Bo Xilai

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Spacer.gif To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Bo.
Bo Xilai
Bo Xilai
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone 薄熙来
Pismo tradycyjne 薄熙來
Hanyu pinyin Bó Xīlái

Bo Xilai (wym. [pɔ̌ ɕílǎɪ]; ur. 3 lipca 1949) − chiński polityk komunistyczny, syn Bo Yibo. Były członek Biura Politycznego i KC Komunistycznej Partii Chin, I sekretarz w Chongqingu, w latach 2004-2007 minister handlu, wydalony z partii.

Pochodzi z Dingxiang w prowincji Shanxi[1]. W czasie rewolucji kulturalnej więziony w latach 1968-1972 ze względu na ojca, następnie pracował w przemyśle lekkim. Po jej zakończeniu podjął studia na Uniwersytecie Pekińskim i w 1982 roku uzyskał dyplom magisterski z dziennikarstwa. W trakcie studiów wstąpił w 1980 roku do Komunistycznej Partii Chin[1].

W latach 80. pracował jako urzędnik w strukturach partyjno-administracyjnych prowincji Liaoning. W 1989 roku został wybrany wiceburmistrzem miasta Dalian, 3 lata później p.o. burmistrza, zaś w 1993 roku burmistrzem, którym pozostał do roku 2000[1]. Za jego kadencji miasto gwałtownie się rozwinęło, dzięki niskim podatkom przyciągnięto wielu zagranicznych inwestorów[2]. W centrum powstały liczne parki i promenady[3].

W latach 2001-2004 Bo był gubernatorem prowincji Liaoning[1]. W roku 2002 wszedł w skład Komitetu Centralnego KPCh XVI kadencji. W latach 2004-2007 pełnił funkcję ministra handlu[1]. W 2007 roku ponownie wszedł w skład Komitetu Centralnego KPCh oraz Biura Politycznego[4].

W 2007 roku został mianowany sekretarzem Komitetu Miejskiego KPCh w Chongqingu. Wsławił się skuteczną walką ze stanowiącymi poważny problem w mieście korupcją i przestępczością zorganizowaną. Aresztowano ponad 2000 osób: gangsterów oraz powiązanych z nimi skorumpowanych policjantów i urzędników. W ciągu kilku miesięcy rozprawił się z lokalną mafią, co przysporzyło mu w Chinach ogromnej popularności[5][6]. Jego pozycja w Partii szybko wzrosła, postrzegany był jako lider „lewego skrzydła” i typowany jako jeden z członków przyszłego 9-osobowego Stałego Komitetu Biura Politycznego KPCh[7]. Jego politycznymi protektorami byli Jiang Zemin i Zhou Yongkang, uważani za przywódców konserwatywnej części Partii[8].

Podczas swoich rządów w Chongqingu odwoływał się wyraźnie do tradycji maoistowskich i propagował kult rewolucji kulturalnej. Z jego polecenia lokalne stacje telewizyjne zastępowały popularne seriale propagandowymi filmami, radio zamiast zachodniej muzyki nadawało rewolucyjne pieśni, a studentów wysyłano do pracy na wieś[9]. Wyrazem kultu ideologii Mao Zedonga było m.in. rozesłanie z okazji 60. rocznicy utworzenia Chińskiej Republiki Ludowej do 13 milionów użytkowników telefonów komórkowych w Chongqingu okolicznościowych sms-ów zawierających cytaty z Czerwonej książeczki[10].

Nagły kres kariery Bo Xilaia nastąpił w związku ze śmiercią w listopadzie 2011 roku brytyjskiego biznesmena Neila Heywooda. Heywood, reprezentujący w Chinach interesy brytyjskich firm, miał bliskie powiązania z rodziną Bo, pozostawał jednak w sporze z jego żoną Gu Kailai. Początkowo podano, że jego zgon nastąpił na skutek zatrucia alkoholem. Na początku 2012 roku Chinami wstrząsnął skandal z udziałem byłego szefa policji w Chongqingu, Wang Lijuna, który schronił się na dobę w amerykańskim konsulacie w Chengdu. Ujawnił tam informacje obciążające Bo i wskazujące na udział jego żony w śmierci Heywooda, podobno miał także ubiegać się o azyl w Stanach Zjednoczonych. Incydent z udziałem Wanga spowodował wystąpienie rządu brytyjskiego z wnioskiem o zbadanie przez władze chińskie okoliczności śmierci biznesmena i wywołał ostry kryzys polityczny w Chinach[11]. Z dnia na dzień Bo utracił wszystkie wpływy na szczeblach władzy, zaś premier Wen Jiabao publicznie go potępił, zwłaszcza w kontekście gloryfikowania rewolucji kulturalnej. 15 marca 2012 roku został usunięty ze stanowiska sekretarza KPCh w Chongqingu[12][13].

