Kościół św. Jerzego na Wawelu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół św. Jerzego
(nieistniejący)
Obiekt zabytkowy nr rej. A-07 z 24.03.1933[1]
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Adres Wawel
Rozpoczęcie budowy przed 1243
Zniszczono 1804
Położenie na mapie Starego Miasta w Krakowie
Mapa konturowa Starego Miasta w Krakowie, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Kościół św. Jerzego (nieistniejący)”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Kościół św. Jerzego (nieistniejący)”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Kościół św. Jerzego (nieistniejący)”
Położenie na mapie Krakowa
Mapa konturowa Krakowa, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Kościół św. Jerzego (nieistniejący)”
Ziemia50°03′13,2″N 19°56′05,0″E/50,053667 19,934722
Położenie kościoła św. Jerzego na planie Wawelu

Kościół św. Jerzego – nieistniejący już kościół, wznoszący się od średniowiecza na wzgórzu wawelskim w Krakowie, zburzony w latach 1803–1804.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Data powstania kościoła oraz jego pierwotny wygląd nie są znane. Według Jana Długosza miał zostać zbudowany przez Mieszka I[2]. W 1243 r. miał być inkastelowany przez Konrada Mazowieckiego[3]. Odnaleziono relikty romańskiej kamieniarki, co wskazuje, że świątynia ta mogła być murowana[4]. Kościół w XIII w. wzmiankowany jest jako należący do benedyktynów z Tyńca[5].

W 1346 r. kościół został przebudowany w stylu gotyckim za sprawą Kazimierza Wielkiego[3]. Jan Długosz wspomina, że zastąpiono wówczas świątynią murowaną budowlę drewnianą, możliwe jest więc, że romański murowany kościół uległ wcześniej destrukcji[6]. W 1365 r. otrzymał rangę kolegiaty[7]. Był zbudowany z wapienia pińczowskiego, miał prostokątne prezbiterium, a mury były wzmocnione z zewnątrz przyporami; od południa przylegała do budynku zakrystia[7].

Z chwilą wkroczenia Austriaków do Krakowa Wawel przeznaczono na cele wojskowe. W 1803 r. zdecydowali oni o zburzeniu świątyni (m.in. wraz z sąsiednim kościołem św. Michała), rok później już nie istniał[8]. Wyposażenie sprzedano na licytacji, jego część trafiła do krakowskiego kościoła św. Norberta[8].

Obecnie na zewnętrznym dziedzińcu zamku wawelskiego, który powstał dzięki austriackim wyburzeniom, wyeksponowany jest zarys fundamentów gotyckiego kościoła św. Jerzego[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Janusz Firlet, Zbigniew Pianowski: Wawel do roku 1300. W: Kraków. Nowe studia nad rozwojem miasta. red. Jerzy Wyrozumski. Kraków: 2007, s. 45–66, seria: Biblioteka Krakowska. 150.
  • Michał Rożek: Urbs celeberrima. Przewodnik po zabytkach Krakowa. Kraków: 2006.
  • Zbigniew Pianowski: Najstarsze kościoły na Wawelu. W: Chrystianizacja Polski południowej. Materiały sesji naukowej odbytej 29 czerwca 1993 roku. Kraków: 1994, s. 41–71, seria: Rola Krakowa w Dziejach Narodu. 13.
  • Zbigniew Pianowski: Z dziejów średniowiecznego Wawelu. Kraków – Wrocław: 1984.
  • Michał Rożek. Nie istniejące kościoły Krakowa. „Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej”. R. 33, s. 95–120, 1983. 
  • Danuta Rederowa. Studia nad wewnętrznymi dziejami Krakowa porozbiorowego (1796-1809). Część I: Zagadnienia urbanistyczne. „Rocznik Krakowski”. XXXIV, s. 62–178, 1957. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Grzegorz Bednarczyk: Kościół św. Jerzego. W: Nieistniejące kościoły Krakowa [on-line]. [dostęp 2016-10-16].