Czarny Młyn (powieść)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Czarny Młyn
Ilustracja
Okładka drugiego wydania książki, Instytut Wydawniczy Latarnik, 2015 r.
Autor Marcin Szczygielski
Tematyka ekologia
Typ utworu powieść młodzieżowa
powieść przygodowa
powieść grozy
dystopia
Data powstania 2010
Pierwsze wydanie
Miejsce wydania Polska
Język polski
Data wydania marzec 2011
Wydawca Stentor

Czarny Młyn – przygodowo-fantastyczna powieść grozy dla młodzieży Marcina Szczygielskiego. Pierwszym wydawcą książki był Stentor (2011 r.), kolejne wydania ukazują się nakładem Instytutu Wydawniczego Latarnik (od 2015 r.)[1].

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Dwójka rodzeństwa – Iwo i niepełnosprawna Mela – są jednymi z mieszkańców małej wioski Młyny położonej w centralnej Polsce. Młyny, które kiedyś były dobrze prosperującą, zamożną miejscowością, to dziś zapomniane przez wszystkich, opustoszałe miejsce. Z jednej strony graniczą z bagnami, na które pobliska przetwórnia zbóż przez lata odprowadzała toksyczne ścieki; z drugiej – z lasem słupów trakcji wysokiego napięcia; a z trzeciej – z autostradą A2. Jedyna gruntowa droga ze wsi do najbliższej miejscowości prowadzi obok ruin dawnego PGR-u z dominującym nad nimi, spalonym olbrzymim betonowym wiatrakiem. W Młynach nikt nie hoduje zwierząt i nie uprawia roślin. Większość domów jest opuszczona – ich mieszkańcy wyjechali w poszukiwaniu pracy i lepszych miejsc do życia. We wsi pozostało kilkanaście rodzin i niewielka grupa dzieci, z którymi Iwo i Mela spędzają czas. Matka obojga jest kelnerką w restauracji mieszczącej się przy autostradowej stacji benzynowej odległej od Młynów o kilkadziesiąt kilometrów, a ich ojciec jakiś czas temu wyjechał do Norwegii w poszukiwaniu pracy. Dziećmi opiekuje się na co dzień Babka – stara, przygłucha ciotka ich ojca. Pewnego letniego dnia połamane skrzydła spalonego Czarnego Młyna zaczynają się obracać, a w wiosce następuje seria dziwnych, tajemniczych zdarzeń. Znikają wszystkie urządzenia elektryczne i elektroniczne, a temperatura spada nagle. Z nieba zaczyna sypać śnieg, zamarza woda w studniach. Po kilku dniach znikają wszyscy dorośli – poza głuchą Babką, która okazuje się odporna na biegnący od Czarnego Młyna zew. Dzieci zostają same. Uświadamiają sobie sprawę, że za zaistniałą sytuację odpowiedzialny jest Czarny Młyn i postanawiają stanąć z nim do walki[2][3][4][5][6][7][8][9].

Przesłanie[edytuj | edytuj kod]

Powieść Czarny Młyn przede wszystkim przestrzega przed zagrożeniem, jakim staje się konsumpcyjny stosunek do życia – przedmioty gromadzone przez ludzi przejmują nad nimi kontrolę i zamieniają ich w bezrozumne automaty. To także dystopijny, prosozologiczny horror – Młyny stają się jałową, półmartwą wsią–widmo w wyniku braku poszanowania dla natury (działalność kombinatu przetwarzającego zboża) i wybudowania obok niej węzła trakcji elektrycznej oraz autostrady. Książka zwraca także uwagę na problemy osób niepełnosprawnych i ich możliwości funkcjonowania w społeczeństwie – ułomna Mela, siostra głównego bohatera, okazuje się jedyną osobą, która jest w stanie stawić czoła złu, które zagnieździło się w Czarnym Młynie i jedyną osobą, która potrafi je pojąć. Równoległymi wątkami powieści są zagadnienie emigracji zarobkowej rodziców i poczucie osierocenia ich pozostawionych w kraju dzieci, a także marginalizacja ekonomiczna i kulturalna mieszkańców wsi[10].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  • 2010 – Grand Prix II. Konkursu Literackiego im. Astrid Lindgren na książkę dla dzieci i młodzieży[11]
  • 2010 – I Nagroda w II. Konkursie Literackim im. Astrid Lindgren w kategorii powieści dla dzieci w wieku od dziesięciu do czternastu lat[12]

Informacje dodatkowe[edytuj | edytuj kod]

W niektórych szkołach podstawowych powieść Marcina Szczygielskiego Czarny Młyn przez nauczycieli języka polskiego wybierana jest jako lektura dla klas VI[13][14].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. „Czarny Młyn” Marcin Szczygielski. Instytut Wydawniczy Latarnik. [dostęp 10 grudnia 2016].
  2. Jolanta Gajda-Zadworna: Marcin Szczygielski, „Czarny Młyn”. Życie Warszawy, 24 marca 2011. [dostęp 10 grudnia 2016].
  3. Kinga Rataj: Czarny Młyn. Instytut Książki, 24 stycznia 2012. [dostęp 10 grudnia 2016].
  4. Zofia Tatarek: „Czarny młyn”: Apokalipsa w Pegeerze. Wirtualna Polska, 25 sierpnia 2011. [dostęp 10 grudnia 2016].
  5. Magdalena Zawadzka-Sołtysek: Ciepłe relacje w zimnym świecie – o „Czarnym Młynie” Marcina Szczygielskiego. Siedem Liter, 31 stycznia 2016. [dostęp 10 grudnia 2016].
  6. Mirosław Skrzydło: Przeklęty młyn – recenzja książki „Czarny Młyn”. Gildia.pl, 15 maja 2011. [dostęp 10 grudnia 2016].
  7. Marcin Szczygielski „Czarny Młyn”. Czytanki-przytulanki, 13 kwietnia 2011. [dostęp 10 grudnia 2016].
  8. Marcin Szczygielski „Czarny Młyn”. Książki Meme, 1 października 2015. [dostęp 10 grudnia 2016].
  9. Justyna Gul: „Czarny Młyn” Marcin Szczygielski . Granice.pl, 10 lutego 2014. [dostęp 10 grudnia 2016].
  10. Roksana Jędrzejewska-Wróbel: Analiza literacka książki „Czarny Młyn” Marcina Szczygielskiego. Internetowy Uniwersytet Mądrego Wychowania im. Stefanii Światłowskiej. [dostęp 10 grudnia 2016].
  11. Książka „Czarny młyn” Marcina Szczygielskiego pod patronatem TVP Kultura. TVP Kultura, 21 lutego 2011. [dostęp 10 grudnia 2016].
  12. Wyniki II Konkursu literackiego im. Astrid Lindgren. W: Cała Polska Czyta Dzieciom [on-line]. Fundacja ABCXXI – Cała Polska Czyta Dzieciom, 7 czerwca 2010. [dostęp 10 grudnia 2016].
  13. Kanon lektur „uzupełniony”. Edukacja Internet Dialog, 24 czerwca 2013. [dostęp 10 grudnia 2016].
  14. Lektury. Szkoła Podstawowa w Łężanach, 10 grudnia 2016. [dostęp 10 grudnia 2016].