Barcelona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Panorama Barcelony
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta w Hiszpanii. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Barcelona
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Hiszpania
Wspólnota autonomiczna Flaga Katalonia
Prowincja Barcelona
Comarca Barcelonès
Gmina Barcelona
Alkad Xavier Trias
Powierzchnia 100,4 km²
Wysokość 12 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

1 615 448
15 931 os./km²
Kod pocztowy 080xx
Położenie na mapie Hiszpanii
Mapa lokalizacyjna Hiszpanii
Barcelona
Barcelona
Ziemia 41°23′16,50″N 2°10′11,71″E/41,387917 2,169919Na mapach: 41°23′16,50″N 2°10′11,71″E/41,387917 2,169919
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Portal Portal Hiszpania

Barcelona (katal. [bərsəˈɫonə], hiszp. [barθeˈlona]) – miasto w północno-wschodniej Hiszpanii, nad Morzem Śródziemnym, stolica prowincji o tej samej nazwie oraz wspólnoty autonomicznej Katalonii. Drugie co do wielkości miasto Hiszpanii. Główny ośrodek przemysłu kraju (samochody, komputery, prod. chemikaliów, przetwórstwo żywności) i finansowy regionu. Duży port morski oraz port lotniczy – Prat de Llobregat.

Barcelona zajmuje 100,4 km² i liczy 1 621 537 mieszkańców (spis z 2009, ale w 1977 – 1 709 000). Aglomeracja Barcelony liczy 3 774 000 mieszkańców (w jej skład wchodzą m.in.: L'Hospitalet de Llobregat, Badalona, Sabadell).

W 1992 r. Barcelona była gospodarzem letnich igrzysk olimpijskich.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Barcelona znajduje się w strefie klimatu śródziemnomorskiego, z łagodnymi, wilgotnymi zimami i suchymi latami. Styczeń i luty są najchłodniejszymi miesiącami ze średnią temperaturą 10 °C. Opady śniegu są bardzo rzadkie. Lipiec i sierpień są najcieplejszymi miesiącami, ze średnią temperaturą 30 °C. Najwyższa odnotowana temperatura w mieście to 38,6 °C. Barcelona przez większą część roku cieszy się pogodną i ciepłą aurą. Deszcze, szczególnie bardziej obficie padające występują w okresie jesiennym i wiosennym.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Barcelona została założona przez Fenicjan. Powstała w starożytności (III wiek p.n.e.) jako kolonia rzymska, rozwinęła się jako jedna z najważniejszych republik kupieckich w basenie Morza Śródziemnego. Pozostałości po zbudowanych wtedy murach obronnych przetrwały w Dzielnicy Gotyckiej. Przejściowo zajęta przez Kartagińczyków (Hamilkar Barkas), a po drugiej wojnie punickiej przeszła ponownie pod panowanie rzymskie. Po upadku Rzymu zdobyta w 406 r. przez Swebów i Wandalów, a w 416 r. przez Wizygotów, którzy utworzyli w Hiszpanii własne państwo. Przez krótki czas Barcelona była stolicą państwa Wizygotów.

W roku 712 Barcelona została opanowana przez Maurów. Przez blisko 100 lat znajdowała się pod ich panowaniem. W 801 r. zdobyta przez syna Karola Wielkiego, Ludwika, została stolicą Marchii Hiszpańskiej, która była buforem między państwem Karola Wielkiego a państwami Maurów. W latach 874-1137 Barcelona była stolicą niezależnego hrabstwa. Później została stolicą Królestwa Aragonii. Po zjednoczeniu z Kastylią w 1479 r. jej znaczenie spadło. W czasie wojny o sukcesję hiszpańską w latach 1705-1714 Barcelona została ufortyfikowana przez wojska angielskie. W czasie wojen napoleońskich w Hiszpanii w latach 1808-1814 Barcelona była kilkakrotnie widownią walk.

Miasto przeżyło burzliwy rozwój handlu i przemysłu w XX wieku.

W czasie wojny domowej w Hiszpanii miasto kilkukrotnie stało się areną działań wojennych. 19 lipca 1936 r. zrewoltowany tłum pod wodzą anarchistów z Iberyjskiej Federacji Anarchistycznej nie dopuścił do zajęcia miasta przez puczystów gen. Franco. Następnie w Barcelonie formowano milicje, które prowadził walkę na froncie aragońskim. W maju 1937 r. doszło do starć między anarchistami, a wspierającymi komunistów żołnierzami (Dni majowe w Barcelonie). Miasto zostało zdobyte przez frankistów 26 stycznia 1939. Po wojnie domowej stało się centrum oporu republikanów i świadomości narodowej Katalończyków.

