Baszta Sandomierska na Wawelu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Baszta Sandomierska na Wawelu
Baszta Sandomierska na Wawelu
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Typ budynku baszta
Ukończenie budowy XV w.
Ważniejsze przebudowy 1856
Plan budynku
Plan budynku
Położenie na mapie Starego Miasta w Krakowie
Mapa lokalizacyjna Starego Miasta w Krakowie
Baszta Sandomierska na Wawelu
Baszta Sandomierska na Wawelu
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Baszta Sandomierska na Wawelu
Baszta Sandomierska na Wawelu
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Baszta Sandomierska na Wawelu
Baszta Sandomierska na Wawelu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Baszta Sandomierska na Wawelu
Baszta Sandomierska na Wawelu
Ziemia50°03′09″N 19°56′06″E/50,052500 19,935000

Baszta Sandomierska – jedna z trzech istniejących baszt na wzgórzu wawelskim, położona na jego południowo-zachodnim skraju. Wraz z Basztą Lubranką (Senatorską) tworzy unikatowy zespół tzw. baszt ogniowych z połowy XV w.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy wzmiankowana w źródłach jako „nowa wieża” w związku wydarzeniem z 1462 roku, gdy ścięto na wzgórzu obok niej sześciu rajców po zamordowaniu przez mieszczan magnata Jędrzeja Tęczyńskiego. Według tradycji więziono tu szlachtę z ziemi sandomierskiej.

Dolne kondygnacje baszty zostały przebudowane w XVI-XVII w. z przeznaczeniem na kwaterę dla pachołków starościńskich. W XVIII w. była w złym stanie. W 1856 została przebudowana przez Austriaków, m.in. ze zmianą nakrycia i dostawieniem dobudówki z klatką schodową. Przeróbki te zostały usunięte przez Zygmunta Hendla w trakcie prac prowadzonych w latach 1911–1914. W ramach ostatnich prac konserwatorskich, prowadzonych w latach 2003–2004 według projektu arch. Piotra Stępnia i dr. Stanisława Karczmarczyka, m.in. zrekonstruowano trzy wykusze strzelnicze, ganek III piętra, wykonano zewnętrzne schody prowadzące na ten ganek i przywrócono pierwotny układ stropów w górnych kondygnacjach baszty.

Obok baszty ciągnie się wzdłuż zieleńca pas kamiennych murów obronnych nadbudowanych w okresie powojennym na fundamentach z początku w. XIV. Znajduje się przy nich ujście kanału, którym w 1772 konfederaci barscy dostali się na Wawel.