Chryzokola

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Chryzokola
Mineraly.sk - chryzokol.jpg Chrysocolla.jpg
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny uwodniony krzemian miedzi
((Cu;Al)2H2Si2O5(OH)4 • nH2O)
Twardość w skali Mohsa 2,5 – 3,5
Przełam muszlowy, bardzo kruchy
Łupliwość brak
Układ krystalograficzny ortorombowy
Gęstość minerału 2,0-2,3 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa niebieski, zielony, niebieskozielony w różnych odcieniach, rzadko czarny i brązowy
Rysa biała do jasnozielonej
Połysk szklisty, woskowy, matowy

Chryzokola – pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z gromady krzemianów. Nazwa pochodzi od greckich słów chryzos i kolla oznaczających złoto oraz klej. W starożytności minerał był używany jako spoiwo przy łączeniu złota.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Tworzy wyłącznie skupienia skrytokrystaliczne: nerkowe, groniaste, kuliste, także naskorupienia. Jest minerałem kruchym, półprzeświecającym. Często zawiera domieszki glinu, żelaza, manganu. Często tworzy mieszaniny z turkusem i malachitem. Barwi płomień na zielono, rozkłada się w kwasach.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Minerał strefy utleniania złóż rud miedzi.

Miejsca występowania: Ural, Stany Zjednoczone, Meksyk, Chile, Kongo, Demokratyczna Republika Konga, Izrael.

W Polsce nieliczne wystąpienia w Kletnie, Jabłowie, Miedziance.

Zastosowania[edytuj | edytuj kod]

  • lokalna, podrzędna ruda miedzi
  • poszukiwana przez kolekcjonerów
  • wykorzystywana jako kamień ozdobny i dekoracyjny
  • do wyrobu drobnej galanterii
  • do wyrobu artystycznej biżuterii
  • Czysta chryzokola ze względu na małą twardość i dużą kruchość znajduje niewielkie zastosowanie w jubilerstwie. Wraz z krzemionką tworzy często postać żelu o twardości ok. 6 i w tej postaci jest wykorzystywana w jubilerstwie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Autor: Olaf Medenbach, Cornelia Sussieck-Fornefeld: Leksykon przyrodniczy. Minerały. Warszawa: Świat Książki, 1995, s. 216. ISBN 83-7129-194-9.
  • Artykuł: o chryzokoli