Kuwejt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy państwa. Zobacz też: inne znaczenia słowa Kuwejt.
دولة الكويت
Państwo Kuwejt
Flaga Kuwejtu
Godło Kuwejtu
Flaga Kuwejtu Godło Kuwejtu
Hymn: Al-Nasheed Al-Watani
Położenie Kuwejtu
Język urzędowy arabski
Stolica Kuwejt
Ustrój polityczny monarchia konstytucyjna
Głowa państwa emir Sabah IV Al-Ahmad Al-Dżabr Al-Sabah
Szef rządu premier
Jaber Al-Mubarak Al-Hamad Al-Sabah
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
152. na świecie
17 818 km²
~0%
Liczba ludności (2011)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
146. na świecie
2 818 042[a]
127,8 osób/km²
PKB (2013)
 • całkowite 
 • na osobę

185,3 mld[1] USD
47 639[1] USD
PKB (PSN) (2013)
 • całkowite 
 • na osobę

154,5 mld[1] USD
39 706[1] USD
Jednostka monetarna dinar kuwejcki (KWD)
Niepodległość od Iraku
26 lutego 1991
Religia dominująca islam
Strefa czasowa UTC +3
Kod ISO 3166 KW/KWT/414
Domena internetowa .kw
Kod samochodowy KWT
Kod samolotowy 9K
Kod telefoniczny +965
Mapa Kuwejtu

Kuwejt, Państwo Kuwejt (Daulat al Kuwajt دولة الكويت) – państwo położone w południowo-zachodniej Azji, na północno-zachodnim wybrzeżu Zatoki Perskiej. Graniczy z Irakiem (242 km) i Arabią Saudyjską (222 km) – łączna długość granic lądowych wynosi 464 km, ponadto 499 km wybrzeża morskiego.

Warunki naturalne[edytuj]

  • Powierzchnia nizinna, głównie (92,2%) pustynie i półpustynie. Najwyższe tereny w północno-zachodniej części kraju osiągają 306 m n.p.m. Użytki rolne stanowią 0,2% powierzchni kraju, łąki – 7,5%, a lasy – 0,1% powierzchni.
  • Brak stałych rzek, okresowe – po większych opadach. Ciągły deficyt wody powoduje, że flora i fauna są bardzo ubogie, obejmują głównie typowe gatunki pustynne.
  • Klimat zwrotnikowy kontynentalny suchy. Średnia temperatura stycznia 12 °C, lipca 35 °C. Zimy chłodne, silne północne wiatry z burzami piaskowymi. Lato suche i gorące, często temperatura przekracza +50 °C. Opady – wyłącznie deszcze w półroczu letnim, często ulewne; śr. opady roczne 100–200 mm.
  • Zasoby naturalne: ogromne złoża ropy naftowej.

Historia[edytuj]

Tereny obecnego Kuwejtu w VII wieku znalazły się w granicach kalifatu arabsko-muzułmańskiego. Na początku XVI wieku na terenie obecnego Kuwejtu powstała portugalska faktoria handlowa. W 1710 roku uciekinierzy z terenów dzisiejszej Arabii Saudyjskiej założyli miasto Kuwejt. Od 1756 roku kraj znajdował pod władzą panującej do dziś dynastii as-Sabah a w 1899 roku stał się protektoratem brytyjskim. Gospodarkę kraju zmienił fakt odkrycia w 1938 roku złóż ropy naftowej, już w 1945 roku Kuwejt stał się światowym potentatem w wydobyciu ropy. Od początku 1961 roku zaczęło się przejmowanie władzy przez Kuwejtczyków z brytyjskich rąk i wprowadzanie przez nich prawa miejscowego. 19 czerwca 1961 roku Kuwejt uzyskał niepodległość po podpisaniu układu z Wielką Brytanią dającego Kuwejtowi gwarancje wojskowe.

W 1961 roku Kuwejt wstąpił do Ligi Państw Arabskich. W 1963 roku Irak potwierdził wcześniejsze ustalenia z lat 1913 i 1932 o granicy między państwami. W 1969 roku Kuwejt i Arabia Saudyjska podpisały układ o podziale między siebie Strefy Neutralnej nazywanej od tej pory Strefą Podzieloną.

2 sierpnia 1990 roku Irak dokonał inwazji na Kuwejt i opanował całe terytorium znacznie słabszego sąsiada w ciągu kilku dni[2]. W kraju jednocześnie miał miejsce proiracki zamach stanu, w wyniku którego powstała Republika Kuwejtu. Od początku państwo to było traktowane przez Saddama Husajna jako byt przejściowy; pod koniec sierpnia włączono je, jako 19. prowincję, w skład państwa irackiego. W lutym 1991 roku siły ONZ pod dowództwem Stanów Zjednoczonych – po trwającej około 6 tygodni wojnie odbiły Kuwejt z rąk irackich i przekazały władzę dotychczasowemu monarsze[3]. Wycofujące się z Kuwejtu wojska irackie z rozmysłem niszczyły infrastrukturę kraju, w tym szyby naftowe[4].

