronie przedniej – ukoronowana litera „K” z prawej strony portretu zmieniająca kolor, w zależności od kąta patrzenia, z zielonego na niebieski.
  • uproszczony wizerunek recto-verso.
  • EURion w kolorze jasnozielonym.

100 zł[edytuj | edytuj kod]

Dane podstawowe

  • Banknot o nominale 100 zł. Banknot pozostawiony w kolorystyce zielono-oliwkowej (strona przednia) i ciemnozielono-oliwkowej (strona tylna).
  • Data emisji: 25 marca 1994 r., 5 stycznia 2012 r., 15 września 2016 r., lub 8 grudnia 2017 r. (w zmodernizowanych banknotach).
  • Wymiary: 138 × 69 mm
  • Papier: biały

Cechy charakterystyczne

Awers banknotu

  • W centralnej części króla Władysława II Jagiełły.
  • Po obu stronach portretu stylizowane elementy ornamentyki gotyckiej.
  • W lewym dolnym rogu równoramienny krzyż.
  • Numeracja: W układzie poziomym po lewej stronie (czarna czcionka) pionowym po prawej (czerwona czcionka).

Rewers banknotu

Zabezpieczenia

  • znak wodny: portret króla Władysława II Jagiełły.
  • nitka zabezpieczająca: powtarzający się napis składającym się z oznaczenia „100 ZŁ” oraz jego odbicia lustrzanego.
  • mikrodruk powtarzający się pionowy napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” z prawej strony znaku wodnego; powtarzające się litery „RP” na wyodrębnionej części w tle liczby „100” w prawej górnej części oraz powtarzający się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” powyżej oznaczenia.
  • mikrodruk na stronie odwrotnej: powtarzający się napis „NARODOWY BANK POLSKI” powyżej i poniżej pieczęci z wizerunkiem orła w półkolach oraz powtarzający się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” nad dolną częścią z oznaczeniem cyfrowym i słownym nominału.
  • widoczne w promieniach UV na stronie przedniej: kwadrat z napisem „100 ZŁ” w lewym górnym rogu; farba metalizowana w prawym dolnym rogu w wyodrębnionym polu oraz fragmenty giloszowego tła w prawej i środkowej części banknotu – w kolorze seledynowym. Pionowa numeracja w prawej części banknotu – w kolorze pomarańczowym.
  • widoczne w promieniach UV na stronie odwrotnej: fragmenty wstęg giloszowych, półkoliste napisy w mikrodruku w górnej i dolnej części, dwa symetrycznie położone pola na górze i dole banknotu oraz fragmenty kompozycji linii giloszowych układających się w liczby „100” w lewej i prawej części – w kolorze żółtym.
  • uzupełniające się pod światło (recto-verso): rysunek korony w owalu.
  • widoczne pod kątem (efekt kątowy): na stronie przedniej, w prawej dolnej stronie banknotu – liczba „100” lub korona w owalu, widoczna pod odpowiednim kątem, na rewersie w prawej dolnej części – liczba „100” widoczna w zależności od kąta patrzenia.
  • farba metalizowana – na stronie przedniej kolor zielony i oliwkowy w wyodrębnionej płaszczyźnie w prawym dolnym rogu.
  • farba zmienna optycznie: na stronie przedniej – rozeta z prawej strony portretu poniżej rysunku korony, zmieniająca kolor w zależności od kąta patrzenia z różowego na szaro-zielony.
  • złota folia metaliczna: na stronie przedniej w rozecie z lewej strony portretu.

Zmodernizowane zabezpieczenia (banknoty od 2014 r.)

  • znak wodny wzbogacony o cyfrowe oznaczenie nominału „100”.
  • pole znaku wodnego nie jest zadrukowane.
  • widoczne w promieniach UV na stronie przedniej: kwadrat z napisem „100 ZŁ” w miejscu podpisów i farba metalizowana w prawym dolnym rogu w wyodrębnionym polu oraz fragmenty giloszowego tła w prawej i środkowej części banknotu – w kolorze seledynowym. Pionowa numeracja w prawej części banknotu – w kolorze pomarańczowym.
  • brak farby metalizowanej.
  • farba zmienna optycznie: na stronie przedniej rozeta z prawej strony portretu poniżej rysunku korony zmieniająca kolor w zależności od kąta patrzenia ze złotego na zielony.
  • uproszczony wizerunek recto-verso.
  • EURion w kolorze jasnozielonym.