Współczesna koncepcja urbanistyczna Barcelony została opracowana przez znanego teoretyka architektury Ildefonsa Cerdę (uważanego za „ojca” urbanistyki, autora Ogólnej Teorii Urbanizacji). Stworzono ją na potrzeby rozpisanego przez władze w 1858 konkursu architektonicznego. Projekt Cerdy zajął w nim drugie miejsce, przegrywając z koncepcją Roviry i Triasa. Do realizacji zwycięskiego projektu nigdy nie doszło, zaś kilka miesięcy później na mocy dekretu królewskiego zdecydowano o wdrożeniu planu Ildefonsa Cerdy, co miało duży wpływ na dzisiejszy obraz miasta. Cerdà zaprojektował sieć ulic na module kwadratu, ulice podstawowej siatki mają jednakową szerokość 20 m, a bloki miejskie – 113 m × 113 m, przy czym każdy blok ma ścięte narożniki, przez co skrzyżowania tworzą atrakcyjne place wzbogacone małą architekturą w postaci fontann i pomników oraz drzew.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Widok na miasto z samolotu

Miasto Barcelona liczy 1 673 075 mieszkańców (01-06-2006), zaś cała metropolia 3 161 081.

Gęstość zaludnienia Barcelony to 15 779 osób na kilometr kwadratowy. 62% mieszkańców urodziło się w Katalonii, 23,5% przybyło z innych regionów Hiszpanii, a 13,9% z innych krajów (głównie z: Ekwadoru, Peru, Maroka, Kolumbii, Argentyny, Włoch, Pakistanu i Chin).

W 1900 roku Barcelonę zamieszkiwało 533 tys. ludzi. Liczba ta rosła powoli do 1950 roku, kiedy do Barcelony zaczęli przyjeżdżać ludzie z mniej uprzemysłowionych regionów Hiszpanii. Najwięcej mieszkańców Barcelona miała w 1979 roku – 1 906 998 osób.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Tramwaj w Barcelonie

Barcelona jest drugim co do wielkości miastem Hiszpanii, tak więc posiada rozbudowaną sieć komunikacji miejskiej, na którą składają się: metro, autobusy, tramwaje oraz różne sieci korporacji taksówek. Transportem publicznym zarządza Transports Metropolitans de Barcelona, główny operator komunikacji miejskiej na terenie całej aglomeracji. Transport publiczny zapewnia połączenie z różnymi częściami miasta, jak i z przyległymi gminami leżącymi w obszarze metropolitarnym Barcelony. Połączenie to obsługują sieci tramwajowe Trambaix oraz Trambesòs. Barcelona posiada także Bus Turistic, który przejeżdża trzema trasami: czerwoną – trasa północna, niebieską oraz zieloną – trasa południowa, które łączą się ze sobą w kilku miejscach. W Barcelonie działa także sieć kolei podmiejskiej tzw. Renfe CercaníasCercanías Barcelona oraz kolej liniowa kursująca na wzgórze Montjuïc. W Barcelonie ponadto funkcjonuje również kolej miejska – FGC. Miejskie taksówki mają czarno-żółte barwy i można je zatrzymać na ulicy lub zamawiać telefonicznie. Barcelona posiada również Bus Turístic, który obwozi pasażerów po wszystkich najważniejszych atrakcjach miasta, zatrzymując się na 44 przystankach, na których można kończyć lub zaczynać podróż. Ponadto w mieście funkcjonuje Bus Montjuïc turístic – odkryty mikrobus kursujący do parku Montjuïc, gdzie kursuje kolejka liniowa Telefèric Montjuïc. Zaś w północnej części miasta kursuje Tranvia Blau (Błękitny Tramwaj), kursujący z pl. Kennedy’ego przez Avinguda del Tibidabo do pl. del Doctor Andreu.

Zabytki i atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Sagrada Familia
Plac Hiszpański w Barcelonie
Widok na barceloński port
Park Güell
Muzeum sztuki

Barcelona słynie ze swej architektury i niepowtarzalnego stylu. Jest to zarazem jedno z najładniejszych miast Europy, pełne urokliwych zaułków i zabytkowych budowli.