Geografia[edytuj]

 Osobny artykuł: Geografia Kuwejtu.

Ludność[edytuj]

  • Skład etniczny: Arabowie 80%, Azjaci 9%, Irańczycy 4%, pozostali 7%
  • Religia państwowa: islam sunnicki

Religia[edytuj]

Struktura religijna kraju w 2010 roku według Pew Research Center[5][6]:

 Osobny artykuł: Świadkowie Jehowy w Kuwejcie.

Polityka[edytuj]

Zobacz też: stosunki polsko-kuwejckie.

Siły zbrojne[edytuj]

Kuwejt dysponuje trzema rodzajami sił zbrojnych: wojskami lądowymi, marynarką wojenną oraz siłami powietrznymi[7]. Uzbrojenie sił lądowych Kuwejtu składało się w 2014 roku z: 368 czołgów, 932 opancerzonych pojazdów bojowych, 98 dział samobieżnych oraz 27 wieloprowadnicowych wyrzutni rakietowych[7]. Marynarka wojenna Kuwejtu dysponowała w 2014 roku 26 okrętami obrony przybrzeża[7]. Kuwejckie siły powietrzne z kolei posiadały w 2014 roku uzbrojenie w postaci m.in. 27 myśliwców, 29 samolotów transportowych, 29 samolotów szkolno-bojowych, 42 śmigłowców oraz 16 śmigłowców szturmowych[7].

Wojska kuwejckie w 2014 roku liczyły 15,5 tys. żołnierzy zawodowych oraz 31 tys. rezerwistów. Według rankingu Global Firepower (2014) kuwejckie siły zbrojne stanowią 74. siłę militarną na świecie, z rocznym budżetem na cele obronne w wysokości 5,2 mld dolarów (USD)[7].

Gospodarka[edytuj]

Nauka[edytuj]

Geneza nazwy państwa[edytuj]

  • Nazwa Kuwejt jest zdrobnieniem od arabskiego słowa kut (ﻛﻮت), oznaczającego "forteca"[potrzebny przypis]. "Kut" oznacza też "przybrzeżną osadę"[8], wówczas "Kuwait" oznacza bądź zdrobnienie ("mała osada nadmorska"), bądź – rzadziej – zgrubienie tego słowa.

Podział administracyjny[edytuj]

Kuwejt podzielony jest na 6 gubernatorstw (muhafaza, l.mn. muhafazat):

No. Muhafaza Stolica Powierzchnia
km²
Populacja
(cenzus 2005)
Kuwait, administrative divisions - Nmbrs - colored.svg
1 Al-Dżahra Al-Dżahra 12 130 272 373
2 Al-Asima Kuwejt 200 261 013
3 Al-Farwanijja Al-Farwanijja 190 622 123
4 Hawalli Hawalli 84 487 514
5 Mubarak al-Kabir Mubarak al-Kabir 94 176 519
6 Al-Ahmadi Al-Ahmadi 5 120 393 861
RAZEM 17 818 2 213 403

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. Dane szacunkowe na lipiec 2008 roku, podane za CIA The World Factbook (Źródło:CIA)

Przypisy

  1. a b c d Dane dotyczące PKB na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego na rok 2013: International Monetary Fund: World Economic Outlook Database, April 2014 (ang.). [dostęp 12-04-2014].
  2. Dawisha A.: Iraq. A Political History. Princeton: Princeton University Press, 2013, s. 225. ISBN 9780691157931.
  3. Farouk-Sluglett M., Sluglett P.: Iraq Since 1958. From Revolution to Dictatorship. London & New York: I. B. Tauris, 2003, s. 281-283. ISBN 1860646220.
  4. Tripp Ch.: Historia Iraku. Warszawa: Książka i Wiedza, 2009, s. 296-297. ISBN 9788305135672.
  5. Religious Composition by Country, in Percentages. The Pew Research Center. [dostęp 2014-06-22].
  6. Christian Population as Percentages of Total Population by Country. The Pew Research Center. [dostęp 2014-06-22].
  7. a b c d e Kuwait (ang.). Global Firepower. [dostęp 2014-08-31].
  8. C.K. Baranow: Arabsko-russkij slovar. Moskwa: 1984, s. 703.

Bibliografia[edytuj]

  • Arabowie. Słownik Encyklopedyczny. Red. M. Dziekan. Warszawa 2001
  • G. Kończyk, J. Zdanowski, Zarys historii i przemian społeczno-ekonomicznych Kuwejtu, Wrocław 1989
  • J. Zdanowski, Kuwejt – raj utracony, Warszawa 1991
  • J. Zdanowski, Początki państwowości Kuwejtu 1896-1904, Warszawa 1991