Brama Wazów na Wawelu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Brama Wazów
Obiekt zabytkowy nr rej. A-07
Ilustracja
Brama Wazów widziana z północy.
Państwo  Polska
Miejscowość Wawel, Kraków
Ukończenie budowy 1591
Plan budynku
Plan budynku
Położenie na mapie Starego Miasta w Krakowie
Mapa lokalizacyjna Starego Miasta w Krakowie
Brama Wazów
Brama Wazów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Brama Wazów
Brama Wazów
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Brama Wazów
Brama Wazów
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Brama Wazów
Brama Wazów
Ziemia50°03′17,0879″N 19°56′05,6172″E/50,054747 19,934894

Brama Wazów – najstarsza z trzech bram wjazdowych, prowadzących na wzgórze wawelskie. Mieści się między budynkami kapitularza a Domem Katedralnym. Stanowi fragment fortyfikacji Wawelu. Niegdyś przed obiektem wznosiły się basteje oraz wieże obronne, które w XIX wieku zostały usunięte.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wybudowana została w 1591 r.[1] sumptem Zygmunta III Wazy w miejscu gotyckiej budowli bramnej[2]. Była jedyną bramą, prowadzącą na wzgórze. Zmieniło się to w połowie XIX wieku, kiedy dobudowano kolejne. Jej obronność wzmacniała basteja i wieża, które rozebrano w XIX wieku. W latach 1820–1827 obiekt gruntownie odnowiono. Wówczas upamiętniono to tablicą.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Trójkondygnacyjna brama od strony miasta ozdobiona jest boniowaniem. Nad przejściem bramy widnieje wyżej wspomniana tablica z napisem: SENATUS POPULUSQUE CRACOVIENSIS RESTITUIT MDCCCXXVII, co oznacza: Senat i Lud Krakowa odnowił 1827. Wyżej znajduje się zadaszony balkon. Od strony wewnętrznej zamku budynek zwieńczony jest attyką, a portal wzbogacają herby Polski i Wazów. W ściany sieni bramy wmurowane są trzy zniszczone płyty nagrobne (m.in. bpa Pawła Dębskiego) oraz tarcze herbowe (Orzeł Polski i Odrowąż) z końca XV wieku, które zdobiły szczyt budynku skarbca katedralnego do 1895 roku.

Widok z dziedzińca (z południa).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Leszek Ludwikowski: Kraków i okolice. Przewodnik. Wydanie 3 uzup. Warszawa 1991 ​ISBN 83-217-2823-5
  2. Redakcja Miejskiej Platformy Internetowej "Magiczny Kraków": Brama Wazów na oficjalnej stronie Krakowa.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kazimierz Kuczman: Wzgórze Wawelskie. Przewodnik. Wydanie 2. Kraków: 1988.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]