  • La Rambla – najsłynniejsza aleja Barcelony łącząca pl. Kataloński Plaça de Catalunya z portem. Jest to szeroka, obsadzona platanami promenada. Znajduje się tu wiele barów i restauracji na wolnym powietrzu.
  • La BoqueriaXIX wieczna kryta hala targowa, będąca jedną z większych atrakcji miasta.
  • Gran Teatre del Liceu – teatr operowy, jeden z ważniejszych teatrów muzycznych w całej Hiszpanii, Europie i świecie.
  • Palau Güell / Palacio Güell – pałac zaprojektowany przez Antoniego Gaudiego, wybudowany w 1885 r., położony przy wąskiej uliczce Carrer Nou de la Rambla.
  • Plaça Reial / Plaza Real – to placyk, gdzie pod arkadami znajduje się wiele kawiarenek. Plac zdobią centralnie położona fontanna i latarnie projektu Gaudiego, na placu znajduje się wiele palm.
  • Mirador de Colón – kolumna wybudowana na cześć Krzysztofa Kolumba, która króluje nad okolicą wokół portu.
  • Sagrada Familiaświątynia pokutna Świętej Rodziny, zaprojektowana przez Antoniego Gaudiego. Budowa została rozpoczęta w 1882 r., wciąż jest nieukończona. Uważana za symbol Barcelony.
  • Museo Marítimo – muzeum morskie – opisuje ono 700-letnią historię barcelońskiej żeglugi.
  • Port Vell – znajduje się tu wiele sklepów, restauracji, kino IMAX oraz jedno z największych akwariów w Europie – Aquàrium de Barcelona[1].
  • Barri Gòtic / Barrio Gótico (dzielnica Gotycka) – to wąskie alejki i historyczne budynki, które otaczają katedrę. Na terenie katedry znajduje się ogród w krużganku, zaś w jej pobliżu znajdują się muzea: Museu d’Història de la ciutat / Museo de Historia de Barcelona – muzeum historyczne, które prezentuje historię Barcelony począwszy od I wieku p.n.e. Museu Frederic Marès / Museo Frederic Marès, w którym znajduje się elektryczna kolekcja obiektów sakralnych oraz dzieła sztuki z całego świata.
  • Museo Picasso – muzeum Picassa, do którego wchodzi się przez XV-wieczny pałac Aguilar, jest to zarazem jedno z najbardziej popularnych muzeów w mieście. Zawiera ono bogatą kolekcję wczesnych dzieł Picassa.
  • Gotycka katedra św. Eulalii z XIII-XV wieku.
  • Park Güell / Parque Güell – duży park-ogród w północno-centralnej części miasta.
  • Kościół Santa María del Mar – typowo gotycki pochodzący z XIV wieku.
  • Parc de la Ciutadella / Parque de la Ciudadela – znajduje się on we wschodniej części miasta, jest to przestronny park, który swą nazwę zawdzięcza znajdującym się na tym terenie XVIII-wiecznemu więzieniu, które w 1869 r. zburzono. W parku występują liczne ścieżki, ogrody, stawy i duża fontanna.
  • Museu Nacional d’Art de Catalunya – Muzeum Narodowe Sztuki Katalońskiej, które gromadzi sławną kolekcję XIX- i XX-wiecznej sztuki.
  • ogród zoologiczny
  • Pałac Królewski Hrabiów Barcelony z XIV-XV wieku
  • Pałac Muzyki Katalońskiej przy ulicy Carrer Sant Pere Més Alt
  • XIV-wieczna kaplica św. Agaty (wbudowana w rzymski mur).
  • Szpital Św. Krzyża i Św. Pawła (Hospital de la Santa Creu i Sant Pau), który zaprojektował Lluís Domènech i Montaner
  • Dawny pawilon niemiecki na wystawę światową w 1929 autorstwa Miesa van der Rohe.
  • Passeig de Gràcia – pasaż Gracia jest jedną z głównych ulic handlowych i biznesowych miasta, na której zlokalizowanych jest kilka znanych projektów architektury.
  • Gràcia – dzielnica Barcelony, będąca kiedyś niezależnym miastem. Aktualnie znajduje się tam wiele urokliwych placyków z kawiarniami oraz 2 istotne dzieła Antoniego Gaudiego (Park Güell, Casa Vicens).
  • Secesyjne budynki autorstwa Antoniego Gaudiego, Lluísa Domènech i Montaner i innych.
  • Wzgórze Montjuïc.
  • Palau Nacional na wzgórzu Montjuïc.
  • Camp Nou – jeden z największych obiektów sportowych Europy (pojemność 98787 miejsc[2], własność klubu piłkarskiego FC Barcelona).

W okolicach miasta na wzgórzu Montserrat znajduje się sławny klasztor, wzdłuż wybrzeża Katalonii rozciągają się plaże Costa Brava (prowincja Girona) – jeden z głównych regionów wypoczynkowych Europy.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Dzielnice Barcelony

Od 1997 roku Barcelona jest podzielona na 10 dzielnic (hiszp. distrito, kat. districte):

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Torre Diagonal ZeroZero siedziba Telefónica, symbol nowoczesnej Barcelony

Miasta partnerskie Barcelony w kolejności chronologicznej[3]:

Węzeł Wiedzy i Innowacji EIT w Barcelonie[edytuj | edytuj kod]

Barcelona jest jednym z centrów Węzła Wiedzy i Innowacji (Sustainable Energy) Europejskiego Instytutu Technologicznego[4] W projekcie uczestniczą też uczelnie i przedsiębiorstwa z Niemiec, Holandii, Francji, Polski i Szwecji. Udział w projekcie pozwala na tworzenie zupełnie nowych technologii i ich transfer do biznesu. Na badania wykorzystywane w biznesie przypadnie 120 mln euro rocznie. Dzięki pieniądzom z EIT pojawia się możliwość transferu technologii do biznesu na ogromną skalę.

Centra Węzła Wiedzy i Innowacji – KIC Inno Energy: CC Germany: Karlsruhe, CC Alps Valleys: Grenoble, CC Benelux: Eindhoven/Leuven, CC Iberia: Barcelona, CC PolandPlus: Kraków, CC Sweden: Sztokholm

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg

Przypisy

  1. Krótki opis Akwarium w Barcelonie (pol.). [dostęp 2012-06-01].
  2. FC Barcelona: Camp Nou (ang.). [dostęp 2010-08-28].
  3. Miasta partnerskie, na stronie miasta Barcelona.
  4. Index of /fileadmin/Content.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]