200 zł[edytuj | edytuj kod]

Dane podstawowe

  • Banknot o nominale 200 zł. Banknot pozostawiony w kolorystyce żółto-oliwkowej (strona przednia), brązowo-oliwkowej (strona tylna).
  • Data emisji: 25 marca 1994 r. lub 30 marca 2015 r. (w zmodernizowanych banknotach).
  • Wymiary: 144 × 72 mm
  • Papier: biały

Cechy charakterystyczne

Awers banknotu

  • W centralnej części portret króla Zygmunta I Starego inspirowany ryciną Jana Matejki.
  • Na lewo od portretu fragment wieńca przewiązanego wstęgą.
  • Na prawo od portretu rysunek małego wieńca (pierwsza seria) lub tarcza herbowa z literą „S” (od 2016 r.).
  • W lewym dolnym rogu równoramienny trójkąt.
  • Numeracja: Dwie duże litery i siedem cyfr numeracji w układzie rosnącym – W układzie poziomym po lewej stronie (czarna czcionka) pionowym po prawej (czerwona czcionka) – wersja niezmodernizowana sprzed 2016 r. – w wersji zmodernizowanej numeracja znajduje się w układzie poziomym w dolnej części banknotu po lewej i prawej stronie.
  • Tylko zmodernizowane banknoty (od 2016 r.): po 10 ukośnych pasków wzdłuż obydwu krótszych krawędzi

Rewers banknotu

  • W centralnej części wizerunek orła przeplecionego literą „S” w sześcioboku z Kaplicy Zygmuntowskiej katedry na Wawelu.
  • W tle wizerunku orła – fragment dziedzińca arkadowego zamku na Wawelu.

Zabezpieczenia

  • nitka zabezpieczająca: powtarzający się napis składającym się z oznaczenia „200 ZŁ” oraz jego odbicia lustrzanego
  • mikrodruk powtarzający się pionowy napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” z prawej strony znaku wodnego; powtarzające się litery „RP” na wyodrębnionej części w tle liczby „200” w prawej górnej części oraz powtarzający się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” powyżej oznaczenia.
  • mikrodruk na stronie odwrotnej: powtarzający się napis „NARODOWY BANK POLSKI” powyżej i poniżej pieczęci z wizerunkiem orła w półkolach oraz powtarzający się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” nad dolną częścią z oznaczeniem cyfrowym i słownym nominału.
  • widoczne w promieniach UV na stronie przedniej: kwadrat z napisem „200 ZŁ” w lewym górnym rogu; farba metalizowana w prawym dolnym rogu w wyodrębnionym polu oraz fragmenty giloszowego tła w prawej i środkowej części banknotu – w kolorze żółtym. Pionowa numeracja w prawej części banknotu – w kolorze pomarańczowym.
  • widoczne w promieniach UV na stronie odwrotnej: wstęga giloszowa w górnej części, rysunek korony w owalu, fragmenty kompozycji linii giloszowych układających się w liczby „200”, fragment dolnej wyodrębnionej płaszczyzny oraz część inicjału „NBP” – w kolorze żółtym
  • uzupełniające się pod światło (recto-verso): rysunek korony w owalu.
  • widoczne pod kątem (efekt kątowy): na stronie przedniej, w prawej dolnej stronie banknotu – liczba „200” widoczna pod odpowiednim kątem, na rewersie w prawej dolnej części – liczba „200” widoczna w zależności od kąta patrzenia
  • farba metalizowana – na stronie przedniej kolor jasnobrązowy i żółty na wyodrębnionej płaszczyźnie w prawym dolnym rogu.
  • farba zmienna optycznie: na stronie przedniej – na stronie przedniej – rysunek małego wieńca z prawej strony portretu poniżej rysunku korony, zmieniający kolor w zależności od kąta patrzenia z różowego na szaro-zielony

Występuje tylko w tym banknocie:

  • hologram: na stronie przedniej w kształcie renesansowego kartusza, na którym w zależności od kąta patrzenia widoczne są: duży napis „NBP 200” okolony wieńcem oraz powtarzające się małe napisy „NBP 200” – z lewej strony portretu. Polska była drugim krajem na świecie, po Kuwejcie, który w banknotach kierowanych do obiegu wprowadził hologram[8].

Zmodernizowane zabezpieczenia (banknoty od 2016 r.)

  • znak wodny wzbogacony o cyfrowe oznaczenie nominału „200”.
  • pole znaku wodnego nie jest zadrukowane.
  • nitka okienkowa, której fragmenty są widoczne na przedniej stronie banknotu, całość widoczna pod światło
  • widoczne w promieniach UV na stronie przedniej: kwadrat z napisem „200 ZŁ” w miejscu podpisów i inne elementy
  • farba zmienna optycznie: na stronie przedniej tarcza z prawej strony portretu zmieniająca kolor w zależności od kąta patrzenia ze złotego na zielony, a wzór szachownicy porusza się.
  • uproszczony wizerunek recto-verso.
  • EURion w kolorze pomarańczowym.
  • farba opalizująca na rewersie banknotu w prawej jego części (ornament w kolorze złotym) – w zależności od kąta patrzenia widoczny lub niemalże niewidoczny
  • złota farba – prawy górny róg rewersu banknotu – cyfrowe oznaczenie nominału 200
  • 10 ukośnych kresek na krótszych bokach banknotu ułożonych w jednej linii – ułatwia to rozpoznanie banknotu przez osoby niewidome i niedowidzące.

