Bitwa pod Villaviciosą (1710)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wojna o sukcesję hiszpańską

CarpiChiariCremonaKaiserswerthSanta MartaLuzzaraKadyksFriedlingenZatoka VigoSchmidmühlenHöchstädt an der DonauSpeyerbachDonauwörthVillingenBlenheimMalagaGibraltarBarcelona (I)Santa Cruz de TenerifePunta CabritaCassanoCalcinatoRamilliesTurynCastiglioneAlmansaDungenessLizard PointTulonOudenaardeTrenczynCartagenaLilleWijnendaalLa GudiñaMalplaquetDouai (I)AlmenarSaragossaBrihuegaVillaviciosaRio de JaneiroDenainDouai (II)

Bitwa pod Villaviciosą – starcie zbrojne w prowincji Guadalajara, które miało miejsce 10 grudnia 1710 podczas hiszpańskiej wojny sukcesyjnej.

Wprowadzenie[edytuj | edytuj kod]

Po zwycięstwach odniesionych pod Almenar (27 lipca) i pod Saragossą (20 sierpnia) wojska sprzymierzonych wspierające Karola Habsburga po raz drugi zdobyły Madryt, do którego arcyksiążę wkroczył 21 sierpnia. Jednakże inwazja z 1710 r. okazała się powtórką poprzedniej, z 1706 roku. Licząca 23 000 żołnierzy armia sprzymierzonych pomniejszona została o 2 000 wskutek strat poniesionych w ostatnich dwóch bitwach; kolejne straty wynikły z ciągłych utarczek z partyzantką hiszpańską. Ponadto wbrew oczekiwaniom zawiedli ze wsparciem Portugalczycy.

Tymczasem siły hiszpańskie zostały zreorganizowane przez marszałka ks. de Vendôme. Nie mogąc utrzymać się w stolicy i jej rejonie, sprzymierzeni ostatecznie rozpoczęli odwrót do Katalonii. Sam arcyksiążę 9 listopada opuścił Madryt zabierając ze sobą 2 000 kawalerii i jako pierwszy pospiesznie wycofał się do Barcelony, do której dotarł 15 grudnia. 4 grudnia ze stolicy odeszły pozostałe wojska koalicyjne, w ślad za którymi podążało 30 000 Francuzów i Hiszpanów marszałka Vendôme. Ze względu na trudności z zaprowiantowaniem sprzymierzeni podjęli ten długi marsz rozdzieleni na kilka części. Naczelny dowódca wojsk cesarskich w Hiszpanii – generał hr. Guido von Starhemberg, z główną siłą (w 2 kolumnach) liczącą 12 000 ludzi, znajdował się o dzień drogi marszu przed 5-tysięczną kolumną wojsk angielsko-holenderskich pod wodzą lorda Stanhope, która w trakcie marszu także rozbiła się na dwoje.

Hiszpańska lekka piechota i milicje prowincjonalne

Podczas przemarszu przez terytorium nieprzyjacielskie oddziały sprzymierzonych nieustannie atakowane były przez oddziałki partyzanckie z Vallejo i Bracamonte, złożone z członków lokalnych milicji. Wykorzystując tę sytuację zagrożenia oraz korzystne rozczłonkowanie sił nieprzyjaciela, Vendôme postanowił wykorzystać okazję: dopadając niespodziewanie Anglików, 9 grudnia zniszczył ich siły pod Brihuegą przed nadejściem wezwanych przez nich posiłków[1].

Działania poprzedzające[edytuj | edytuj kod]

Guido von Starhemberg

Starhemberg, do którego późno dotarła wiadomość o trudnym położeniu sojuszników, pomaszerował na pomoc z Cifuentes. Następnego dnia dotarł do Villaviciosy nad Tajuñą, ok. 4 km od Brihuegi i tam natknął się na siły Vendôme'a. Stanął w szyku, ale na widok liczebnej przewagi nieprzyjaciela zdecydował się odczekać do zmroku i wycofać bez walki. Na lewym skrzydle miał oddziały palatynackie gen. Wetzela oraz kawalerię portugalską i katalońską dowodzoną przez gen. Frankenberga. Środek stanowiło 8 000 piechoty (włącznie z gwardią) pod komendą Villaroela i hr. Atalaya. Po prawej stronie stały oddziały samego Starhemberga, a wzdłuż całego frontu rozmieszczono 20 armat i 2 moździerze.

Wojska francusko-hiszpańskie uszykowały się z opartym o gaj oliwny lewym skrzydłem dowodzonym przez Vendôme'a i księcia Aguilar, centrum wypełnionym piechotą hr. La Torre i z prawą flanką opartą o wąwóz, którą dowodził sam Filip V z markizem Valdecañas[2].

Bitwa[edytuj | edytuj kod]

Doszło do zaciekłego i krwawego boju, w wyniku którego Austriacy wycofali się z pola bitwy porzucając artylerię. Zapadająca noc uniemożliwiła wojskom francusko-hiszpańskim podjęcie pościgu[3].

Następstwa[edytuj | edytuj kod]

Austriacy stracili 3 500 zabitych i rannych, Hiszpanie i Francuzi – tyleż. Pobite wojska cesarskie kontynuowały trudny odwrót do Katalonii. W drodze nieustannie były atakowane przez miejscowych partyzantów oraz kawalerię hiszpańską. Kiedy 6 stycznia 1711 Starhemberg dotarł do Barcelony (było to jedyne miejsce w Hiszpanii, gdzie nadal uznawano władzę arcyksięcia Karola), pozostało mu zaledwie 6–7 tys. ludzi.

Wydarzenia te przesądziły o losie tronu hiszpańskiego, który ostatecznie przypadł Filipowi V. Arcyksiążę Karol w kwietniu 1711 został ogłoszony cesarzem Austrii.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. F. Verdoglia: La guerra di successione spagnola, 1701-1715, dz. cyt., s. 18.
  2. F. Verdoglia: La guerra di successione spagnola, 1701-1715, dz. cyt., s. 38.
  3. Mała encyklopedia wojskowa. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1967.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Franco Verdoglia: La guerra di successione spagnola, 1701-1715. Roma: Edizioni Chillemi, 2009

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]