Berysław

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Berysław
Берислав
Ilustracja
Cerkiew Wprowadzenia Matki Bożej do Świątyni
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Ukraina

Obwód

 chersoński

Powierzchnia

9 km²

Populacja (2021)
• liczba ludności


12 123[1]

Nr kierunkowy

+380-5546

Kod pocztowy

74300

Tablice rejestracyjne

BT

Położenie na mapie obwodu chersońskiego
Mapa konturowa obwodu chersońskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Berysław”
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa konturowa Ukrainy, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Berysław”
Ziemia46°50′N 33°25′E/46,833333 33,416667
Portal Ukraina

Berysław (ukr. Берислав) – miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim, na zachodnim brzegu Zbiornika Kachowskiego na Dnieprze.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejsce to było miejscem osadnictwa od najdawniejszych czasów z powodu dogodnej przeprawy promowej przez rzekę Dniepr, który zwężał się tutaj do 500 kroków. Osada powstała na początku naszej ery pod nazwą Metropolis. W III-IV wieku na tym terenie istniała stolica Ostrogotów Danparsztad, istniejący do najazdu Hunów w IV wieku.. W XIV wieku – rezydencja chana Złotej Ordy Tochtamysza, który zbudował tu zamek zniszczony w 1399.

Kazykermen

Po kampanii Witolda Kiejstutowicza w 1398 roku włączono te tereny do Wielkiego Księstwa Litewskiego budując zamek z gliny nazwany Johannisburg[2][3][4]. W miejscu tym pobierano cło dlatego nazywano je po rusińsku Wytowtowa Mytnyca (Витовтова Мытница).

W 1484 roku Turcy zbudowali na lewym brzegu Dniepru twierdzę Kyzykermen (Kazi-Kermen), ale w Rzeczypospolitej określano je najczęściej jako Tawań (Тавань) (od nazwy pobliskiej wyspy). W 1550 wzmiankowano, że prowadził tędy szlak handlowy z Krakowa do Kaffy. W XVII wieku turecka twierdza została rozbudowana i wsparta przez dwa forty na prawym brzegu Mubeurek-Kermen i Islam-Kermen oraz fort Musrit-Kermen na wyspie Tawań. Garnizon liczył 3 tys. żołnierzy mających do dyspozycji 60-80 dział[5]. Twierdzę w 1695 roku zdobyli kozacy hetmana Iwana Mazepy podczas pochodu azowskiego. W 1700 roku Turcja zawarła traktat pokojowy z Carstwem Rosyjskim, w którym zgodziła się zniszczyć twierdzę.

22 stycznia 1784 roku na ruinach twierdzy założono Berysław, który zasiedlono imigrantami z guberni połtawskiej i czernihowskiej. W 1938 roku osada otrzymała prawa miejskie. W 1975 odnotowano tutaj 93 zagrody, które zamieszkiwało 549 mężczyzn i tylko 92 kobiety.

W 1958 roku ukończono budować na Dnieprze Zbiornik Kachowski, nad którego brzegiem znalazł się Berysław.

Podczas inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 miasto okupowane, wyzwolone przez Siły Zbrojne Ukrainy 11 listopada 2022[6].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • 2013 – 13 187[7]
  • 2016 – 12 828[8]
  • 2021 – 12 123[1]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Чисельність наявного населення України на 1 січня 2021 року, ukrstat.gov.ua [dostęp 2022-09-17] (ukr.).
  2. Zdan M. Stosunki litewsko-tatarskie za czasow Witolda, Ateneum Wilenskie, r. 7, z. 3-4, Wilno, 1930, s. 543.
  3. Jana Długosza kanonika krakowskiego Dziejów Polskich ksiąg dwanaście / Przekl. K. Mecherzynskiego, t. 3, s. 491.
  4. Егоров В.Л. Историческая география Золотой Орды в XIII—XIV вв. - Глава 3. Города Золотой Орды и некоторые вопросы экономической географии государства, xlegio.ru [dostęp 2021-01-25] [zarchiwizowane z adresu 2015-05-16].
  5. Oderint Dum Probent: Ottoman defense system on Dnepr & Don rivers, 1680-90s, rusmilhist.blogspot.com [dostęp 2020-07-08].
  6. https://gfsis.org.ge/russian-monitor/view/3378
  7. Чисельність наявного населення України на 1 січня 2013 року. Державна служба статистики України. Київ, 2013. стор.101
  8. Чисельність наявного населення України на 1 січня 2016 року. Державна служба статистики України. Київ, 2016. стор.74

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]