10 kwietnia 2012 Bo został zawieszony w prawach członka KC i Politbiura, zaś państwowa agencja Xinhua podała, że jego żona jest podejrzana o zlecenie zabójstwa Heywooda[14]. Władze ocenzurowały w internecie wszelkie informacje związane ze sprawą Bo[15]. Zdaniem analityków, usunięcie Bo Xilaia było echem walk frakcyjnych, rozgrywających się w Komitecie Centralnym KPCh przed jesienną wymianą kadr i sygnałem, iż reformatorzy skupieni wokół Wen Jiabao dążą do znacznego osłabienia konserwatywnych i neomaoistowskich klik[16].

28 września 2012 Bo Xilai został wyrzucony z KPCh, usunięty z wszelkich stanowisk publicznych i formalnie postawiony w stan oskarżenia[17]. 22 września 2013 r. sąd w Jinanie w prowincji Shandong uznał go winnym korupcji, sprzeniewierzenia funduszy publicznych oraz nadużycia władzy. Skazano go na dożywotnie więzienie, pozbawienie dożywotnio praw publicznych i konfiskatę całego majątku[18][19][20].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Bo Xilai 薄熙来 (ang.). chinavitae.com. [dostęp 17 kwietnia 2012].
  2. China: A Princeling Who Could Be Premier (ang.). Bloomberg Businessweek, 15 marca 2004. [dostęp 17 kwietnia 2012].
  3. Jamie A. Florcruz: City of the Future (ang.). Time, 27 września 1999. [dostęp 17 kwietnia 2012].
  4. China's Who's Who: Bo Xilai (ang.). chinatoday.com. [dostęp 17 kwietnia 2012].
  5. Kent Ewing: Mao's army on the attack (ang.). Asia Times, 4 czerwca 2011. [dostęp 17 kwietnia 2012].
  6. The red and the black (ang.). The Economist, 1 października 2009. [dostęp 17 kwietnia 2012].
  7. Leszek Ślazyk: Wen Jiabao: Żegnaj Bo Xilai (pol.). tokfm.pl, 19 marca 2012. [dostęp 17 kwietnia 2012].
  8. Bo Xilai’s Downfall an End for Zhou Yongkang? (ang.). english.ntdtv.com, 11 kwietnia 2011. [dostęp 19 kwietnia 2012].
  9. Red songs ring out in Chinese city's new cultural revolution (ang.). The Guardian, 22 kwietnia 2011. [dostęp 17 kwietnia 2012].
  10. 且看薄熙来之全心全意为人民服务 (chiń.). cqnews.net, 31 sierpnia 2011. [dostęp 17 kwietnia 2012].
  11. Biznesmen nie żyje, dygnitarze znikają. Brutalna wojna o władzę (pol.). tvn24.pl, 28 marca 2012. [dostęp 17 kwietnia 2012].
  12. What worries Grandpa Wen (ang.). The Economist, 14 marca 2012. [dostęp 17 kwietnia 2012].
  13. Jonathan Ansfield, Ian Johnson: China’s Hierarchy Strives to Regain Unity After Chongqing Leader’s Ouster (ang.). The New York Times, 29 marca 2012. [dostęp 17 kwietnia 2012].
  14. Bo Xilai zawieszony. Jego żona podejrzana o morderstwo (pol.). wp.pl, 10 kwietnia 2012. [dostęp 17 kwietnia 2012].
  15. Matthew Robertson: Crackdown Hits China’s Internet (ang.). The Epoch Times, 31 marca 2012. [dostęp 17 kwietnia 2012].
  16. Bo Xilai’s Sacking Signals Showdown In China’s Communist Party (ang.). The Daily Beast, 15 marca 2012. [dostęp 17 kwietnia 2012].
  17. Bo Xilai expelled from CPC, public office (ang.). news.xinhuanet.com, 28 września 2012. [dostęp 3 października 2012].
  18. Maria Kruczkowska: Dożywocie dla byłej gwiazdy chińskiej polityki (pol.). Wyborcza.pl, 2013-09-22. [dostęp 2013-09-24]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  19. Bo Xilai skazany (pol.). tvn24, 2013-09-22. [dostęp 2013-09-24].
  20. Bo Xilai found guilty of corruption by Chinese court (ang.). bbc.co.uk, 22 września 2013. [dostęp 23 września 2012].