500 zł[edytuj | edytuj kod]

Dane podstawowe

  • Banknot o nominale 500 zł. Banknot pozostawiony w kolorystyce fioletowo-szaro-żółto-niebieskiej (strona przednia), szaro-niebieskiej (strona odwrotna).
  • Data emisji: 16 lutego 2016 r., lub 12 stycznia 2017 r.
  • Wymiary: 150 × 75 mm
  • Papier: biały

Cechy charakterystyczne

Awers banknotu

  • W centralnej części portret króla Jana III Sobieskiego inspirowany ryciną Jana Matejki.
  • Na lewo od portretu wizerunek herbu Janina.
  • Na prawo od portretu szyszak husarski.
  • W lewym dolnym rogu 8 małych kółek z białymi krzyżykami w dwóch kolumnach.
  • Numeracja: W układzie poziomym powtórzona dwa razy – w lewej części banknotu w kolorze czarnym i w prawej części w kolorze czerwonym.
  • Po 15 ukośnych pasków (3 razy po 5 kresek) wzdłuż obydwu krótszych krawędzi

Rewers banknotu

  • Wizerunek Orła Białego za panowania Jana III Sobieskiego,
  • W tle wizerunku orła pałac w Wilanowie.

Zabezpieczenia[9]

  • Nitka zabezpieczająca – nitka okienkowa, której fragmenty są widoczne na powierzchni banknotu
  • Zmienny kolor podczas poruszania banknotem – zmieniający się kolor z niebieskiego na zielony
  • Efekt kątowy – herb Janina z lewej strony portretu Jana III Sobieskiego
  • Farba opalizująca w kolorze złotym (ornament) pod cyfrowym oznaczeniem nominału 500 w prawym górnym rogu banknotu na odwrocie – w zależności od kąta patrzenia element widoczny lub prawie niewidoczny
  • pozostałe zabezpieczenia tożsame ze zmodernizowanym banknotem 200 zł (z wyjątkiem złotej farby na cyfrowym oznaczeniu nominału)

Nakład[edytuj | edytuj kod]

Nominał Data emisji Nakład[10][11][12][13][14][15][16]
10 złotych 25 marca 1994 r. -
5 stycznia 2012 r. do 286 000 000 szt
15 września 2016 r. do 1 000 000 000 szt
20 złotych 25 marca 1994 r. -
5 stycznia 2012 r. do 177 000 000 szt
15 września 2016 r. do 800 000 000 szt
50 złotych 25 marca 1994 r. -
5 stycznia 2012 r. do 202 000 000 szt
8 grudnia 2017 r. do 600 000 000 szt
100 złotych 25 marca 1994 r. -
5 stycznia 2012 r. do 817 000 000 szt
14 grudnia 2018 r. do 1 300 000 000 szt
200 złotych 25 marca 1994 r. -
30 marca 2015 r. do 650 000 000 szt
500 złotych 16 lutego 2016 r. do 50 000 000 szt
12 stycznia 2017 r. do 170 000 000 szt

Banknoty kolekcjonerskie[edytuj | edytuj kod]

