Czarnolas (powiat zwoleński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Czarnolas
Muzeum Jana Kochanowskiego
Muzeum Jana Kochanowskiego
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat zwoleński
Gmina Policzna
Liczba ludności (2011) 489[1][2]
Strefa numeracyjna 48
Kod pocztowy 26-720[3]
Tablice rejestracyjne WZW
SIMC 0631829
Położenie na mapie gminy Policzna
Mapa lokalizacyjna gminy Policzna
Czarnolas
Czarnolas
Położenie na mapie powiatu zwoleńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu zwoleńskiego
Czarnolas
Czarnolas
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Czarnolas
Czarnolas
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czarnolas
Czarnolas
Ziemia51°25′43″N 21°42′11″E/51,428611 21,703056

Czarnolaswieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie zwoleńskim, w gminie Policzna na Równinie Radomskiej.

Podział wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Czarnolas[4][5][6]
SIMC Nazwa Rodzaj
0631835 Czarnolas-Kolonia część wsi
0631841 Stara Wieś część wsi

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1519 roku miejscowość należała do rodu szlacheckiego Kochanowskich herbu Korwin. Połowa wsi była własnością sędziego Piotra Kochanowskiego, a druga połowa należała do jego brata Filipa. Synem tego pierwszego był słynny poeta Jan Kochanowski, który wraz z braćmi odziedziczył posiadłość w 1559[7].

Oryginalny dworek Jana Kochanowskiego wzniesiony przez niego w 1560 roku spłonął w 1720. W drugiej połowie XVIII wieku Czarnolas został zakupiony za 90 tys. złotych polskich przez księcia Józefa Aleksandra Jabłonowskiego. Teresa Jabłonowska włączyła zachowane ruiny spalonego dworu Jana Kochanowskiego w mury wzniesionej przez nią w 1830 roku kaplicy[7]. W 1789 roku posiadłość za 200 tys. złotych odkupił Kazimierz Raczyński, a po nim właścicielami był ród Lubomirskich oraz ponownie Jabłonowskich[7].

W 1827 roku w miejscowości znajdowało się 35 domów z 232 mieszkańcami. Według spisu powszechnego z 1867 roku wieku mieszkało w niej 666 mieszkańców w 50 domach. Wieś dzieliła się na dwie części; część dworską liczącą 5387 morg powierzchni oraz część włościańską o powierzchni 857 morg[7].

W 1880 roku pracę o wsiach Zwoleń, Sycyna i Czarnolas pt. Kolebka, dom i grób Jana Kochanowskiego napisał polski historyk Jan Rymarkiewicz[7].

Muzeum Kochanowskiego[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajduje się Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie, które mieści się w murowanym dworze Jabłonowskich, pochodzącym z XIX wieku. Tam gdzie rosła słynna lipa, wspomniana w utworach poety, stoi pamiątkowy obelisk. Pierwsza ekspozycja została otwarta w 1961 r. Obecna ukazuje życie i twórczość Jana Kochanowskiego na tle epoki. Przed dworkiem znajduje się pomnik poety wykonany w 1980 r. przez Mieczysława Weltera.

Na miejscu posiadłości sławnego poety znajduje się obecnie park z neogotycką kaplicą wzniesioną w latach (1826-1846).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Portal polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-01-05].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. GUS. Rejestr TERYT
  6. KSNG: Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części (pol.). opublikowany [w:] Dz.U. z 2013 r. poz. 200 ze zmianami w Dz.U. z 2015 r. poz. 1636. [dostęp 2018-01-06].
  7. a b c d e Czarnolas w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]