Nominał Przód banknotu Tył banknotu Okazja Projektant Data emisji Wymiary (mm) Nakład Podgląd
(strona NBP)
50 zł Jan Paweł II złożenie hołdu papieżowi przez kardynała Wyszyńskiego 28 rocznica wyboru Karola Wojtyły na papieża Andrzej Heidrich 16 października 2006 144 × 72 2 000 000 [1]
10 zł Józef Piłsudski Pomnik Czynu Legionowego w Kielcach 90-lecie Odzyskania Niepodległości Jan Maciej Kopecki 30 października 2008 138 × 69 80 000 [2]
20 zł Juliusz Słowacki fragment autografu wiersza „Uspokojenie” i kolumna Zygmunta 200. rocznica urodzin Juliusza Słowackiego Jan Maciej Kopecki 23 września 2009 138 × 69 80 000 [3]
20 zł Fryderyk Chopin pejzaż mazowiecki z wierzbami, fragment zapisu nutowego Etiudy f-moll op. 10 nr 9 200. rocznica urodzin Fryderyka Chopina Grzegorz Pfeifer i Katarzyna Jarnuszkiewicz 22 lutego 2010 138 × 69 120 000 [4]
20 zł Maria Skłodowska-Curie Instytut Radowy w Warszawie 100-lecie przyznania Nagrody Nobla Marii Skłodowskiej-Curie w dziedzinie Chemii. Agnieszka Próchniak 25 listopada 2011 138 × 69 60 000 [5]
20 zł Józef Piłsudski Krzyż Wielkiego Orderu Virtuti Militari 100. rocznica utworzenia Legionów Polskich Andrzej Heidrich 5 sierpnia 2014 147 × 67 50 000 [6]
20 zł Jan Długosza wizerunek katedry na Wawelu oraz wizerunek herbu Jana Długosza – Wieniawa. 600. rocznica urodzin Jana Długosza Andrzej Heidrich 24 sierpnia 2015 138 × 69 30 000 [7]
20 zł Mieszko I i Dobrawa wizerunek katedry gnieźnieńskiej. 1050. rocznica Chrztu Polski Krystian Michalczuk 12 kwietnia 2016 144 × 77 35 000 [8]
20 zł Obraz Matki Bożej Jasnogórskiej Obraz Matki Bożej Jasnogórskiej 300-lecie koronacji Obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej Justyna Kopecka 21 sierpnia 2017 r. 150 × 77 55 000 [9]
20 zł Józef Piłsudski Flaga Polski, orzeł strzelecki 100-lecie odzyskania niepodległości Agnieszka Próchniak 31 sierpnia 2018 r. 150 × 77 50 000 [10]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 5 kadencja, 15 posiedzenie, 3 dzień – Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Zbigniew Dynak.
  2. 2 kadencja, 42 posiedzenie, 3 dzień – I Zastępca Prezesa Narodowego Banku Polskiego Witold Koziński.
  3. Zmodernizowane zabezpieczenia polskich banknotów (pol.). Narodowy Bank Polski. [dostęp 2013-09-24].
  4. NBP zaprezentował zmodernizowane 200 zł (pol.). Narodowy Bank Polski. [dostęp 2016-02-09].
  5. Waluty: Nie będzie banknotu o nominale 500 zł (pol.). W: Wirtualna Polska [on-line]. Grupa Wirtualna Polska, 2013-09-23. [dostęp 2015-06-23].
  6. Jaśniejszy, ładniejszy i bezpieczniejszy. Zmodernizowany banknot 200 zł od piątku w obiegu. NBP zapowiada banknot 500 zł (pol.). polsatnews.pl. [dostęp 2016-09-09].
  7. 500 zł. Narodowy Bank Polski. [dostęp 2017-02-10].
  8. http://wyborcza.pl/1,75248,8807232,Wymien_stare_zlote__Tylko_do_konca_roku.html.
  9. Banknot 500 zł już od 10 lutego. Ale nie tak łatwo będzie na niego trafić. 2017-02-03. [dostęp 2017-02-07].
  10. Zarządzenie nr 30/2016 Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 1 grudnia 2016 r. w sprawie ustalenia wzorów i wielkości emisji banknotów o wartości nominalnej 10 zł i 20 zł, prawo.sejm.gov.pl [dostęp 2019-05-26].
  11. Zarządzenie nr 18/2018 Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 27 czerwca 2018 r. w sprawie ustalenia wzoru i wielkości emisji banknotu o wartości nominalnej 50 zł, prawo.sejm.gov.pl [dostęp 2019-05-26].
  12. Zarządzenie nr 7/2014 Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie ustalenia wzorów i wielkości emisji banknotów nominalnej wartości 10 zł, 20 zł, 50 zł i 100 zł, prawo.sejm.gov.pl [dostęp 2019-05-26].
  13. Zarządzenie Nr 1/2016 Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 19 stycznia 2016 r. w sprawie ustalenia wzoru i wielkości emisji banknotu o wartości nominalnej 200 zł, prawo.sejm.gov.pl [dostęp 2019-05-26].
  14. Zarządzenie nr 31/2016 Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 1 grudnia 2016 r. w sprawie ustalenia wzoru i wielkości emisji banknotu o wartości nominalnej 500 zł, prawo.sejm.gov.pl [dostęp 2019-05-26].
  15. Zarządzenie nr 8/2017 Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 23 lutego 2017 r. w sprawie ustalenia wzoru i wielkości emisji banknotu o wartości nominalnej 500 zł, prawo.sejm.gov.pl [dostęp 2019-05-26].
  16. Zarządzenie nr 15/2017 Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 9 maja 2019 r. w sprawie ustalenia wzoru i wielkości emisji banknotu o wartości nominalnej 100 zł, prawo.sejm.gov.pl [dostęp 2019-07-14].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • „Banknoty polskie – typy i odmiany” Wodzyński Tadeusz, wydanie 2002 (​ISBN 83-7181-220-5​)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]